Metylotestosteron to testosteron z grupą metylową dołączoną przy 17. atomie węgla (w pozycji 17α). Ta pojedyncza zmiana sprawia, że hormon przetrwa pierwsze przejście przez wątrobę, dzięki czemu działa w postaci tabletki. W Stanach Zjednoczonych nadal jest zatwierdzony przez FDA w formie generycznych tabletek i kapsułek po 10 mg do leczenia hipogonadyzmu męskiego.

Stanowi również składnik androgenowy w tabletkach łączących estrogen z metylotestosteronem stosowanych w okresie menopauzy (Estratest i jego odpowiedniki generyczne), które w bazie DailyMed figurują jako leki niezatwierdzone. Najważniejsza informacja dotycząca metylotestosteronu wiąże się z kompromisem wpisanym w jego budowę chemiczną: ta sama grupa 17α-metylowa, która nadaje mu aktywność po podaniu doustnym, jest powiązana z żółtaczką cholestatyczną, plamicą wątrobową (peliosis hepatis) oraz guzami wątroby. Aktualna charakterystyka produktu wskazuje, że cholestatyczne zapalenie wątroby występuje „przy stosunkowo małej dawce”.

Ta strona podsumowuje dane z charakterystyk produktu FDA, badań klinicznych oraz komunikatów organów regulacyjnych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość	Szczegóły
Klasa leku	17α-alkilowany doustny androgen; steroid anaboliczno-androgenny
Obecne produkty w USA	Tabletki Methitest oraz kapsułki generyczne (ANDA 080767, 204851, 215270)
Dawne marki w USA	Android, Testred, Oreton Methyl, Metandren, Virilon (wszystkie wycofane z obrotu)
Droga podania	Doustna; w przeszłości sprzedawano tabletki dopoliczkowe/podjęzykowe, ale zostały wycofane
Moce	10 mg; 1,25 mg lub 2,5 mg w tabletkach złożonych z estrogenami
Dawkowanie wg etykiety	Mężczyźni: 10–50 mg/dobę. Kobiety z przerzutowym rakiem piersi: 50–200 mg/dobę
Okres półtrwania	Niepodany w aktualnych amerykańskich etykietach; etykieta wskazuje jedynie, że jest dłuższy niż w przypadku testosteronu
Wątroba	Etykieta ostrzega przed cholestatycznym zapaleniem wątroby i żółtaczką; należy monitorować próby wątrobowe
Wykaz w USA	Wykaz III (Schedule III); niektóre tabletki złożone z estrogenami są zwolnione z wymogów DEA
Status WADA	Substancja zabroniona w każdym czasie (S1.1 steroidy anaboliczno-androgenne)

Czym jest

Metylotestosteron to 17β-hydroksy-17-metyloandrost-4-en-3-on: wzór sumaryczny C₂₀H₃₀O₂, masa cząsteczkowa 302,5 g/mol, numer CAS 58-18-4 (etykieta leku Methitest; PubChem). Poza dodatkową grupą metylową pozostała część cząsteczki jest identyczna jak w testosteronie, włącznie z pierścieniem A.

Zwykły testosteron słabo działa w postaci tabletki. Według charakterystyki produktu jelita i wątroba usuwają znaczną część dawki doustnej (44% przez wątrobę przy pierwszym przejściu), a do osiągnięcia stężeń zastępczych potrzebne są dawki doustne sięgające aż 400 mg/dobę. Grupa 17α-metylowa spowalnia ten rozkład. Etykieta opisuje metylotestosteron jako „w mniejszym stopniu metabolizowany przez wątrobę” oraz mający dłuższy okres półtrwania, dzięki czemu jest „bardziej odpowiedni niż testosteron do podawania doustnego”.

Etykieta wskazuje również, że 17α-alkilowanie zwiększa aktywność w przeliczeniu na jednostkę masy w porównaniu z doustnym testosteronem. Tę samą cechę budowy mają inne doustne steroidy opisane w tej bibliotece, takie jak Dianabol, Anadrol, Halotestin oraz Anavar. Doustny undekanian testosteronu wykorzystuje inne rozwiązanie: jest estrem testosteronu, a nie 17α-alkilowanym steroidem.

