Peptydy i hormon wzrostu

Tymozyna alfa-1

Zaktualizowano · 21 źródeł

Tymozyna alfa-1 (Tα1) to peptyd złożony z 28 aminokwasów, wyizolowany po raz pierwszy z grasicy cielęcej w 1977 r. Jego wersja syntetyczna, tymalfazyna, jest sprzedawana pod nazwą handlową Zadaxin w szeregu krajów poza Stanami Zjednoczonymi, głównie w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz jako środek wspomagający szczepienie przeciw grypie u osób z osłabionym układem odpornościowym. W USA preparat jest sprzedawany w internecie oraz przez niektóre apteki sporządzające leki recepturowe i reklamowany w schorzeniach obejmujących zarówno zapalenie wątroby i COVID-19, jak i boreliozę czy zespół przewlekłego zmęczenia (dokument informacyjny FDA, 2024).

Najważniejszy fakt: tymozyna alfa-1 nie jest zatwierdzona przez FDA, a największe przeprowadzone dotąd badanie kontrolowane placebo – z udziałem 1106 dorosłych z posocznicą (sepsą) – nie wykazało żadnego wpływu na przeżywalność. W 2024 r. eksperci FDA (amerykańskiej Agencji Żywności i Leków) uznali, że brakuje dowodów potwierdzających jej skuteczność w którymkolwiek z 12 przeanalizowanych zastosowań, a komitet doradczy FDA zagłosował stosunkiem głosów 17–4 przeciwko dopuszczeniu jej do sporządzania leków recepturowych w aptekach. Nie znaleźliśmy żadnego badania z udziałem ludzi oceniającego jej wpływ na wzrost mięśni, regenerację ani wydolność sportową.

Na tej stronie podsumowano informacje zawarte w przeglądzie FDA, zagranicznych charakterystykach produktu oraz badaniach klinicznych. Materiał ma wyłącznie charakter edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość Szczegóły
Klasa Naturalny peptyd grasiczy; immunomodulator (środek modyfikujący czynność układu odpornościowego)
Inne nazwy Tymalfazyna (postać syntetyczna), Zadaxin (marka), Tα1, Ta1
Budowa 28 aminokwasów, acetylowana na końcu początkowym; C₁₂₉H₂₁₅N₃₃O₅₅, 3108,3 g/mol (FDA)
Droga podania i badana dawka Wstrzyknięcie podskórne; 1,6 mg dwa razy w tygodniu w większości badań nad zapaleniem wątroby; 1,6 mg co 12 h przez 7 dni w największym badaniu dotyczącym posocznicy
Okres półtrwania (u ludzi) Około 2 h po wstrzyknięciu podskórnym (średnie 1,8–2,6 h u zdrowych ochotników)
Rejestracja Niezatwierdzona przez FDA; dopuszczona do obrotu w kilku innych krajach, np. we Włoszech (adiuwant do szczepionki przeciw grypie), w Indiach i Indonezji (przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B)
Sporządzanie leków recepturowych w USA Nieobecna na liście substancji luzem 503A; komitet doradczy FDA zagłosował 17–4 przeciwko jej wpisaniu (2024); umieszczona na liście FDA obejmującej substancje mogące stwarzać istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa (2026)
Status WADA Niewymieniona z nazwy na Liście zabronionych substancji i metod na rok 2026

Czym jest

Pochodzenie i budowa

Zespół Allana Goldsteina oczyścił tymozynę alfa-1 z „frakcji 5 tymozyny” – wyciągu z grasicy cielęcej – i określił jej sekwencję w 1977 r. Badacze opisali ją jako termostabilny, silnie kwaśny peptyd zbudowany z 28 aminokwasów (Goldstein et al., PNAS 1977). W 1984 r. odkryto, że grasica w rzeczywistości nie magazynuje samej Tα1. Zawiera natomiast większe białko złożone z około 112 aminokwasów – protymozynę alfa – którego pierwsze 28 aminokwasów stanowi sekwencję Tα1. Sama Tα1 powstaje najprawdopodobniej w wyniku odcięcia tego fragmentu podczas procesu ekstrakcji (Haritos et al., PNAS 1984).

