Folistatyna-344 nie jest lekiem w zwykłym znaczeniu tego słowa. Nazwa ta odnosi się do jednej z dwóch form ludzkiego białka prekursorowego folistatyny: wersji złożonej z 344 aminokwasów, często zapisywanej w skrócie jako FS344 lub FST344 (Shimasaki et al., PNAS 1988; UniProt P19883). Sama folistatyna jest naturalnym białkiem wiążącym, które neutralizuje aktywinę A, miostatynę oraz GDF-11 – trzy białka z rodziny TGF-β hamujące wzrost mięśni.

Wszystko, co badano u ludzi pod tą nazwą, polegało na transferze genu, a nie na wstrzykiwaniu samego białka. Sześciu pacjentów z dystrofią mięśniową Beckera i sześciu ze sporadycznym wtrętowym zapaleniem mięśni otrzymało gen FS344 zapakowany w wektor wirusa związanego z adenowirusami (AAV1), wstrzyknięty do mięśnia czworogłowego uda; trzech chłopców z dystrofią mięśniową Duchenne’a otrzymało szerzej podawaną wersję tego samego wektora (Mendell et al., Mol Ther 2015; Mendell et al., Mol Ther 2017; wyniki badania NCT02354781). Wszystkie te badania miały charakter otwarty (fazy 1 lub fazy 1/2) bez grupy placebo, a wysuwane na ich podstawie twierdzenia o skuteczności zostały publicznie zakwestionowane.

Żaden produkt zawierający folistatynę nie został zatwierdzony przez żaden organ regulacyjny, nie opublikowano żadnego badania farmakokinetycznego wstrzykiwanego białka folistatyny u ludzi ani nie przeprowadzono u ludzi żadnego badania kontrolowanego placebo dotyczącego samej folistatyny. Folistatyna jest wprost wymieniona na Liście zabronionych substancji i metod Światowej Agencji Antydopingowej (WADA) jako białko wiążące miostatynę, zabronione w każdym czasie.

Ta strona podsumowuje informacje z opublikowanych badań, rejestrów badań klinicznych oraz źródeł regulacyjnych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość	Szczegóły
Czym jest	Ludzka folistatyna, izoforma prekursorowa złożona z 344 aminokwasów (FS344/FST344); wydzielana glikoproteina wiążąca aktywinę i miostatynę
Klasa leku	Inhibitor szlaku miostatyny/aktywiny (białko wiążące)
Status rejestracyjny	Niezatwierdzona przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków), EMA ani żaden inny urząd; brak produktu w obrocie
Badana ekspozycja u ludzi	Wyłącznie transfer genu za pomocą wektora AAV1 lub plazmidu – w żadnym badaniu nie wstrzykiwano samego białka
Badane dawki w transferze genu	3 × 10¹¹ i 6 × 10¹¹ vg/kg na kończynę dolną (dystrofia Beckera, wtrętowe zapalenie mięśni); łącznie 2,4 × 10¹² vg/kg (dystrofia Duchenne’a)
Okres półtrwania	Nieustalony u ludzi; natywna folistatyna-315 jest usuwana zbyt szybko, aby działać u myszy jako wstrzykiwany lek o działaniu ogólnoustrojowym
Kluczowy fakt dotyczący mechanizmu	Wiąże aktywinę A, miostatynę i GDF-11; zablokowanie tego szlaku zwiększało masę mięśniową u myszy transgenicznych w takim samym stopniu jak usunięcie genu miostatyny
Status substancji kontrolowanej w USA	Niewymieniona w wykazie steroidów anabolicznych (21 CFR 1308.13)
Status WADA	Zabroniona w każdym czasie, klasa S4.3 (białka wiążące miostatynę); transfer genu podlega również pod M3.1

Czym jest

Folistatynę wyizolowano w 1987 r. z płynu pęcherzykowego jajników świni jako jednołańcuchowe białko o masie około 35 000 daltonów, które hamowało uwalnianie hormonu folikulotropowego (FSH) z hodowanych komórek przysadki szczura, osiągając połowę efektu maksymalnego przy stężeniu 2,5–6,0 ng/mL. Odkrywcy nazwali ją folistatyną, aby odróżnić ją od inhibiny (Ueno et al., PNAS 1987).