Produkty w USA wymienione w bazie Drugs@FDA (FDA):

Produkt	Postać	Moc	Status
Tabletki Methitest / metylotestosteron (ANDA 080767)	Tabletka doustna	10 mg	Na receptę
Kapsułki metylotestosteronu (ANDA 204851, 215270)	Kapsułka doustna	10 mg	Na receptę
Android 10, Android 25	Tabletka doustna	10 mg, 25 mg	Wycofany z obrotu
Android 5, Oreton, Metandren	Tabletka dopoliczkowa lub podjęzykowa	5–25 mg	Wycofany z obrotu
Testred, Virilon	Kapsułka doustna	10 mg	Wycofany z obrotu
Oreton Methyl (NDA 003158)	Tabletka doustna	10 mg, 25 mg	Wycofany z obrotu

Farmakokinetyka

Wiarygodne dane farmakokinetyczne u ludzi są skąpe. Aktualne etykiety nie podają okresu półtrwania dla metylotestosteronu. Widniejąca w nich wartość 10–100 minut odnosi się do naturalnego testosteronu, a nie do metylotestosteronu. Nie udało nam się dotrzeć do źródła pierwotnego podającego okres półtrwania u ludzi, dlatego nie przytaczamy tu żadnej wartości.

Co wynika z dostępnych źródeł:

Wchłanianie. U 8 zdrowych mężczyzn tabletka 10 mg wchłaniała się w podobnym stopniu jak roztwór doustny 10 mg (Shinohara et al., J Pharm Sci 1986).
Podanie podjęzykowe a doustne. W badaniu z 1973 roku porównano obie drogi podania (Alkalay et al., 1973). Baza Hazardous Substances Data Bank w serwisie PubChem podsumowuje te wyniki jako szybsze wchłanianie i około dwukrotnie wyższą biodostępność przy drodze podjęzykowej (PubChem). Produkty podjęzykowe nie są już sprzedawane w USA.
Metabolizm. Głównymi metabolitami wydalanymi z moczem u ludzi są 17α-metylo-5α- i 5β-androstan-3α,17β-diol (Shinohara et al., J Chromatogr B 2000). Laboratoria antydopingowe zidentyfikowały od tego czasu dodatkowe długo utrzymujące się metabolity w moczu, które wydłużają okno wykrywalności (Angelis et al., Drug Test Anal 2024).
SHBG. Metylotestosteron wiąże się z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG) – głównym białkiem transportującym testosteron. W badaniu modelowym przewidziano, że stężenia terapeutyczne mogą wypierać około 48% testosteronu związanego z SHBG u zdrowego mężczyzny (Pugeat et al., JCEM 1981). Badania kliniczne z udziałem zarówno mężczyzn, jak i kobiet wykazały, że lek obniża też stężenie samej SHBG.

Badania stężenia testosteronu we krwi są słabym wskaźnikiem ekspozycji na metylotestosteron, a wyniki poszczególnych prac są rozbieżne. W jednym z badań u mężczyzn przyjmujących 40 mg/dobę stężenie testosteronu w surowicy wynosiło poniżej 15 nmol/L, w porównaniu z ponad 40 nmol/L podczas stosowania wstrzykiwanego enantanu testosteronu (Friedl et al., Metabolism 1990). W innym badaniu zmierzone stężenie testosteronu całkowitego wzrosło powyżej górnej granicy normy u każdego mężczyzny (Morales et al., J Urol 1994). Etykieta zwraca uwagę, że u mężczyzn nadużywających syntetycznych pochodnych testosteronu stężenia testosteronu „mogą mieścić się w granicach normy lub poniżej normy”.