Postać farmaceutyczna, tymalfazyna, jest wytwarzana drogą syntezy chemicznej w fazie stałej i ma taką samą sekwencję jak naturalny peptyd. FDA podaje jej wzór sumaryczny jako C₁₂₉H₂₁₅N₃₃O₅₅, a masę cząsteczkową jako 3108,3 g/mol. Ponieważ zawiera wiele reszt kwasu asparaginowego i glutaminowego, wykazuje silny odczyn kwaśny o punkcie izoelektrycznym 4,2 (dokument informacyjny FDA, 2024). U zdrowych dorosłych jej naturalne stężenie we krwi jest niskie i wynosi około 0,1–1 ng/mL.

To nie to samo co inne „peptydy grasicze”

Kilka niespokrewnionych ze sobą peptydów jest sprzedawanych pod podobnymi nazwami. Różnią się one wielkością, budową oraz poziomem dowodów naukowych, a wyników uzyskanych dla jednego z nich nie można odnosić do pozostałych:

Peptyd Czym jest Strona w kompendium
Tymozyna alfa-1 (tymalfazyna) 28 aminokwasów; immunomodulator; zarejestrowana za granicą jako Zadaxin Ta strona
Tymozyna beta-4 / TB-500 Tymozyna beta-4 to peptyd złożony z 43 aminokwasów, również oczyszczony z frakcji 5 tymozyny (Low et al., PNAS 1981). TB-500 to jego krótki syntetyczny fragment TB-500 (tymozyna beta-4)
Tymulina Hormon grasiczy (surowiczy czynnik grasiczy), który wykazuje aktywność wyłącznie po związaniu z cynkiem (Dardenne et al., PNAS 1982) Tymulina
Tymalina Mieszanina naturalnych peptydów ekstrahowanych z grasicy cielęcej, opracowana w Rosji (Morozov & Khavinson 1997) Tymalina
Thymagen (Thymogen) Syntetyczny dipeptyd (kwas glutaminowy–tryptofan) wyizolowany pierwotnie z tymaliny (Morozov & Khavinson 1997) Thymagen

Pomimo wspólnego członu „tymozyna” w nazwie, tymozyna alfa-1 (28 aminokwasów) i tymozyna beta-4 (43 aminokwasy) to różne cząsteczki. Nazwa odzwierciedla jedynie fakt, że obie oczyszczono po raz pierwszy z tego samego wyciągu z grasicy cielęcej.

Proponowany mechanizm działania

Większość danych dotyczących mechanizmu działania pochodzi z hodowli komórkowych i badań na myszach. W przeglądzie FDA zgłaszane efekty podsumowano następująco (dokument informacyjny FDA, 2024):

  • większa aktywność komórek NK (naturalnych zabójców), które niszczą komórki zakażone i nowotworowe;
  • przesunięcie limfocytów T pomocniczych w stronę profilu Th1, ze zwiększonym wydzielaniem interleukiny-2 i interferonu gamma;
  • większa liczba cytotoksycznych limfocytów T CD8+;
  • aktywacja komórek dendrytycznych, czyli komórek prezentujących antygeny w celu zainicjowania odpowiedzi immunologicznej.

W badaniach na myszach Tα1 aktywowała komórki dendrytyczne za pośrednictwem sygnalizacji receptorów Toll-podobnych (TLR) – rodziny receptorów wykrywających bakterie, grzyby i wirusy (Romani et al., Blood 2004). FDA zastrzegła jednak, że w większości badań na zwierzętach stosowano dawki znacznie przekraczające dawki u ludzi. Jeden z zaobserwowanych efektów przeciw HIV in vitro wymagał stężeń około 2000 razy wyższych niż stężenia maksymalne we krwi osiągane po podaniu typowej dawki 1,6 mg.