Gdy w 1988 r. sklonowano ludzki gen, wykazano powstawanie dwóch białek prekursorowych w wyniku alternatywnego składania (splicingu) tego samego informacyjnego RNA: jednego złożonego z 344 aminokwasów i drugiego z 317 (Shimasaki et al., PNAS 1988). Każde z nich podczas wydzielania traci 29-aminokwasowy peptyd sygnałowy, co daje dwie formy dojrzałe. Białko jest zbudowane z trzech powtórzonych par domen folistatyny/Kazala (UniProt P19883).

Forma	Prekursor	Dojrzałe białko	Właściwości
FS344	344 aminokwasy	Folistatyna-315 (FS315)	Krąży w surowicy; ma mniej więcej 10-krotnie mniejsze powinowactwo do aktywiny niż FS288; forma wybrana do terapii genowej mięśni
FS317	317 aminokwasów	Folistatyna-288 (FS288)	Wiąże siarczan heparanu na powierzchni komórek; forma najsilniej powiązana z sygnalizacją aktywina–inhibina w przysadce i tkankach rozrodczych

W badaniach terapii genowej zastosowano FS344 zamiast FS317, aby ograniczyć wpływ na przysadkową oś aktywina–inhibina i wydzielanie FSH, co stanowiło pierwotną obawę związaną ze stosowaniem folistatyny jako leku działającego na mięśnie (Al-Zaidy et al., J Neuromuscul Dis 2015).

Folistatyna nie jest cząsteczką swoistą dla mięśni. U zdrowych osób stężenie folistatyny w osoczu wzrastało około 7-krotnie po trzech godzinach jazdy na rowerze, osiągając szczyt po trzech godzinach odpoczynku, a pomiary tętniczo-żylne wykazały, że była uwalniana przez wątrobę, a nie przez pracującą kończynę dolną (Hansen et al., Endocrinology 2011).

Jak działa w organizmie

Miostatyna przekazuje sygnał za pośrednictwem receptorów aktywiny typu II. Oczyszczona miostatyna wiąże się z receptorem ActRIIB, a wiązanie to jest blokowane przez folistatynę (Lee and McPherron, PNAS 2001). Folistatyna antagonizuje również aktywinę A i GDF-11, jest więc inhibitorem o szerszym spektrum działania niż przeciwciało skierowane wyłącznie przeciwko miostatynie (Yaden et al., JPET 2014).

Praktycznym problemem związanym ze stosowaniem folistatyny jako leku we wstrzyknięciach jest jej farmakokinetyka. W programie badawczym firmy Lilly, w którym scharakteryzowano natywną folistatynę-315, wrodzone właściwości tego białka uznano za nieodpowiednie dla leku biologicznego podawanego ogólnoustrojowo. Połączenie go z fragmentem Fc przeciwciała i usunięcie miejsca wiązania siarczanu heparanu wydłużyło końcowy okres półtrwania mniej więcej 100-krotnie i zwiększyło całkowitą ekspozycję mniej więcej 1600-krotnie u myszy, a zależny od dawki efekt w mysich modelach zaniku mięśni dawała wyłącznie wersja zmodyfikowana (Datta-Mannan et al., JPET 2013). Nie istnieją analogiczne dane u ludzi dla białka folistatyny w jakiejkolwiek postaci.

Z tego powodu we wszystkich badaniach z udziałem ludzi dostarczano sam gen: jednorazowe wstrzyknięcie domięśniowe wektora wirusowego lub plazmidu przekształca włókna mięśniowe w miejscową fabrykę wydzielającą to białko przez miesiące lub lata. U makaków stężenie ludzkiej folistatyny utrzymywało się powyżej 20 ng na miligram tkanki mięśnia czworogłowego uda po 5 i 15 miesiącach od pojedynczego wstrzyknięcia AAV1-FS344 (Kota et al., Sci Transl Med 2009).

