SR9009 to syntetyczny związek badawczy, który aktywuje REV-ERBα i REV-ERBβ – dwa receptory jądrowe pomagające sterować wewnętrznym 24-godzinnym zegarem organizmu. Zespół Thomasa Burrisa z instytutu badawczego Scripps Research Institute opisał go w 2012 r. jako narzędzie do badania wpływu zegara okołodobowego na metabolizm (Solt et al., Nature 2012). W internecie jest często sprzedawany pod nazwą „Stenabolic” i zaliczany do grupy SARM (selektywnych modulatorów receptora androgenowego), ale nie działa na receptor androgenowy.

Najważniejszy pojedynczy fakt: SR9009 nigdy nie był badany w badaniu klinicznym z udziałem ludzi. Każda opisywana korzyść, w tym utrata tkanki tłuszczowej i dłuższy czas biegu, pochodzi z badań na myszach lub hodowlach komórkowych, niemal zawsze po wstrzyknięciu związku do jamy brzusznej, a nie po podaniu doustnym. Dotychczasowe dane dotyczące ludzi obejmują opisy przypadków uszkodzenia wątroby, w tym jeden zakończony przeszczepieniem wątroby.

Ta strona podsumowuje wyniki badań na zwierzętach, dane z laboratoriów antydopingowych oraz opublikowane opisy przypadków. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość	Szczegóły
Klasa	Syntetyczny agonista REV-ERBα/β (modulator zegara okołodobowego); nie jest związkiem SARM
Pochodzenie	Scripps Research Institute, po raz pierwszy opisany w 2012 r.
Zatwierdzenie	Brak. Nigdy i nigdzie niezatwierdzony; brak zarejestrowanych badań z udziałem ludzi
Droga podania w badaniach	Głównie wstrzyknięcie dootrzewnowe u myszy (zazwyczaj 100 mg/kg dwa razy na dobę)
Dawka u ludzi	Nieustalona; brak jakichkolwiek danych dotyczących dawkowania u ludzi
Okres półtrwania	Nieokreślony u ludzi. U myszy efekty pojedynczego wstrzyknięcia ustępowały w ciągu 24 h
Siła działania (test komórkowy)	IC50 670 nM wobec REV-ERBα i 800 nM wobec REV-ERBβ
Status WADA	Zabroniony w każdym czasie (S4.4.1, „agoniści Rev-erbα, np. SR9009, SR9011”)
Substancja kontrolowana w USA	Niewymieniony w wykazie III (Schedule III)

Czym jest

SR9009 to mała cząsteczka syntetyczna, ethyl 3-[[(4-chlorophenyl)methyl-[(5-nitrothiophen-2-yl)methyl]amino]methyl]pyrrolidine-1-carboxylate. Jej wzór sumaryczny to C₂₀H₂₄ClN₃O₄S, a masa cząsteczkowa wynosi 437,9 g/mol (PubChem). Nie jest steroidem i nie wykazuje żadnego podobieństwa strukturalnego do testosteronu.

Jego cele uchwytu – REV-ERBα (gen NR1D1) i REV-ERBβ (NR1D2) – to receptory jądrowe, które wyłączają ekspresję genów. W zegarze dobowym hamują BMAL1, kluczowy gen zegarowy. Regulują również geny odpowiadające za metabolizm tłuszczów i glukozy oraz procesy zapalne (Solt et al., Nature 2012).

W pracy z 2012 r. przedstawiono SR9009 wraz z jego bliskim krewnym, związkiem SR9011. Oba związki skonstruowano na bazie wcześniejszego liganda REV-ERB, GSK4112, który osiągał zbyt niskie stężenia we krwi, aby można go było badać na zwierzętach. W testach komórkowych oba związki wykazywały podobne właściwości:

Test (Solt et al., 2012)	SR9009	SR9011
REV-ERBα, IC50	670 nM	790 nM
REV-ERBβ, IC50	800 nM	560 nM
Gen reporterowy promotora BMAL1, IC50	710 nM	620 nM

Autorzy podali, że żaden z tych związków nie wykazywał aktywności wobec pozostałych badanych receptorów jądrowych. SR9009 nie jest zatem selektywnym modulatorem receptora androgenowego, wbrew temu, jak bywa sprzedawany.