Farmakokinetyka

W kluczowym badaniu z udziałem ludzi dziewięciu zdrowym ochotnikom podawano podskórnie dawkę 900 µg/m² powierzchni ciała (rzeczywiste dawki wynosiły 1,6–2,2 mg). W układzie krzyżowym porównano w nim trzy produkty, w tym Zadaxin, po podaniu dawki pojedynczej oraz po 5 dniach codziennego dawkowania (Rost et al., Int J Clin Pharmacol Ther 1999):

Parametr Wynik
Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego 1–2 h
Stężenie maksymalne 30–80 µg/L (ng/mL), wobec naturalnych stężeń wynoszących przeważnie poniżej 0,1 µg/L
Okres półtrwania w fazie eliminacji Poniżej 3 h (średnie dla poszczególnych produktów: 1,8–2,6 h)
Objętość dystrybucji 30–40 L, co odpowiada rozmieszczeniu w płynie zewnątrzkomórkowym
Kumulacja przy codziennym dawkowaniu Nie zaobserwowano w ciągu 5 dni
Wpływ rodzaju produktu Ekspozycja była wyższa w przypadku jednego z trzech produktów (Timosina)

FDA podsumowała dane u ludzi jako czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego wynoszący około 2 godzin oraz okres półtrwania w surowicy równy około 2 godzinom (dokument informacyjny FDA, 2024). Stężenie we krwi wraca w okolice wartości wyjściowej w ciągu jednej doby. Mimo to w większości badań klinicznych lek podawano zaledwie dwa razy w tygodniu, przez co przez większą część odstępu między dawkami we krwi pozostaje niewiele leku lub nie ma go wcale.

Status regulacyjny

Poza Stanami Zjednoczonymi

W przeglądzie FDA, powołującym się na zagraniczne bazy danych leków, wymieniono dopuszczenia do obrotu dla preparatu Zadaxin lub tymalfazyny m.in. w następujących krajach (dokument informacyjny FDA, 2024):

  • Włochy: wstrzyknięcie 1,6 mg jako adiuwant do szczepienia przeciw grypie u osób z niedoborami odporności, dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie po każdej dawce szczepionki;
  • Indie i Indonezja: przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B u dorosłych ze skompensowaną chorobą wątroby i aktywną replikacją wirusa; indonezyjska etykieta zaleca dawkę 1,6 mg dwa razy w tygodniu przez 6 miesięcy;
  • Hongkong: figuruje zarejestrowany produkt;
  • Singapur i Meksyk: monografie produktów wymieniają przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, a ponadto zapalenie wątroby typu C w Singapurze oraz zastosowanie jako adiuwant do szczepionki przeciw grypie w Meksyku.

Raporty producenta opisują dalsze rejestracje w Azji, Ameryce Łacińskiej, Europie Wschodniej i na Bliskim Wschodzie, których FDA nie była w stanie niezależnie zweryfikować. Tα1 nie figuruje w Farmakopei Europejskiej ani Japońskiej. EMA (Europejska Agencja Leków) przyznała jej status leku sierocego w raku wątrobowokomórkowym (raku wątroby), co wspiera prace badawczo-rozwojowe, ale nie stanowi dopuszczenia do obrotu.

Stany Zjednoczone

Tymozyna alfa-1 nie wchodzi w skład żadnego leku zatwierdzonego przez FDA. Posiada cztery amerykańskie statusy leku sierocego, które również nie są równoznaczne z rejestracją (dokument informacyjny FDA, 2024).

  • Przegląd dotyczący receptury aptecznej, 2024 r. FDA oceniła tymozynę alfa-1 i jej sól octanową pod kątem wpisania na listę substancji luzem, z których apteki mogą sporządzać leki recepturowe zgodnie z sekcją 503A. Eksperci uznali te substancje za słabo scharakteryzowane i zgłosili zastrzeżenia dotyczące immunogenności (ryzyka wytwarzania przez organizm przeciwciał przeciwko peptydowi). Stwierdzili brak dowodów skuteczności w wirusowym zapaleniu wątroby typu B, wirusowym zapaleniu wątroby typu C, zakażeniu HIV, COVID-19, wspomaganiu odpowiedzi poszczepiennej, czerniaku, raku wątroby, raku płuca, posocznicy, zakażeniach po przeszczepieniu komórek macierzystych, POChP oraz zespole przewlekłego zmęczenia.
  • Głosowanie komitetu doradczego. W dniu 4 grudnia 2024 r. Komitet Doradczy ds. Sporządzania Leków Recepturowych (Pharmacy Compounding Advisory Committee) zagłosował stosunkiem głosów 17–4 przeciwko dodaniu wolnej zasady oraz 17–4 przeciwko dodaniu octanu. Kilku członków głosujących przeciw wskazało na brak przekonujących dowodów skuteczności i bezpieczeństwa (protokół posiedzenia FDA).
  • Lista substancji stwarzających ryzyko dla bezpieczeństwa. Według aktualizacji z 22 kwietnia 2026 r. prowadzona przez FDA lista substancji luzem mogących stwarzać istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa obejmuje tymozynę alfa-1, z powołaniem na immunogenność, zanieczyszczenia peptydowe oraz niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa (FDA).