Okres półtrwania wynoszący 24 godziny, podawany w niektórych bazach związków dla „folistatyny-344”, nie odpowiada żadnemu opublikowanemu pomiarowi u ludzi.

Status regulacyjny

Brak zatwierdzenia gdziekolwiek na świecie. W bazie Drugs@FDA ani w bazie etykiet leków openFDA nie ma żadnego produktu zawierającego folistatynę, nie istnieje też żadne zatwierdzone wskazanie (Drugs@FDA).
Nie jest substancją kontrolowaną w USA. Folistatyna jest białkiem, a nie steroidem anabolicznym, i nie figuruje w wykazie III (Schedule III) steroidów anabolicznych (21 CFR 1308.13).
Zabroniona w sporcie w każdym czasie. Lista WADA wymienia folistatynę jako przykład białka wiążącego miostatynę w klasie S4.3, „Czynniki zapobiegające aktywacji receptora aktywiny IIB”. Substancje z klasy S4.3 są substancjami nieokreślonymi. Transfer genu folistatyny jest osobno objęty klasą M3.1, doping genowy i komórkowy (WADA 2026 Prohibited List).

Co pokazują badania

Badania na zwierzętach: duży wpływ na masę mięśniową

U myszy z transgenem folistatyny ulegającym ekspresji swoiście w mięśniach wykazano gwałtowny wzrost masy mięśniowej, porównywalny z myszami pozbawionymi genu miostatyny (Lee and McPherron, PNAS 2001). Wprowadzenie tego transgenu przez krzyżowanie do myszy pozbawionych miostatyny zwiększyło masę mięśniową do poziomu około czterokrotnie wyższego niż u osobników typu dzikiego, co pokazało, że folistatyna blokuje nie tylko samą miostatynę (Lee, PLoS One 2007).

U makaków krabożernych pojedyncze wstrzyknięcie AAV1-FS344 do jednego mięśnia czworogłowego uda dało poniższe wyniki (Kota et al., Sci Transl Med 2009):

Parametr (kończyna leczona vs nieleczona)	Wynik
Obwód mięśnia czworogłowego uda, promotor CMV (n = 3)	+15% względem wartości wyjściowej w 8. tygodniu (p = 0,01), stabilny do 60. tygodnia
Obwód mięśnia czworogłowego uda, promotor swoisty dla mięśni (n = 3)	+10% (p = 0,02), efekt opóźniony i mniej trwały
Średnia średnica włókien mięśniowych w 20. tygodniu	87,7 µm vs 65,5 µm w grupie kontrolnej (p = 0,001)
Siła skurczu pojedynczego/tężcowego, kończyna leczona vs przeciwległa	+12–36% dla skurczu pojedynczego, +12–78% dla skurczu tężcowego u 3 ocenianych zwierząt
FSH, LH, estradiol, testosteron; wątroba, nerki, serce	Brak nieprawidłowych zmian w ciągu 15 miesięcy

Są to wyniki uzyskane u zwierząt. Należy również zauważyć, że do publikacji dotyczącej makaków wydano erratę w 2026 r. (Sci Transl Med 2026).

Dystrofia mięśniowa Beckera (faza 1/2a, n = 6)

Sześciu chodzących mężczyzn z dystrofią mięśniową Beckera otrzymało wektor AAV1.CMV.FS344 w bezpośrednich obustronnych wstrzyknięciach do mięśni czworogłowych uda: trzech w dawce 3 × 10¹¹ vg/kg na kończynę dolną i trzech w dawce 6 × 10¹¹ vg/kg na kończynę dolną. Wszystkim podawano prednizon od miesiąca przed wstrzyknięciem ze stopniowym odstawieniem do 60. dnia jako ochronę przed odpowiedzią immunologiczną na kapsyd wirusa (Mendell et al., Mol Ther 2015).