Zatwierdzone zastosowanie medyczne

Aktualne charakterystyki produktu dla tabletek Methitest oraz kapsułek generycznych obejmują następujące wskazania (etykieta leku Methitest; etykieta kapsułek):

Wskazanie	Dawkowanie wg etykiety
Mężczyźni: hipogonadyzm pierwotny lub hipogonadyzm hipogonadotropowy	10–50 mg/dobę
Chłopcy: starannie dobrani pacjenci z konstytucjonalnym opóźnieniem wzrastania i dojrzewania	Dolny zakres powyższego przedziału przez ograniczony czas, np. 4–6 miesięcy
Kobiety: leczenie drugiego rzutu nieoperacyjnego przerzutowego raka piersi, 1–5 lat po menopauzie	50–200 mg/dobę

Rozpoznanie hipogonadyzmu należy potwierdzić porannym stężeniem testosteronu poniżej zakresu normy w co najmniej dwóch osobnych dniach. Charakterystyka produktu podaje, że bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone w „hipogonadyzmie związanym z wiekiem” oraz że nie wykazano bezpieczeństwa ani skuteczności leku w poprawie wydolności sportowej. Zaznacza również brak przekonujących dowodów na to, aby androgeny pomagały w leczeniu złamań, rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych czy czynnościowych krwawieniach z macicy.

Estrogen z metylotestosteronem w okresie menopauzy

Tabletki łączące zestryfikowane estrogeny z metylotestosteronem są sprzedawane w dwóch mocach: 0,625 mg estrogenów z 1,25 mg metylotestosteronu („połowa mocy”) oraz 1,25 mg estrogenów z 2,5 mg metylotestosteronu („pełna moc”). Ich etykieta wymienia jako wskazanie umiarkowane do ciężkich uderzenia gorąca związane z menopauzą, które nie ustępują po samych estrogenach (etykieta leku Estratest).

Produkty te figurują w bazie DailyMed w kategorii rynkowej „inny lek niezatwierdzony” (unapproved drug other). W przeciwieństwie do tabletek i kapsułek metylotestosteronu 10 mg nie przeszły procedury zatwierdzenia przez FDA. Obejmują je również ostrzeżenia właściwe dla klasy estrogenów, takie jak ryzyko raka endometrium przy stosowaniu estrogenów niezrównoważonych progestagenem.

Co pokazują badania

Większość kontrolowanych danych u ludzi dotyczących metylotestosteronu pochodzi z dwóch obszarów: stosowania małych dawek dodawanych do estrogenów u kobiet po menopauzie oraz krótkotrwałych badań z dużymi dawkami u zdrowych mężczyzn. Brakuje współczesnych badań klinicznych oceniających wpływ metylotestosteronu na masę lub siłę mięśniową.

Mężczyźni z hipogonadyzmem i zaburzeniami erekcji

W małym badaniu z 1994 roku 22 mężczyznom z hipogonadyzmem i zaburzeniami erekcji podawano doustny metylotestosteron przez jeden miesiąc (Morales et al., J Urol 1994). Wyniki:

Zmierzone stężenie testosteronu całkowitego wzrosło powyżej normy u każdego uczestnika, jednak stężenie wolnego testosteronu nie rosło proporcjonalnie, a często spadało.
Stężenie SHBG spadło u wszystkich mężczyzn z wyjątkiem jednego, a wydzielanie przysadkowych hormonów LH i FSH uległo silnemu zahamowaniu.
Jedynie 9% badanych zgłosiło pełny powrót funkcji seksualnych. Autorzy określili doustny metylotestosteron jako środek „o ograniczonej skuteczności” w tym wskazaniu.

Popęd płciowy u kobiet po menopauzie

W badaniu z podwójnie ślepą próbą 218 kobiet po menopauzie z obniżonym popędem płciowym przyjmowało przez 4 miesiące 0,625 mg samych zestryfikowanych estrogenów (n = 111) lub w połączeniu z 1,25 mg metylotestosteronu (n = 107) (Lobo et al., Fertil Steril 2003). Leczenie skojarzone zwiększyło stężenie biodostępnego testosteronu, obniżyło poziom SHBG oraz poprawiło zainteresowanie seksem i pożądanie w większym stopniu niż same estrogeny.

Metaanaliza 36 badań randomizowanych z 2019 roku obejmująca 8480 kobiet potwierdziła, że testosteron poprawia pożądanie i satysfakcję seksualną po menopauzie (Islam et al., Lancet Diabetes Endocrinol 2019). Wykazała jednak istotną różnicę w zależności od drogi podania:

Doustny testosteron podwyższał stężenie cholesterolu LDL („złego”) i obniżał stężenie cholesterolu HDL („dobrego”).
Drogi pozajelitowe, takie jak plastry i kremy, nie wywoływały tego efektu.