Sport

Tymozyna alfa-1 nie jest wymieniona z nazwy na Liście zabronionych substancji i metod WADA na rok 2026, na której figurują natomiast tymozyna beta-4 i TB-500 (Lista zabronionych substancji i metod WADA na rok 2026). Klasa S0 tej listy zabrania stosowania substancji „nieposiadających aktualnego zatwierdzenia przez żaden rządowy organ regulacyjny ds. zdrowia”, a tymalfazyna jest dopuszczona do obrotu w kilku krajach. Nie znaleźliśmy żadnego oficjalnego stanowiska WADA dotyczącego konkretnie tego związku.

Co pokazują badania

Większość badań klinicznych obejmowała małe grupy, miała charakter otwarty lub została przeprowadzona przed wprowadzeniem obecnych standardów leczenia. Wiele z nich sfinansował producent leku. Poniższa tabela podsumowuje najsilniejsze dane w podziale na zastosowania:

Zastosowanie Najlepsze dowody Główny wniosek
Posocznica (sepsa) Podwójnie zaślepione badanie RCT fazy 3, n = 1106 Brak wpływu na śmiertelność 28-dniową
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B Przegląd Cochrane, 10 badań RCT, n = 1349 Dowody o bardzo niskiej pewności; korzyści niepewne
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C Kontrolowane placebo badanie RCT z dawniejszą terapią interferonem, n = 109 Wyższy odsetek odpowiedzi niż przy samym interferonie; dane nieaktualne od czasu wprowadzenia nowoczesnych leków przeciwwirusowych
COVID-19 Metaanaliza 9 badań, n = 5352 Brak ogólnego wpływu na śmiertelność
Czerniak z przerzutami Randomizowane badanie fazy 2, n = 488 Nieco więcej odpowiedzi ze strony guza; różnica w przeżywalności nieistotna statystycznie
Mięśnie, regeneracja, wydolność Brak Nie badano u ludzi

Posocznica (sepsa)

Posocznica to obszar, w którym przeprowadzono najlepsze badania. W pierwszym badaniu wieloośrodkowym (ETASS) 361 pacjentów z ciężką posocznicą w Chinach przydzielono losowo do grupy otrzymującej Tα1 (1,6 mg dwa razy na dobę przez 5 dni, a następnie raz na dobę przez 2 dni) lub do grupy kontrolnej, przy zaślepieniu wyłącznie pacjentów (Wu et al., Crit Care 2013). Śmiertelność po 28 dniach wyniosła 26,0% w grupie Tα1 oraz 35,0% w grupie kontrolnej (RR 0,74; 95% CI 0,54–1,02), co stanowiło wynik na granicy istotności statystycznej.

Kolejne badanie fazy 3 (TESTS) zaprojektowano w celu potwierdzenia tych obserwacji. W 22 chińskich ośrodkach 1106 dorosłych z posocznicą przydzielono losowo do grupy otrzymującej podskórnie 1,6 mg Tα1 lub placebo co 12 godzin przez 7 dni, przy zaślepieniu zarówno pacjentów, jak i lekarzy (Wu et al., BMJ 2025):

Punkt końcowy Tymozyna alfa-1 (n = 542) Placebo (n = 547)
28-dniowa śmiertelność z jakiejkolwiek przyczyny 23,4% 24,1%
Hazard względny (HR) 0,99 (95% CI 0,77–1,27) —
Jakiekolwiek zdarzenie niepożądane 66,4% 67,6%
Ciężkie zdarzenie niepożądane 26,8% 29,3%

Żaden drugorzędowy punkt końcowy nie wykazał różnic między grupami. Z góry zaplanowana analiza podgrup sugerowała możliwą korzyść u pacjentów w wieku 60 lat lub starszych oraz możliwą szkodliwość u osób poniżej 60. roku życia (HR 1,67; 95% CI 1,04–2,67), jednak tego rodzaju wyniki w podgrupach służą wyłącznie do formułowania hipotez. Badanie było częściowo finansowane przez firmę SciClone, producenta leku Zadaxin.