Dawka	Zmiana dystansu w teście 6-minutowego marszu
3 × 10¹¹ vg/kg na kończynę dolną (12 miesięcy)	+58 m, +125 m, +9 m
6 × 10¹¹ vg/kg na kończynę dolną (6 miesięcy)	−14 m, +108 m, +29 m

Siła mięśnia czworogłowego uda nie wzrosła w sposób spójny w żadnej z kohort. Biopsje po 6 miesiącach wykazały mniejsze włóknienie śródmięsnej, mniej centralnie położonych jąder komórkowych oraz bardziej prawidłowy rozkład wielkości włókien. Żadnych zdarzeń niepożądanych nie przypisano transferowi genu, a stężenia FSH, LH, estradiolu i testosteronu pozostawały w normie przez cały okres obserwacji.

Sporadyczne wtrętowe zapalenie mięśni (n = 6)

Sześciu pacjentów otrzymało rAAV1.CMV.huFS344 w dawce 6 × 10¹¹ vg/kg na kończynę dolną, ponownie z prednizonem oraz – tym razem – z zaleconym programem ćwiczeń (jazda na rowerze stacjonarnym przez 15 minut oraz unoszenie nóg z obciążnikiem 5 funtów na kostce trzy razy w tygodniu). W przeliczeniu rocznym leczeni pacjenci zyskali +56,0 m w teście 6-minutowego marszu, natomiast ośmiu nieleczonych pacjentów z tej samej kliniki, dobranych pod względem wieku, płci i wyjściowego dystansu marszu, straciło −25,8 m (p = 0,01). U czterech z sześciu leczonych pacjentów poprawa wyniosła 58–153 m; u dwóch 5–23 m. Nie zgłoszono żadnych zdarzeń niepożądanych związanych z leczeniem (Mendell et al., Mol Ther 2017).

Ten wynik jest kwestionowany. W szczegółowej krytyce opublikowanej w tym samym czasopiśmie argumentowano, że projekt badania nie pozwala na potwierdzenie skuteczności: badanie miało charakter otwarty bez randomizowanej grupy porównawczej, pacjenci otrzymywali jednocześnie cztery potencjalnie aktywne interwencje (transfer genu, duże dawki prednizonu, ćwiczenia fizyczne oraz efekty wynikające z samego udziału w badaniu), zarejestrowanym pierwszorzędowym punktem końcowym było bezpieczeństwo, a nie dystans marszu, „przeliczony na rok” wskaźnik testu marszu utworzono po fakcie (post hoc), a odsetki zdarzeń niepożądanych w publikacji obliczono w przeliczeniu na zdarzenie, a nie na pacjenta – odsetek upadków podany jako 6% oznaczał w rzeczywistości 2 z 6 pacjentów, czyli 33% (Greenberg, Mol Ther 2017).

Dystrofia mięśniowa Duchenne’a (n = 3)

W osobnym badaniu fazy 1/2 trzem chłopcom z dystrofią mięśniową Duchenne’a wstrzyknięto łącznie 2,4 × 10¹² vg/kg do mięśni pośladkowych, czworogłowych uda i piszczelowych przednich. Wyniki zamieszczone w rejestrze wskazują na brak toksyczności ograniczającej dawkę, jedno poważne zdarzenie niepożądane (uraz głowy wskutek upadku), a po stronie skuteczności – 0 z 3 uczestników ze zwiększeniem dystansu w teście 6-minutowego marszu oraz 1 z 3 z poprawą w skali North Star Ambulatory Assessment po dwóch latach (NCT02354781).

Kandydaci na leki oparte na folistatynie

Najbardziej rygorystycznie przebadaną cząsteczką z tej rodziny nie jest folistatyna-344, lecz ACE-083 – zmodyfikowane białko oparte na folistatynie, zaprojektowane tak, aby pozostawało w mięśniu, do którego zostało wstrzyknięte. Wyniki jego badań są pouczające, ponieważ obejmowały grupę kontrolną placebo:

Badanie	Projekt	Objętość mięśnia	Funkcja
Zdrowe kobiety po menopauzie, faza 1 (Glasser et al., Muscle Nerve 2018)	Randomizowane, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowane placebo; 58 kobiet, 50–200 mg	+14,5% mięsień prosty uda, +8,9% mięsień piszczelowy przedni	Brak istotnej zmiany średniej siły
Dystrofia twarzowo-łopatkowo-ramieniowa, faza 2 (Statland et al., Muscle Nerve 2022)	Część randomizowana, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowana placebo; 55 osób poddanych ocenie	+16,4% mięsień dwugłowy ramienia (90% CI 9,8–23,0; p poniżej 0,0001); +9,5% mięsień piszczelowy przedni (90% CI 3,2–15,9; p = 0,01)	Brak spójnej poprawy wyników funkcjonalnych lub zgłaszanych przez pacjentów