Autorzy podsumowali, że preferowane są pozajelitowe drogi podania ze względu na ich neutralny wpływ na profil lipidowy.

Kości i objawy menopauzalne

W dwóch 2-letnich badaniach randomizowanych u kobiet po chirurgicznym usunięciu jajników porównano same estrogeny z połączeniem estrogenów i metylotestosteronu:

Badanie	n	Schematy leczenia	Główne wyniki
Watts et al., Obstet Gynecol 1995	66	Zestryfikowane estrogeny 1,25 mg, z metylotestosteronem 2,5 mg/dobę lub bez niego	Oba schematy zapobiegały utracie masy kostnej. Gęstość mineralna kości kręgosłupa wzrosła o 3,4% (SE 1,2%) względem wartości wyjściowej w grupie leczenia skojarzonego. Stężenie HDL spadło przy leczeniu skojarzonym, a wzrosło przy samych estrogenach.
Barrett-Connor et al., J Reprod Med 1999	311	Skoniugowane estrogeny 0,625 lub 1,25 mg vs zestryfikowane estrogeny 0,625 mg + metylotestosteron 1,25 mg lub 1,25 mg + 2,5 mg	Wszystkie schematy zapobiegały utracie masy kostnej. Wyższa dawka skojarzona silniej zwiększała gęstość kręgosłupa i biodra (p poniżej 0,002). Stężenie HDL wzrosło wyłącznie przy stosowaniu samych estrogenów.

Nastrój i układ hormonalny u zdrowych mężczyzn

Najlepiej kontrolowane dane dotyczące dużych dawek pochodzą ze szpitalnego badania NIH z udziałem 20 zdrowych mężczyzn nieprzyjmujących wcześniej steroidów (Su et al., JAMA 1993). Było to badanie naprzemienne o stałej kolejności z podwójnie ślepą próbą, obejmujące cztery 3-dniowe fazy:

Faza	Dawka	Zmiany względem wartości wyjściowych
Wyjściowe placebo	—	—
Mała dawka	40 mg/dobę	Nie odnotowano istotnych zmian
Duża dawka	240 mg/dobę	Niewielki, lecz istotny statystycznie wzrost euforii, energii i pobudzenia seksualnego, ale także drażliwości, wahań nastroju, agresywnych odczuć, wrogości, rozproszenia uwagi i roztargnienia
Odstawienie (placebo)	—	—

U jednego z 20 mężczyzn (5%) wystąpił ostry epizod maniakalny, a u kolejnego stan hipomanii – po zaledwie kilku dniach ekspozycji. Dodatkowe analizy tego samego badania wykazały:

Hormony. Duża dawka metylotestosteronu w ciągu kilku dni obniżyła stężenia LH, FSH, własnych hormonów płciowych badanych mężczyzn, SHBG oraz globuliny wiążącej hormony tarczycy (Daly et al., Psychoneuroendocrinology 2003).
Neurochemia mózgu. U 17 mężczyzn wzrosło stężenie metabolitu serotoniny w płynie mózgowo-rdzeniowym. Zmiany te korelowały z objawami „pobudzenia”, takimi jak przypływ energii, pobudzenie seksualne i skrócenie snu (Daly et al., Arch Gen Psychiatry 2001).

Działania niepożądane i ryzyko

Wątroba

Charakterystyki produktu ostrzegają przed trzema rodzajami uszkodzenia wątroby związanymi z metylotestosteronem:

Cholestatyczne zapalenie wątroby i żółtaczka. Dochodzi do zablokowania odpływu żółci. Etykieta podaje, że w przypadku 17α-alkilowanych androgenów zjawisko to występuje „przy stosunkowo małej dawce” i jest odwracalne po odstawieniu leku.
Plamica wątrobowa (peliosis hepatis). W wątrobie tworzą się wypełnione krwią torbiele. Stan ten może zagrażać życiu.
Guzy wątroby. Obejmują one raka wątrobowokomórkowego po długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Odstawienie leku nie zawsze powodowało cofnięcie się guzów.