W metaanalizie 11 badań RCT z 2025 r. (1927 pacjentów) stwierdzono niższą śmiertelność ogółem (OR 0,73; 95% CI 0,59–0,90). Korzyść ta zanikała jednak po ograniczeniu analizy wyłącznie do badań wysokiej jakości (OR 0,82; 95% CI 0,65–1,03) lub badań wieloośrodkowych (OR 0,86; 95% CI 0,68–1,08) (Gu et al., Front Cell Infect Microbiol 2025). FDA zwróciła uwagę, że wszystkie badania dotyczące posocznicy przeprowadzono w Chinach oraz że wytyczne leczenia posocznicy nie wymieniają Tα1.

Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B

Jest to jedno z głównych zarejestrowanych zastosowań Tα1 za granicą, jednak dowody naukowe są słabe. W amerykańskim badaniu fazy 3 97 pacjentów otrzymywało 1,6 mg Tα1 lub placebo dwa razy w tygodniu przez 6 miesięcy (Mutchnick et al., J Viral Hepat 1999). Całkowita odpowiedź (trwały zanik wirusowego DNA oraz markera HBeAg) wystąpiła u 14% w porównaniu z 4% (P = 0,084). Autorzy napisali, że wyniki nie potwierdziły wcześniejszych doniesień o skuteczności leku.

W przeglądzie Cochrane z 2026 r. połączono dane z 10 badań RCT z udziałem 1349 dorosłych, opublikowanych w latach 1991–2018 (Naing et al., Cochrane 2026):

Punkt końcowy Ryzyko względne (95% CI) Liczba badań, pacjentów Pewność dowodów
Śmiertelność z jakiejkolwiek przyczyny 0,53 (0,29–0,96) 3, 907 Bardzo niska
Ciężkie zdarzenia niepożądane 0,72 (0,53–0,99) 5, 1056 Niska
Chorobowość związana z WZW typu B 0,86 (0,54–1,40) 3, 854 Bardzo niska

Autorzy przeglądu podsumowali, że „nie mają pewności”, czy Tα1 zmniejsza śmiertelność lub częstość ciężkich zdarzeń niepożądanych, ze względu na ryzyko błędu systematycznego i nieprecyzyjność wyników. FDA dodała, że w wielu badaniach stosowano przestarzałe komparatory, takie jak interferon, oraz że brak dowodów na to, by Tα1 wnosiła dodatkowe korzyści do obecnego leczenia standardowego (dokument informacyjny FDA, 2024).

Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C

W amerykańskim podwójnie zaślepionym badaniu 109 pacjentów przydzielono losowo do grupy otrzymującej Tα1 w dawce 1,6 mg dwa razy w tygodniu w skojarzeniu z interferonem, sam interferon lub placebo przez 26 tygodni (Sherman et al., Hepatology 1998):

Punkt końcowy Tα1 + interferon Sam interferon Placebo
Prawidłowa aktywność ALT pod koniec leczenia 37,1% 16,2% 2,7%
Eliminacja RNA HCV pod koniec leczenia 37,1% 18,9% —
Trwała odpowiedź w zakresie ALT 14,2% 8,1% —

Wyniki te pochodzą z ery leczenia interferonem. Nowoczesne doustne leki przeciwwirusowe pozwalają wyleczyć większość przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu C, a FDA nie znalazła żadnych danych wskazujących, by dołączenie do nich Tα1 przynosiło korzyści.

COVID-19

Tα1 była szeroko stosowana w leczeniu COVID-19. Metaanaliza 9 badań obejmujących 5352 pacjentów nie wykazała wpływu na śmiertelność (RR 1,03; 95% CI 0,60–1,75), przy bardzo dużej niejednorodności między badaniami (I² = 90%), a jej autorzy uznali, że dane nie uzasadniają stosowania leku u hospitalizowanych dorosłych (Shang et al., Int Immunopharmacol 2023). W niewielkim amerykańskim otwartym badaniu pilotażowym z randomizacją (n = 49) nie stwierdzono istotnej różnicy w powrocie do zdrowia klinicznego, choć w jednej podgrupie liczba limfocytów T CD4+ rosła szybciej (Shehadeh et al., J Infect Dis 2023).