Innymi słowy, gdy środek oparty na folistatynie przetestowano wobec placebo, powtarzalnie zwiększał rozmiar wstrzykiwanego mięśnia, ale nie sprawiał w sposób powtarzalny, że pacjenci stawali się silniejsi lub sprawniejsi ruchowo. Najczęstszymi zdarzeniami niepożądanymi były łagodne do umiarkowanych reakcje w miejscu wstrzyknięcia.

Czego nie przebadano

W żadnym badaniu zarejestrowanym w serwisie ClinicalTrials.gov nie podawano ludziom białka folistatyny we wstrzyknięciach; zarejestrowane interwencje u ludzi obejmują wyłącznie transfer genu z użyciem wektora AAV lub plazmidu (wyszukiwanie w ClinicalTrials.gov).
Dwa badania plazmidowej terapii genowej z udziałem zdrowych ochotników (43 i 14 uczestników) figurują jako zakończone, ale nie opublikowano dla nich wyników ani prac naukowych (NCT06411366; NCT07285629), a badanie z wektorem AAV9-folistatyna w związanej z wiekiem utracie masy mięśniowej prowadzi rekrutację (NCT07443826).
Nie ma żadnych badań z udziałem ludzi dotyczących folistatyny u zdrowych sportowców, brak danych o zależności odpowiedzi od dawki oraz pomiarów składu ciała w warunkach kontroli placebo.

Działania niepożądane i ryzyko

Rzetelne podsumowanie

W przypadku produktów oznaczonych jako „folistatyna-344” profil ryzyka jest nieznany. W żadnym zarejestrowanym badaniu nie wstrzyknięto tego białka człowiekowi, nie istnieje więc tabela zdarzeń niepożądanych, którą można by przytoczyć, brak danych o ekspozycji i nie ma możliwości przewidzenia, jak zadziała określona ilość białka.

Co zaobserwowano w badaniach nad transferem genu

W opublikowanych raportach dotyczących AAV1-FS344 (6 pacjentów z dystrofią Beckera, 6 z wtrętowym zapaleniem mięśni, 3 z dystrofią Duchenne’a) badacze nie zgłosili żadnych zdarzeń niepożądanych przypisywanych transferowi genu, odnotowali prawidłowe wyniki badań wątroby, nerek i szpiku kostnego oraz brak zmian stężenia FSH, LH, estradiolu i testosteronu (Mendell et al., Mol Ther 2015; Mendell et al., Mol Ther 2017). Są to jednak niewielkie, krótkotrwałe, niekontrolowane grupy pacjentów z chorobami mięśni, a sam sposób przedstawienia danych o bezpieczeństwie w publikacji spotkał się z krytyką jako wprowadzający w błąd (Greenberg, Mol Ther 2017). „Brak sygnału u 15 pacjentów” nie oznacza tego samego co „bezpieczny”.

Obawy teoretyczne, które wpłynęły na projektowanie leku

Wpływ na przysadkę mózgową i układ rozrodczy. Folistatynę odkryto jako inhibitor uwalniania FSH (Ueno et al., PNAS 1987). Formę FS344/FS315 wybrano specjalnie po to, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo ingerencji w oś aktywina–inhibina (Al-Zaidy et al., J Neuromuscul Dis 2015); z tego samego powodu w badaniach monitorowano te hormony.
Szerokie spektrum hamowania. Ponieważ folistatyna wiąże również aktywinę A i GDF-11, które działają w wielu tkankach poza mięśniami, szeroka ekspozycja ogólnoustrojowa nie jest farmakologicznie równoważna z blokowaniem samej miostatyny (Yaden et al., JPET 2014).
Odpowiedź immunologiczna. U niektórych pacjentów poddanych terapii genowej stwierdzono mierzalną odpowiedź limfocytów T przeciwko kapsydowi AAV1 i folistatynie, choć miana przeciwciał antyfolistatynowych pozostawały niskie (Mendell et al., Mol Ther 2015).