Najbardziej szczegółowa seria kliniczna obejmowała obserwację 60 osób długotrwale przyjmujących metylotestosteron w dawce 50 mg trzy razy na dobę (Westaby et al., Lancet 1977):

Obserwacja	Uczestnicy
Nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych	19 z 60 (32%)
Nieprawidłowości w badaniach obrazowych wątroby	33 z 52 przebadanych (63%)
Wczesna plamica wątrobowa w biopsji	Odnotowano
Gruczolak wątroby	1

Nieprawidłowości w badaniach obrazowych występowały najczęściej po ponad roku leczenia. W przeglądzie 133 opublikowanych przypadków guzów wątroby po terapii androgenami metylotestosteron należał do trzech najczęściej powiązanych z nimi androgenów. Rak wątrobowokomórkowy był częściej łączony z metylotestosteronem i oksymetolonem niż z innymi androgenami (Velazquez & Alter, Am J Hematol 2004). Opisy przypadków nie pozwalają określić częstości tego powikłania, ponieważ łączna liczba osób przyjmujących lek nie jest znana.

„Małe dawki są bezpieczne dla wątroby”. Dane naukowe tego nie potwierdzają. W jednym z opisów przypadków przedstawiono 64-letniego mężczyznę, u którego rozwinęła się żółtaczka cholestatyczna po 6 miesiącach przyjmowania 20–40 mg/dobę, czyli dawki mieszczącej się w przedziale z ulotki (Borhan-Manesh & Farnum, Arch Intern Med 1989). Autorzy zwrócili uwagę na typowy obraz laboratoryjny: wysokie stężenie bilirubiny przy prawidłowej lub jedynie nieznacznie podwyższonej aktywności fosfatazy alkalicznej. Etykieta zaleca okresowe wykonywanie prób wątrobowych u wszystkich osób przyjmujących 17α-alkilowane androgeny.

Lipidy

Metylotestosteron obniża stężenie cholesterolu HDL silniej niż wstrzykiwany testosteron. W 12-tygodniowym badaniu 18 zdrowych młodych mężczyzn otrzymywało taką samą tygodniową dawkę androgenów w jednej z trzech postaci (Friedl et al., Metabolism 1990):

Grupa	HDL wyjściowo	HDL po 4 tygodniach
Metylotestosteron 20 mg dwa razy na dobę	1,20 mmol/L (≈46 mg/dL)	0,77 mmol/L (≈30 mg/dL)
Enantan testosteronu 280 mg/tydzień + testolakton (blokuje powstawanie estrogenów)	1,18 mmol/L (≈46 mg/dL)	0,89 mmol/L (≈34 mg/dL)
Enantan testosteronu 280 mg/tydzień	Brak spadku	Brak spadku

Metylotestosteron obniżał również stężenie apolipoproteiny A1 i podwyższał stężenie cholesterolu LDL. Zmiany w poziomie HDL cofały się w ciągu 2 tygodni od odstawienia leku.

Ten sam wzorzec pojawia się przy znacznie mniejszych dawkach stosowanych u kobiet:

Zestryfikowane estrogeny z metylotestosteronem lub bez niego, 6 miesięcy. W badaniu randomizowanym z udziałem 26 kobiet dodanie metylotestosteronu obniżyło stężenie cholesterolu całkowitego, HDL oraz apolipoproteiny A1 w porównaniu z samymi estrogenami (Hickok et al., Obstet Gynecol 1993).
Metylotestosteron 1,25 mg/dobę plus przezskórny estradiol, 12 miesięcy. Wśród 37 kobiet stężenie HDL spadło wyłącznie w grupie przyjmującej metylotestosteron, a u kobiet tych odnotowano niewielki przyrost masy ciała oraz trzewnej (wewnątrzbrzusznej) tkanki tłuszczowej (Leão et al., Eur J Endocrinol 2006).
Triglicerydy. Dodanie metylotestosteronu obniżało również stężenie triglicerydów oraz apolipoproteiny C-III (Chiuve et al., JCEM 2004).