Czerniak z przerzutami

W randomizowanym badaniu fazy 2 przydzielono 488 pacjentów do pięciu ramion łączących chemioterapię dakarbazyną z Tα1 (1,6, 3,2 lub 6,4 mg), interferonem alfa lub oboma lekami (Maio et al., J Clin Oncol 2010). W dwóch ramionach z dawką 3,2 mg Tα1 odnotowano 10 i 12 odpowiedzi ze strony guza w porównaniu z 4 w ramieniu kontrolnym. Mediana przeżycia całkowitego wyniosła 9,4 miesiąca z Tα1 wobec 6,6 miesiąca bez niej (HR 0,80; P = 0,08), co było różnicą nieistotną statystycznie. Współczesne metody immunoterapii czerniaka zastąpiły schematy stosowane w tym badaniu jako komparator.

Odpowiedź poszczepienna i inne zastosowania

W niewielkich badaniach z udziałem osób starszych oraz pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek zgłaszano wyższe miana przeciwciał po dołączeniu Tα1 do szczepionek przeciw grypie. FDA oceniła te prace jako eksploracyjne, o zmiennych wynikach i bez powiązania z klinicznymi punktami końcowymi, takimi jak zachorowanie na grypę (dokument informacyjny FDA, 2024). Do takiego samego wniosku o „niewystarczających dowodach” FDA doszła w przypadku zakażenia HIV, raka wątroby, raka płuca, zakażeń po przeszczepieniu komórek macierzystych, POChP oraz zespołu przewlekłego zmęczenia.

Mięśnie, regeneracja i wydolność

Nie znaleźliśmy żadnego kontrolowanego badania z udziałem ludzi oceniającego wpływ tymozyny alfa-1 na wzrost mięśni, regenerację po urazach, skład ciała ani wydolność sportową. Twierdzenia formułowane w tych obszarach stanowią ekstrapolację jej działania na układ odpornościowy i nie mają bezpośredniego oparcia w dowodach.

Działania niepożądane i ryzyko

Tolerancja w badaniach klinicznych

W przeprowadzonych badaniach klinicznych Tα1 podawana podskórnie w dawkach około 1–16 mg przez okres do 12 miesięcy była na ogół dobrze tolerowana. Najczęstsze reakcje obejmowały miejscowe podrażnienie, zaczerwienienie lub dyskomfort w miejscu wstrzyknięcia (dokument informacyjny FDA, 2024). W badaniu TESTS dotyczącym posocznicy częstość występowania zdarzeń niepożądanych i ciężkich zdarzeń niepożądanych była zbliżona do placebo (zob. tabela powyżej). Indonezyjska etykieta leku Zadaxin podaje, że zdarzenia niepożądane związane z lekiem występowały u mniej niż 1% spośród ponad 2000 osób. Wymienione tam rzadkie zdarzenia obejmują wysypkę, zaczerwienienie, ból stawów z obrzękiem dłoni oraz przemijający zanik mięśni.

Szczególne sygnały dotyczące bezpieczeństwa

W przeglądzie FDA zwrócono uwagę na kilka obserwacji z poszczególnych badań:

  • Zaostrzenia aktywności enzymów wątrobowych w WZW typu B. W japońskim badaniu obejmującym 316 pacjentów u 22 osób wystąpił przemijający wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALT), a u 16 wstrzymano terapię; wszyscy pacjenci powrócili do stanu wyjściowego (Iino et al., J Viral Hepat 2005). Indonezyjska etykieta również ostrzega przed nagłymi wzrostami aktywności ALT.
  • Zmiany czynności tarczycy przy stosowaniu z interferonem. U dwóch pacjentów przyjmujących Tα1 łącznie z interferonem wystąpiło przemijające zahamowanie wydzielania TSH, po którym nastąpił jego wzrost (Sherman et al., Hepatology 1998). Sam interferon może wywoływać takie zjawisko, dlatego rola Tα1 pozostaje niejasna.
  • Przeszczepienie komórek macierzystych. W jednej niewielkiej serii przypadków u 1 z 6 biorców przeszczepu, którym podano Tα1 wraz z limfocytami dawcy, rozwinęła się zakończona zgonem autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna (niszczenie krwinek czerwonych przez układ odpornościowy). FDA zaznaczyła, że nie wiadomo, czy Tα1 przyczyniła się do tego powikłania, ale zwróciła uwagę na obawy dotyczące choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi oraz odrzucenia przeszczepu w tej grupie chorych.