Czy SR9009 działa wyłącznie poprzez REV-ERB? Nie całkiem. W badaniu z 2019 r. usunięto zarówno gen REV-ERBα, jak i REV-ERBβ w mysich komórkach wątroby oraz zarodkowych komórkach macierzystych. SR9009 nadal zmniejszał żywotność komórek, zmieniał metabolizm komórkowy i modyfikował ekspresję genów w komórkach całkowicie pozbawionych receptorów REV-ERB. Autorzy doszli do wniosku, że efektów działania SR9009 „nie można traktować wyłącznie jako zastępczego wskaźnika aktywności REV-ERB” (Dierickx et al., PNAS 2019). Niektóre efekty przypisywane zegarowi okołodobowemu mogą wynikać z działań pozadocelowych.

Jak zachowuje się w organizmie

Nie istnieje żadne badanie farmakokinetyki u ludzi. Wchłanianie, okres półtrwania i bezpieczna ekspozycja u ludzi pozostają nieznane. To, co wiadomo, pochodzi z badań na myszach oraz z badań metabolizmu w warunkach probówkowych (in vitro):

Droga podania. W głównych badaniach na zwierzętach SR9009 podawano we wstrzyknięciu dootrzewnowym (do jamy brzusznej), zazwyczaj w dawce 100 mg/kg dwa razy na dobę (Solt et al., Nature 2012; Woldt et al., Nat Med 2013).
Krótkie działanie. Po pojedynczym wstrzyknięciu zachowanie myszy wracało do normy następnego dnia. Autorzy zinterpretowali to jako usunięcie związku z organizmu w czasie krótszym niż 24 h.
Słabe wchłanianie po podaniu doustnym. W badaniu na myszach z 2025 r. SR9009 podawano doustnie (50–100 mg/kg) właśnie dlatego, że działał głównie w jelicie, a do wątroby docierały jedynie minimalne ilości. Autorzy określili jego biodostępność po podaniu doustnym jako słabą, a stężenia w mózgu utrzymywały się poniżej 5 ng/mg po 7 dniach podawania doustnego (Chen et al., Adv Sci 2025). Produkty sprzedawane dla ludzi mają zazwyczaj postać kapsułek doustnych, dlatego wyniki uzyskane u myszy po wstrzyknięciach mogą nie mieć tu przełożenia.
Metabolizm. W ludzkich mikrosomach wątrobowych (enzymach wątrobowych w probówce) SR9009 ulegał rozkładowi do 13 metabolitów przy udziale enzymów CYP3A4, CYP3A5, CYP2C19 i CYP2D6. Najliczniej występowały produkty N-dealkilacji (Mazzarino et al., Drug Test Anal 2018). We wcześniejszym badaniu wykryto 8 metabolitów (Geldof et al., Int J Mol Sci 2016).
Możliwe interakcje. W tym samym badaniu in vitro ketokonazol, mikonazol, fluoksetyna, nefazodon i paroksetyna istotnie zmieniały metabolizm SR9009. Zjawiska tego nie badano u ludzi.

Status regulacyjny

Nie jest zatwierdzonym lekiem. SR9009 nie został zatwierdzony do obrotu przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków), EMA ani żaden inny organ regulacyjny. Wyszukiwanie w bazie ClinicalTrials.gov nie wykazuje żadnego zarejestrowanego badania z udziałem ludzi (ClinicalTrials.gov). W opisie przypadku z 2026 r. odnotowano, że związek ten „nigdy nie przeszedł oceny klinicznej u ludzi” (Shams Bin Shaheen et al., Case Reports Hepatol 2026).
Sport. Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) wymienia „agonistów Rev-erbα, np. SR9009, SR9011” w grupie S4.4.1 modulatorów metabolicznych, zabronionych podczas zawodów i poza nimi (Lista zabronionych substancji i metod WADA na rok 2026). Ta sama grupa obejmuje również agonistów PPARδ, takich jak kardaryna (GW501516).
Wykrywanie. Laboratoria antydopingowe scharakteryzowały metabolity SR9009 i wytworzyły certyfikowane wzorce odniesienia dla dwóch ludzkich metabolitów (Davies et al., Drug Test Anal 2019). W 2021 r. brytyjskie laboratorium zgłosiło pierwszy pozytywny wynik u konia na podstawie metabolitu N-dealkilowanego (Cutler et al., Drug Test Anal 2022).
Klasyfikacja substancji kontrolowanych w USA. SR9009 nie jest wymieniony wśród steroidów anabolicznych z wykazu III (Schedule III) (21 CFR 1308.13).