Hamowanie osi hormonalnej i płodność

Charakterystyka produktu wyjaśnia, że androgeny hamują wydzielanie LH poprzez ujemne sprzężenie zwrotne na poziomie przysadki, a większe dawki hamują także FSH oraz wytwarzanie plemników. Jako działania niepożądane po długotrwałym lub nadmiernym dawkowaniu wymienia małą liczbę plemników (oligospermię) oraz zmniejszoną objętość ejakulatu. W badaniu NIH dawka 240 mg/dobę obniżała stężenia gonadotropin w ciągu 3 dni. W badaniu Friedla dawka 40 mg/dobę nie zmieniła poziomu LH.

Inne ostrzeżenia zawarte w etykiecie

W charakterystykach produktu wymieniono również następujące ostrzeżenia:

żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepy krwi), na podstawie zgłoszeń po wprowadzeniu leku do obrotu;
wzrost ciśnienia tętniczego;
obrzęki, które mogą mieć ciężki przebieg u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby;
ginekomastia, która „często rozwija się” u mężczyzn leczonych z powodu hipogonadyzmu;
wirylizacja u kobiet, obejmująca obniżenie głosu, owłosienie twarzy i powiększenie łechtaczki – zmiany te mogą być nieodwracalne;
przedwczesne zarośnięcie chrząstek wzrostowych u dzieci, co może zmniejszyć ostateczny wzrost w wieku dorosłym;
hiperkalcemia u kobiet z rakiem piersi;
nadużywanie i uzależnienie, w tym ciężkie powikłania sercowo-naczyniowe i psychiatryczne przy dawkach stosowanych poza wskazaniami.

Interakcje

Lek lub badanie	Interakcja opisana w etykiecie
Doustne leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna)	17α-podstawione androgeny mogą zmniejszać zapotrzebowanie na leki przeciwzakrzepowe; należy ściśle monitorować krzepliwość przy rozpoczynaniu i kończeniu terapii
Insulina	Androgeny mogą obniżać stężenie glukozy we krwi i zapotrzebowanie na insulinę
Oksyfenbutazon	Stężenie oksyfenbutazonu we krwi może wzrosnąć
Badania czynności tarczycy	Spada stężenie globuliny wiążącej tyroksynę, co obniża poziom całkowitej T4; stężenie wolnych hormonów tarczycy pozostaje prawidłowe

Kto nie powinien go stosować

Charakterystyka produktu wymienia jako przeciwwskazania do stosowania metylotestosteronu:

u mężczyzn: raka sutka lub rozpoznanego bądź podejrzewanego raka gruczołu krokowego;
u kobiet: ciążę lub możliwość zajścia w ciążę. Lek należy do kategorii X w ciąży, ponieważ może wywołać maskulinizację płodu żeńskiego.

Monitorowanie

Zalecenia dotyczące monitorowania zawarte w charakterystyce produktu:

Badanie	Kiedy wykonywać
Próby wątrobowe	Okresowo u wszystkich osób przyjmujących 17α-alkilowane androgeny
Hemoglobina i hematokryt	Okresowo podczas stosowania dużych dawek
Wiek kostny (RTG dłoni i nadgarstka)	Co 6 miesięcy u chłopców leczonych z powodu opóźnionego dojrzewania
Stężenie wapnia w moczu i surowicy	Często u kobiet z przerzutowym rakiem piersi
Ciśnienie tętnicze	Okresowo, zwłaszcza u osób z nadciśnieniem tętniczym

Status prawny i stosowanie poza medycyną

Stany Zjednoczone. Metylotestosteron jest wymieniony z nazwy w Wykazie III (Schedule III) amerykańskiej ustawy o substancjach kontrolowanych (21 CFR 1308.13), dlatego jest dostępny wyłącznie na receptę.
Produkty zwolnione z wymogów DEA. Lista zwolnionych produktów steroidów anabolicznych prowadzona przez DEA obejmuje wiele tabletek zawierających zestryfikowane estrogeny i metylotestosteron, takich jak Estratest i jego generyki, co znosi część wymogów dotyczących substancji kontrolowanych w odniesieniu do tych preparatów (lista zwolnień DEA, 2020). Na tej samej liście znajduje się eksperymentalna pasza dla ryb zawierająca 60 mg/kg metylotestosteronu, służąca do odwracania płci u tilapii, co odzwierciedla zastosowanie tego związku w akwakulturze.
Sport. WADA wymienia metylotestosteron z nazwy w sekcji S1.1 (steroidy anaboliczno-androgenne) jako substancję zabronioną podczas zawodów i poza nimi (Lista zabronionych substancji i metod WADA na 2026 rok).