Kto nie powinien jej stosować według zagranicznych etykiet

  • Pacjenci poddawani celowej immunosupresji, np. biorcy przeszczepów narządowych: stosowanie uznaje się za przeciwwskazane, chyba że korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko (Indonezja).
  • Dzieci: nie należy stosować (Włochy).
  • Ciąża i karmienie piersią: przeciwwskazane (Włochy).
  • Osoby z alergią lub atopią: stosować ostrożnie (Włochy).
  • Choroby autoimmunologiczne: oceniać indywidualnie w każdym przypadku (Włochy).
  • Inne leki modyfikujące czynność układu odpornościowego: zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu (Włochy).

Immunogenność i jakość produktów

Jako peptyd złożony z 28 aminokwasów wstrzykiwany podskórnie, Tα1 może pobudzać wytwarzanie przeciwciał skierowanych przeciwko samej sobie; według FDA ryzyko to może być potęgowane przez agregację (zlepianie się cząsteczek peptydu) oraz zanieczyszczenia produkcyjne. FDA nie znalazła żadnych opublikowanych danych dotyczących zanieczyszczeń, agregatów, obciążenia mikrobiologicznego ani endotoksyn bakteryjnych dla substancji luzem. Odnotowała również, że proponowany do receptury aptecznej roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 3 mg/mL jest silniejszy niż jakikolwiek produkt oceniany w badaniach klinicznych (maksymalnie 2 mg/mL) oraz że recepturowa Tα1 bywa sprzedawana także w postaci aerozolu do nosa (dokument informacyjny FDA, 2024). Produkty kupowane jako „peptydy badawcze” nie podlegają żadnej kontroli regulacyjnej w zakresie tożsamości, dawki ani jałowości.

Najważniejsze informacje

  • Prawdziwy lek za granicą, niezatwierdzony w USA. Tymalfazyna (Zadaxin) jest dopuszczona do obrotu w kilku krajach w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz jako adiuwant do szczepionki przeciw grypie, jednak nigdy nie została zatwierdzona przez FDA.
  • Największe badanie kliniczne dało wynik negatywny. U 1106 dorosłych z posocznicą Tα1 nie zmieniła śmiertelności 28-dniowej (23,4% względem 24,1%). Wcześniejsze pozytywne sygnały pochodziły z mniejszych, mniej rygorystycznych badań.
  • Krótko utrzymuje się we krwi. Stężenie maksymalne pojawia się po 1–2 godzinach od wstrzyknięcia, a okres półtrwania wynosi około 2 godzin, bez kumulacji przy codziennym podawaniu.
  • Na ogół dobrze tolerowana, z pewnymi zastrzeżeniami. Głównym działaniem niepożądanym są odczyny w miejscu wstrzyknięcia. Udokumentowano zaostrzenia aktywności enzymów wątrobowych w WZW typu B oraz konieczność zachowania ostrożności u biorców przeszczepów i pacjentów w stanie immunosupresji.
  • FDA i jej doradcy odrzucili recepturę apteczną. Eksperci uznali dowody za niewystarczające w 12 zastosowaniach, komitet zagłosował przeciw stosunkiem głosów 17–4, a FDA umieściła związek na liście potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa.
  • Inna substancja niż TB-500 i tymulina. Tymozyna beta-4/TB-500, tymulina, tymalina oraz thymagen to odrębne cząsteczki o osobnych dowodach naukowych.