Co pokazują badania

Wszystkie poniższe dane pochodzą z badań na zwierzętach lub komórkach. Nie istnieją żadne kontrolowane dane z badań u ludzi dla żadnego punktu końcowego.

Masa tłuszczowa i lipidy we krwi u otyłych myszy

W pracy opublikowanej w czasopiśmie Nature w 2012 r. myszom z otyłością wywołaną dietą podawano SR9009 we wstrzyknięciach w dawce 100 mg/kg dwa razy na dobę przez 30 dni (Solt et al., Nature 2012). Stres związany z wstrzyknięciami wykonywanymi dwa razy na dobę sprawił, że myszy z grupy kontrolnej również traciły na wadze, dlatego wyniki podano w odniesieniu do grupy kontrolnej:

Punkt końcowy u otyłych myszy	SR9009 vs nośnik
Utrata masy ciała	O 60% większa niż w grupie kontrolnej
Masa tłuszczowa	Większa redukcja
Spożycie pokarmu	Brak istotnej różnicy
Trójglicerydy w osoczu	−12%
Cholesterol całkowity w osoczu	−47%
Niezestryfikowane kwasy tłuszczowe	−23%
Glukoza w osoczu	−19%
Insulina w osoczu	−35% (jedynie tendencja)
Leptyna w osoczu	−80%
IL-6 (sygnał zapalny)	−72%

Stosując SR9011 u szczupłych myszy, w tej samej pracy zmierzono 5% wzrost zużycia tlenu – oznakę wyższego wydatku energetycznego – mimo że myszy poruszały się o 15% mniej. W mięśniach zaobserwowano wyższą aktywność genów odpowiadających za spalanie tłuszczów i glukozy, natomiast w tkance tłuszczowej – niższą aktywność genów odpowiadających za magazynowanie tłuszczu. U genetycznie otyłych myszy ob/ob 12 dni podawania SR9009 zmniejszyło przyrost masy ciała bez istotnych zmian w tolerancji glukozy czy insuliny.

Wytrzymałość u myszy

Wynik leżący u podstaw reputacji SR9009 jako „ćwiczeń w tabletce” pochodzi z jednego doświadczenia. Myszy otrzymujące SR9009 we wstrzyknięciach w dawce 100 mg/kg przez 30 dni biegły istotnie dłużej – zarówno pod względem czasu, jak i dystansu – w teście wytrzymałościowym na bieżni niż myszy otrzymujące sam nośnik. W każdej grupie było po 6 myszy (Woldt et al., Nat Med 2013). W komórkach mięśniowych SR9009 zwiększał liczbę mitochondriów.

Praca ta wykazała, że REV-ERBα wspiera zawartość mitochondriów w mięśniach. Nie badano w niej SR9009 u ludzi, po podaniu doustnym ani u wytrenowanych zwierząt. Nie mierzono także wielkości ani siły mięśni.

Sen, lęk i pamięć

Sen. U myszy pojedyncze wstrzyknięcie SR9009 wywoływało czuwanie oraz skracało sen wolnofalowy i sen REM przez kilka godzin, po czym następowało zjawisko odbicia (rebound). Sen wracał do normy po około 12 h od podania dawki (Banerjee et al., Nat Commun 2014). W tej samej pracy stwierdzono mniej zachowań lękopodobnych po podaniu agonistów REV-ERB.
Zachowanie okołodobowe. W warunkach stałej ciemności jedno wstrzyknięcie całkowicie znosiło kolejny okres aktywności myszy, a w normalnych warunkach światło-ciemność opóźniało początek aktywności o 1–3 h (Solt et al., Nature 2012).
Pamięć. W badaniu z 2025 r. SR9009 podawany doustnie hamował zegar jelitowy i prowadził do deficytów pamięci u samców myszy w testach rozpoznawania obiektów oraz w labiryncie (Chen et al., Adv Sci 2025).

Komórki nowotworowe

SR9009 i SR9011 niszczyły w hodowli kilka linii komórek nowotworowych oraz komórki starzejące się (senescentne) pod wpływem onkogenów, oszczędzając jednocześnie prawidłowe komórki. U myszy z przeszczepionym ludzkim glejakiem wielopostaciowym SR9009 wstrzykiwany w dawce 100–200 mg/kg dwa razy na dobę spowalniał wzrost guza i wydłużał przeżycie bez jawnej toksyczności (Sulli et al., Nature 2018). Późniejsze odkrycie, że SR9009 niszczy komórki nawet przy braku receptorów REV-ERB, utrudnia jednoznaczną interpretację tego wyniku (Dierickx et al., PNAS 2019). Żadnego z tych efektów nie badano u pacjentów.