Najważniejsze informacje

Doustny testosteron zmodyfikowany chemicznie. Grupa 17α-metylowa pozwala mu przetrwać metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie. W USA jest nadal zatwierdzony przez FDA w postaci tabletek i kapsułek 10 mg do leczenia hipogonadyzmu męskiego.
Ryzyko dla wątroby jest wpisane w budowę cząsteczki. Etykiety ostrzegają przed żółtaczką cholestatyczną „przy stosunkowo małej dawce”, a także przed plamicą wątrobową i guzami wątroby podczas długotrwałego przyjmowania dużych dawek.
Silniejszy spadek HDL niż po wstrzykiwanym testosteronie. U zdrowych mężczyzn dawka 40 mg/dobę obniżyła stężenie HDL z około 46 do 30 mg/dL w ciągu 4 tygodni. Nawet dawki 1,25–2,5 mg/dobę u kobiet powodowały spadek HDL.
Umiarkowane i niejednoznaczne wyniki kliniczne. Dodany do estrogenów poprawiał pożądanie seksualne i gęstość mineralną kości kręgosłupa u kobiet po menopauzie. U mężczyzn z hipogonadyzmem i zaburzeniami erekcji pełny powrót funkcji seksualnych odnotowano zaledwie u 9% badanych.
Duże dawki szybko wpływają na nastrój. U zdrowych mężczyzn dawka 240 mg/dobę przyjmowana przez 3 dni nasilała drażliwość i wrogość, a u 1 na 20 badanych wywołała epizod maniakalny.
Okres półtrwania jest słabo udokumentowany. Aktualne etykiety go nie podają, a standardowe badania stężenia testosteronu we krwi nie odzwierciedlają wiarygodnie ekspozycji na lek.