Źródła

  1. Food and Drug Administration. FDA briefing document: Evaluation of thymosin alpha-1 (Ta1)-related bulk drug substances (Ta1 (free base) and Ta1 acetate) for inclusion on the 503A bulk drug substances list. Pharmacy Compounding Advisory Committee meeting, 4 grudnia 2024 r. (notatka z 15 listopada 2024 r.). FDA.
  2. Food and Drug Administration. Summary minutes of the Pharmacy Compounding Advisory Committee meeting, 4 grudnia 2024 r. FDA.
  3. Food and Drug Administration. Certain bulk drug substances for use in compounding that may present significant safety risks. Stan na 22 kwietnia 2026 r. FDA.
  4. Goldstein AL, Low TL, McAdoo M, et al. Thymosin alpha1: isolation and sequence analysis of an immunologically active thymic polypeptide. Proc Natl Acad Sci U S A. 1977;74(2):725–729. PubMed.
  5. Haritos AA, Goodall GJ, Horecker BL. Prothymosin alpha: isolation and properties of the major immunoreactive form of thymosin alpha 1 in rat thymus. Proc Natl Acad Sci U S A. 1984;81(4):1008–1011. PubMed.
  6. Romani L, Bistoni F, Gaziano R, et al. Thymosin alpha 1 activates dendritic cells for antifungal Th1 resistance through toll-like receptor signaling. Blood. 2004;103(11):4232–4239. PubMed.
  7. Rost KL, Wierich W, Masayuki F, et al. Pharmacokinetics of thymosin alpha1 after subcutaneous injection of three different formulations in healthy volunteers. Int J Clin Pharmacol Ther. 1999;37(1):51–57. PubMed.
  8. Wu J, Zhou L, Liu J, et al. The efficacy of thymosin alpha 1 for severe sepsis (ETASS): a multicenter, single-blind, randomized and controlled trial. Crit Care. 2013;17(1):R8. PubMed.
  9. Wu J, Pei F, Zhou L, et al. The efficacy and safety of thymosin α1 for sepsis (TESTS): multicentre, double blinded, randomised, placebo controlled, phase 3 trial. BMJ. 2025;388:e082583. PubMed.
  10. Gu B, Zhou Y, Nie Y, et al. Efficacy of thymosin α1 for sepsis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Front Cell Infect Microbiol. 2025;15:1673959. PubMed.
  11. Mutchnick MG, Lindsay KL, Schiff ER, et al. Thymosin alpha1 treatment of chronic hepatitis B: results of a phase III multicentre, randomized, double-blind and placebo-controlled study. J Viral Hepat. 1999;6(5):397–403. PubMed.
  12. Naing C, Ni H, Aung HH, et al. Thymosin-ɑ1 for people with chronic hepatitis B. Cochrane Database Syst Rev. 2026;9(9):CD014610. PubMed.
  13. Iino S, Toyota J, Kumada H, et al. The efficacy and safety of thymosin alpha-1 in Japanese patients with chronic hepatitis B; results from a randomized clinical trial. J Viral Hepat. 2005;12(3):300–306. PubMed.
  14. Sherman KE, Sjogren M, Creager RL, et al. Combination therapy with thymosin alpha1 and interferon for the treatment of chronic hepatitis C infection: a randomized, placebo-controlled double-blind trial. Hepatology. 1998;27(4):1128–1135. PubMed.
  15. Shang W, Zhang B, Ren Y, et al. Thymosin alpha1 use in adult COVID-19 patients: a systematic review and meta-analysis on clinical outcomes. Int Immunopharmacol. 2023;114:109584. PubMed.
  16. Shehadeh F, Benitez G, Mylona EK, et al. A pilot trial of thymalfasin (thymosin-α-1) to treat hospitalized patients with hypoxemia and lymphocytopenia due to coronavirus disease 2019 infection. J Infect Dis. 2023;227(2):226–235. PubMed.
  17. Maio M, Mackiewicz A, Testori A, et al. Large randomized study of thymosin alpha 1, interferon alfa, or both in combination with dacarbazine in patients with metastatic melanoma. J Clin Oncol. 2010;28(10):1780–1787. PubMed.
  18. Low TL, Hu SK, Goldstein AL. Complete amino acid sequence of bovine thymosin beta 4: a thymic hormone that induces terminal deoxynucleotidyl transferase activity in thymocyte populations. Proc Natl Acad Sci U S A. 1981;78(2):1162–1166. PubMed.
  19. Dardenne M, Pléau JM, Nabarra B, et al. Contribution of zinc and other metals to the biological activity of the serum thymic factor. Proc Natl Acad Sci U S A. 1982;79(17):5370–5373. PubMed.
  20. Morozov VG, Khavinson VK. Natural and synthetic thymic peptides as therapeutics for immune dysfunction. Int J Immunopharmacol. 1997;19(9-10):501–505. PubMed.
  21. World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List: International Standard. Obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. WADA 2026 Prohibited List.