Nieodwracalność

Transfer genu jest nieodwracalny. Mięśnie makaków nadal wytwarzały ludzką folistatynę po 15 miesiącach od pojedynczego wstrzyknięcia (Kota et al., Sci Transl Med 2009). Żadnego niepożądanego efektu wprowadzonego genu nie da się przerwać poprzez odstawienie dawki.

Jakość i tożsamość produktu

„Folistatyna-344” jako nazwa handlowa produktu to błąd kategorialny, który warto zrozumieć: liczba 344 określa długość białka prekursorowego kodowanego przez gen i wywodzi się z konstruktów stosowanych w terapii genowej. Ponieważ żaden produkt zawierający folistatynę nie jest zatwierdzony, nie istnieje monografia farmakopealna, regulowany standard mocy ani czystości, ani etykieta, której deklaracje zostałyby zweryfikowane przez organ regulacyjny. Rekombinowana folistatyna jest ponadto glikoproteiną, a badania firmy Lilly wykazały, że sposób jej glikozylacji podczas wytwarzania istotnie zmieniał szybkość jej usuwania z organizmu u myszy i małp (Datta-Mannan et al., Drug Metab Dispos 2015). Tożsamość, moc i klirens niezatwierdzonych preparatów folistatyny są zatem niemożliwe do zweryfikowania.

Najważniejsze informacje

Liczba odnosi się do genu, a nie do dawki. FS344 to 344-aminokwasowy prekursor folistatyny, który dojrzewa do krążącej we krwi folistatyny-315. Alternatywny prekursor złożony z 317 aminokwasów daje folistatynę-288, silniej związaną z przysadkową regulacją FSH.
Folistatyna to szeroki bloker szlaku TGF-β. Neutralizuje aktywinę A i GDF-11, a także miostatynę, dlatego myszy transgeniczne z nadekspresją folistatyny osiągają większą masę mięśniową niż myszy pozbawione genu miostatyny.
Wszystkie dane u ludzi pochodzą z transferu genu, a nie ze wstrzyknięć białka. Piętnastu pacjentów w opublikowanych raportach dotyczących dystrofii Beckera, wtrętowego zapalenia mięśni i dystrofii Duchenne’a otrzymało AAV1-FS344 w otwartych badaniach fazy 1 lub fazy 1/2. Nie ma żadnego zarejestrowanego badania ze wstrzykiwaniem białka folistatyny u ludzi.
Twierdzenia o skuteczności są kwestionowane, a wyniki w dystrofii Duchenne’a były negatywne. Wynik uzyskany we wtrętowym zapaleniu mięśni został zakwestionowany w literaturze naukowej z powodu braku randomizowanej grupy porównawczej oraz punktów końcowych ustalonych po fakcie; w rejestrze badania dotyczącego dystrofii Duchenne’a odnotowano poprawę w teście marszu u 0 z 3 uczestników.
W badaniach kontrolowanych placebo cząsteczki oparte na biologii folistatyny zwiększały objętość mięśni bez poprawy ich funkcji. ACE-083 zwiększał objętość wstrzykiwanego mięśnia o około 9–16% wobec placebo, ale nie dawał spójnego przyrostu siły ani poprawy wyników zgłaszanych przez pacjentów.
Brak zatwierdzenia, nieznana farmakokinetyka, zakaz w sporcie. Żaden urząd regulacyjny nie zatwierdził produktu zawierającego folistatynę, nie opublikowano okresu półtrwania u ludzi, a WADA zabrania stosowania folistatyny w każdym czasie w klasie S4.3, przy czym transfer genu podlega pod M3.1.