Źródła

Amneal Pharmaceuticals. Methitest (methyltestosterone) tablets, USP, amerykańska charakterystyka produktu (prescribing information). DailyMed.
Amneal Pharmaceuticals. Methyltestosterone capsules, USP, amerykańska charakterystyka produktu (prescribing information). DailyMed.
Method Pharmaceuticals. Estratest H.S. and Estratest F.S. (esterified estrogens and methyltestosterone) tablets, druki informacyjne. DailyMed.
Food and Drug Administration. Drugs@FDA: methyltestosterone, ANDA 080767 and related applications. FDA.
National Center for Biotechnology Information. Methyltestosterone, PubChem CID 6010. PubChem.
Shinohara Y, Baba S, Kasuya Y, et al. Stable-isotope methodology in the bioavailability study of 17 alpha-methyltestosterone using gas chromatography-mass spectrometry. J Pharm Sci. 1986;75(2):161–164. PubMed.
Alkalay D, Khemani L, Wagner WE Jr, Bartlett MF. Sublingual and oral administration of methyltestosterone. A comparison of drug bioavailability. J Clin Pharmacol New Drugs. 1973;13(4):142–151. PubMed.
Shinohara Y, Isurugi K, Hashimoto T. Stable isotope dilution analysis of human urinary metabolites of 17alpha-methyltestosterone. J Chromatogr B Biomed Sci Appl. 2000;741(2):271–278. PubMed.
Angelis YS, Sakellariou P, Fragkaki AG, et al. New long-standing metabolites of 17α-methyltestosterone are detected in HepG2 cell in vitro metabolic model and in human urine. Drug Test Anal. 2024;16(6):604–615. PubMed.
Pugeat MM, Dunn JF, Nisula BC. Transport of steroid hormones: interaction of 70 drugs with testosterone-binding globulin and corticosteroid-binding globulin in human plasma. J Clin Endocrinol Metab. 1981;53(1):69–75. PubMed.
Friedl KE, Hannan CJ Jr, Jones RE, Plymate SR. High-density lipoprotein cholesterol is not decreased if an aromatizable androgen is administered. Metabolism. 1990;39(1):69–74. PubMed.
Morales A, Johnston B, Heaton JW, Clark A. Oral androgens in the treatment of hypogonadal impotent men. J Urol. 1994;152(4):1115–1118. PubMed.
Lobo RA, Rosen RC, Yang HM, et al. Comparative effects of oral esterified estrogens with and without methyltestosterone on endocrine profiles and dimensions of sexual function in postmenopausal women with hypoactive sexual desire. Fertil Steril. 2003;79(6):1341–1352. PubMed.
Islam RM, Bell RJ, Green S, Page MJ, Davis SR. Safety and efficacy of testosterone for women: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trial data. Lancet Diabetes Endocrinol. 2019;7(10):754–766. PubMed.
Watts NB, Notelovitz M, Timmons MC, et al. Comparison of oral estrogens and estrogens plus androgen on bone mineral density, menopausal symptoms, and lipid-lipoprotein profiles in surgical menopause. Obstet Gynecol. 1995;85(4):529–537. PubMed.
Barrett-Connor E, Young R, Notelovitz M, et al. A two-year, double-blind comparison of estrogen-androgen and conjugated estrogens in surgically menopausal women. Effects on bone mineral density, symptoms and lipid profiles. J Reprod Med. 1999;44(12):1012–1020. PubMed.
Su TP, Pagliaro M, Schmidt PJ, et al. Neuropsychiatric effects of anabolic steroids in male normal volunteers. JAMA. 1993;269(21):2760–2764. PubMed.
Daly RC, Su TP, Schmidt PJ, et al. Neuroendocrine and behavioral effects of high-dose anabolic steroid administration in male normal volunteers. Psychoneuroendocrinology. 2003;28(3):317–331. PubMed.
Daly RC, Su TP, Schmidt PJ, et al. Cerebrospinal fluid and behavioral changes after methyltestosterone administration: preliminary findings. Arch Gen Psychiatry. 2001;58(2):172–177. PubMed.
Westaby D, Ogle SJ, Paradinas FJ, Randell JB, Murray-Lyon IM. Liver damage from long-term methyltestosterone. Lancet. 1977;2(8032):262–263. PubMed.
Velazquez I, Alter BP. Androgens and liver tumors: Fanconi’s anemia and non-Fanconi’s conditions. Am J Hematol. 2004;77(3):257–267. PubMed.
Borhan-Manesh F, Farnum JB. Methyltestosterone-induced cholestasis. The importance of disproportionately low serum alkaline phosphatase level. Arch Intern Med. 1989;149(9):2127–2129. PubMed.
Hickok LR, Toomey C, Speroff L. A comparison of esterified estrogens with and without methyltestosterone: effects on endometrial histology and serum lipoproteins in postmenopausal women. Obstet Gynecol. 1993;82(6):919–924. PubMed.
Leão LM, Duarte MP, Silva DM, et al. Influence of methyltestosterone postmenopausal therapy on plasma lipids, inflammatory factors, glucose metabolism and visceral fat: a randomized study. Eur J Endocrinol. 2006;154(1):131–139. PubMed.
Chiuve SE, Martin LA, Campos H, Sacks FM. Effect of the combination of methyltestosterone and esterified estrogens compared with esterified estrogens alone on apolipoprotein CIII and other apolipoproteins in very low density, low density, and high density lipoproteins in surgically postmenopausal women. J Clin Endocrinol Metab. 2004;89(5):2207–2213. PubMed.
Drug Enforcement Administration, Diversion Control Division. Exempt anabolic steroids (21 CFR 1308.33 and 1308.34). November 5, 2020. DEA.
Drug Enforcement Administration. Schedules of controlled substances: Schedule III. 21 CFR 1308.13. eCFR.
World Anti-Doping Agency. 2026 Prohibited List. WADA 2026 Prohibited List.

Metylotestosteron