Wzrost mięśni

W żadnym badaniu nie wykazano, aby SR9009 budował mięśnie u zwierząt lub ludzi. Badania na myszach dotyczą tkanki tłuszczowej, lipidów, mitochondriów i wytrzymałości, a nie masy czy siły mięśniowej. Nazwa „Stenabolic” oraz określanie go mianem SARM sugerują działanie anaboliczne, którego opublikowane dowody naukowe nie potwierdzają.

Działania niepożądane i ryzyko

Brak danych dotyczących bezpieczeństwa u ludzi

Ponieważ SR9009 nigdy nie był oceniany w badaniu klinicznym, jego działania niepożądane, bezpieczna dawka i skutki długoterminowe u ludzi pozostają nieznane. Stwierdzenia w pracach z badań na myszach o „braku jawnej toksyczności” odnoszą się do krótkich cykli podawania u myszy, głównie we wstrzyknięciach.

Uszkodzenie wątroby

W dwóch opublikowanych opisach przypadków powiązano produkty zawierające SR9009 z uszkodzeniem wątroby u wcześniej zdrowych mężczyzn:

Przypadek	Ekspozycja	Wynik
40-letni mężczyzna, USA (Govil et al., Cureus 2025)	Niedawno rozpoczął stosowanie preparatu „Stenabolic” wraz z innymi suplementami	Żółtaczka i wątrobowokomórkowe uszkodzenie wątroby, bilirubina całkowita 7,7 mg/dL przy przyjęciu do szpitala. Poprawa po odstawieniu preparatu i leczeniu podtrzymującym
17-letni chłopak, Australia (Shams Bin Shaheen et al., Case Reports Hepatol 2026)	Około 8 tygodni doustnego stosowania SR9009 kupionego w internecie; objawy po około 3 miesiącach	Ostra niewydolność wątroby z ciężką martwicą w biopsji i encefalopatią 3. stopnia. Konieczne było pilne przeszczepienie wątroby

W obu przypadkach wykluczono przyczyny wirusowe, autoimmunologiczne i inne. W żadnym z tych opisów nie przeanalizowano chemicznie produktu przyjmowanego przez pacjenta, dlatego nie można wykluczyć zanieczyszczenia ani niezgodności składu z etykietą. Opisy przypadków nie pozwalają określić, jak często dochodzi do uszkodzenia wątroby.

Wpływ na sen i zegar biologiczny

SR9009 zaprojektowano tak, aby ingerował w zegar biologiczny. U myszy hamował sen, przesuwał dobową aktywność, a podawany doustnie pogarszał wyniki testów pamięci (zob. wyżej). Nie wiadomo, czy podobne efekty występują u ludzi.

Jakość produktów

Produkty sprzedawane w internecie jako odczynniki badawcze (research chemicals) często różnią się od deklaracji na etykiecie. W analizie opublikowanej w czasopiśmie JAMA w 2017 r. zakupiono 44 produkty sprzedawane jako związki SARM. Tylko 52% zawierało SARM, a 39% zawierało inny niezatwierdzony lek, w tym SR9009. Jedynie 41% miało deklarowaną na etykiecie ilość substancji czynnej (Van Wagoner et al., JAMA 2017). Chemicy antydopingowi potwierdzili również obecność SR9009 w produktach z czarnego rynku (Geldof et al., Int J Mol Sci 2016).

Sportowcy

Sportowcy podlegający kontrolom antydopingowym narażają się na naruszenie przepisów antydopingowych w przypadku jakiegokolwiek zastosowania SR9009, zarówno podczas zawodów, jak i poza nimi. Chemicy antydopingowi zwrócili uwagę na agonistów REV-ERB jako prawdopodobne środki dopingujące w 2016 r. i od tego czasu opracowali metody wykrywania SR9009 oraz jego metabolitów (Thevis and Schänzer, Rapid Commun Mass Spectrom 2016; Cutler et al., Drug Test Anal 2022).