Źródła

Ueno N, Ling N, Ying SY, Esch F, Shimasaki S, Guillemin R. Isolation and partial characterization of follistatin: a single-chain Mr 35,000 monomeric protein that inhibits the release of follicle-stimulating hormone. Proc Natl Acad Sci U S A. 1987;84(23):8282–8286. PubMed.
Shimasaki S, Koga M, Esch F, et al. Primary structure of the human follistatin precursor and its genomic organization. Proc Natl Acad Sci U S A. 1988;85(12):4218–4222. PubMed.
UniProt Consortium. Follistatin (FST), human — entry P19883. UniProt.
Lee SJ, McPherron AC. Regulation of myostatin activity and muscle growth. Proc Natl Acad Sci U S A. 2001;98(16):9306–9311. PubMed.
Lee SJ. Quadrupling muscle mass in mice by targeting TGF-beta signaling pathways. PLoS One. 2007;2(8):e789. PubMed.
Kota J, Handy CR, Haidet AM, et al. Follistatin gene delivery enhances muscle growth and strength in nonhuman primates. Sci Transl Med. 2009;1(6):6ra15. PubMed. Erratum: Sci Transl Med. 2026;18(861):eaek4223. PubMed.
Mendell JR, Sahenk Z, Malik V, et al. A phase 1/2a follistatin gene therapy trial for Becker muscular dystrophy. Mol Ther. 2015;23(1):192–201. PubMed.
Al-Zaidy SA, Sahenk Z, Rodino-Klapac LR, Kaspar B, Mendell JR. Follistatin gene therapy improves ambulation in Becker muscular dystrophy. J Neuromuscul Dis. 2015;2(3):185–192. PubMed.
Mendell JR, Sahenk Z, Al-Zaidy S, et al. Follistatin gene therapy for sporadic inclusion body myositis improves functional outcomes. Mol Ther. 2017;25(4):870–879. PubMed.
Greenberg SA. Unfounded claims of improved functional outcomes attributed to follistatin gene therapy in inclusion body myositis. Mol Ther. 2017;25(10):2235–2237. PubMed.
Nationwide Children’s Hospital. Phase I/II clinical intramuscular gene transfer of rAAV1.CMV.huFollistatin344 trial to patients with Duchenne muscular dystrophy — study results. NCT02354781. ClinicalTrials.gov.
Nationwide Children’s Hospital. Follistatin gene transfer to patients with Becker muscular dystrophy and sporadic inclusion body myositis. NCT01519349. ClinicalTrials.gov.
Datta-Mannan A, Yaden B, Krishnan V, Jones BE, Croy JE. An engineered human follistatin variant: insights into the pharmacokinetic and pharmocodynamic relationships of a novel molecule with broad therapeutic potential. J Pharmacol Exp Ther. 2013;344(3):616–623. PubMed.
Yaden BC, Croy JE, Wang Y, et al. Follistatin: a novel therapeutic for the improvement of muscle regeneration. J Pharmacol Exp Ther. 2014;349(2):355–371. PubMed.
Datta-Mannan A, Huang L, Pereira J, Yaden B, Korytko A, Croy JE. Insights into the impact of heterogeneous glycosylation on the pharmacokinetic behavior of follistatin-Fc-based biotherapeutics. Drug Metab Dispos. 2015;43(12):1882–1890. PubMed.
Hansen J, Brandt C, Nielsen AR, et al. Exercise induces a marked increase in plasma follistatin: evidence that follistatin is a contraction-induced hepatokine. Endocrinology. 2011;152(1):164–171. PubMed.
Glasser CE, Gartner MR, Wilson D, Miller B, Sherman ML, Attie KM. Locally acting ACE-083 increases muscle volume in healthy volunteers. Muscle Nerve. 2018;57(6):921–926. PubMed.
Statland JM, Campbell C, Desai U, et al. Randomized phase 2 study of ACE-083, a muscle-promoting agent, in facioscapulohumeral muscular dystrophy. Muscle Nerve. 2022;66(1):50–62. PubMed.
World Anti-Doping Agency. Prohibited List 2026, class S4.3 and M3.1. WADA 2026 Prohibited List.
Drug Enforcement Administration. Schedule III anabolic steroids. 21 CFR 1308.13. eCFR.
Food and Drug Administration. Drugs@FDA database (no approved follistatin product). FDA.

Folistatyna-344