Najważniejsze informacje

Związek wpływający na zegar okołodobowy, a nie SARM. SR9009 aktywuje receptory jądrowe REV-ERB i nie wykazuje opisywanej aktywności wobec receptora androgenowego.
Brak badań u ludzi. Wszystkie wyniki dotyczące utraty tkanki tłuszczowej, profilu lipidowego, wytrzymałości oraz działania przeciwnowotworowego pochodzą z badań na myszach lub komórkach, głównie po wstrzykiwaniu dawek 100 mg/kg lub wyższych.
Stosowanie doustne ma słabe podstawy naukowe. Dane z badań na myszach sugerują, że po połknięciu niewielka ilość SR9009 dociera do organizmu poza jelitem, a dane dotyczące farmakokinetyki u ludzi nie istnieją.
Nie wszystkie efekty zależą od REV-ERB. SR9009 zmieniał żywotność i metabolizm komórek nawet w komórkach pozbawionych obu receptorów REV-ERB.
Realne sygnały ryzyka dla wątroby. Dwa opisy przypadków dokumentują uszkodzenie wątroby, w tym jedno wymagające przeszczepienia narządu u 17-latka.
Zakazany w sporcie. WADA zabrania stosowania SR9009 w każdym czasie, a laboratoria potrafią wykrywać jego metabolity.

Źródła

Solt LA, Wang Y, Banerjee S, et al. Regulation of circadian behaviour and metabolism by synthetic REV-ERB agonists. Nature. 2012;485(7396):62–68. PubMed.
Woldt E, Sebti Y, Solt LA, et al. Rev-erb-α modulates skeletal muscle oxidative capacity by regulating mitochondrial biogenesis and autophagy. Nat Med. 2013;19(8):1039–1046. PubMed.
Dierickx P, Emmett MJ, Jiang C, et al. SR9009 has REV-ERB-independent effects on cell proliferation and metabolism. Proc Natl Acad Sci U S A. 2019;116(25):12147–12152. PubMed.
Sulli G, Rommel A, Wang X, et al. Pharmacological activation of REV-ERBs is lethal in cancer and oncogene-induced senescence. Nature. 2018;553(7688):351–355. PubMed.
Banerjee S, Wang Y, Solt LA, et al. Pharmacological targeting of the mammalian clock regulates sleep architecture and emotional behaviour. Nat Commun. 2014;5:5759. PubMed.
Chen M, Zhang F, Xiao Y, et al. Intestinal clock promotes cognitive memory through adenosine signaling. Adv Sci (Weinh). 2025;12(34):e04526. PubMed.
Mazzarino M, Rizzato N, Stacchini C, et al. A further insight into the metabolic profile of the nuclear receptor Rev-erb agonist, SR9009. Drug Test Anal. 2018;10(11-12):1670–1681. PubMed.
Geldof L, Deventer K, Roels K, et al. In vitro metabolic studies of REV-ERB agonists SR9009 and SR9011. Int J Mol Sci. 2016;17(10):1676. PubMed.
Cutler C, White DL, Viljanto M. In vitro metabolism of the REV-ERB agonist SR-9009 and subsequent detection of metabolites in associated routine equine plasma and urine doping control samples. Drug Test Anal. 2022;14(1):169–174. PubMed.
Davies SR, Chan BKH, Moawad M, et al. Production of certified reference materials for the sports doping control of the REV-ERB agonist SR9009. Drug Test Anal. 2019;11(2):257–266. PubMed.
Thevis M, Schänzer W. Emerging drugs affecting skeletal muscle function and mitochondrial biogenesis – potential implications for sports drug testing programs. Rapid Commun Mass Spectrom. 2016;30(5):635–651. PubMed.
Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, et al. Chemical composition and labeling of substances marketed as selective androgen receptor modulators and sold via the internet. JAMA. 2017;318(20):2004–2010. PubMed.
Govil D, Afram R, Alkhafaji A, et al. When gains go wrong: a case of selective androgen receptor modulator-related liver injury. Cureus. 2025;17(7):e87376. PubMed.
Shams Bin Shaheen S, Liu WJP, Cooper C, Wu MY. Acute liver failure in an adolescent following use of the synthetic REV-ERB agonist SR9009. Case Reports Hepatol. 2026;2026:9926772. PubMed.
National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary for CID 57394020, SR9009. PubChem.
World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List: International Standard. In effect January 1, 2026. WADA 2026 Prohibited List.
Code of Federal Regulations. 21 CFR 1308.13, Schedule III. 21 CFR 1308.13.
ClinicalTrials.gov. Search results for “SR9009” (no registered studies, searched October 2026). ClinicalTrials.gov.

Stenabolic (SR9009)