Preparaty doustne

Metylotrienolon (metribolon)

Zaktualizowano · 23 źródła

Metylotrienolon, nazywany również metribolonem lub oznaczany kodem laboratoryjnym R1881, to syntetyczny steroid anaboliczno-androgenny (AAS). Pod względem chemicznym jest to trenbolon z grupą metylową dodaną przy węglu 17α – czyli modyfikacją, która pozwala sterydom takim jak metylotestosteron przetrwać efekt pierwszego przejścia przez wątrobę po podaniu doustnym (Tauchen et al., Molecules 2021).

Testowano go u ludzi w dekadzie lat 1960., między innymi jako potencjalny lek w zaawansowanym raku piersi. Nigdy nie został wprowadzony do obrotu jako produkt leczniczy, a przegląd z 2021 r. przypisuje to silnej toksyczności wątrobowej (hepatotoksyczności) występującej nawet przy bardzo niskich dawkach (Tauchen et al., Molecules 2021; Krüskemper and Noell, Steroids 1966). Od dekady lat 1970. jego głównym zastosowaniem jest rola znakowanego radioaktywnie narzędzia badawczego służącego do oznaczania receptorów androgenowych w próbkach tkanek. Brak współczesnych kontrolowanych badań klinicznych z udziałem ludzi.

Ta strona podsumowuje informacje z wczesnych doniesień klinicznych, badań laboratoryjnych oraz dokumentów organów regulacyjnych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość Szczegóły
Klasa leku Syntetyczny 17α-metylowany steroid anaboliczno-androgenny; pochodna 17α-metylowa trenbolonu
Inne nazwy Metribolon, R1881, RU 1881, NSC-92858
Wzór i masa cząsteczkowa C₁₉H₂₄O₂, 284,4 g/mol
Zatwierdzenie medyczne Brak; nigdy niewprowadzony do obrotu jako lek
Dane u ludzi Kilka doniesień klinicznych z lat 1965–1970, w tym praca dotycząca toksyczności wątrobowej; brak badań kontrolowanych
Badana droga podania Doustna
Okres półtrwania Nie znaleziono opublikowanych danych farmakokinetycznych u ludzi
Kluczowy fakt dotyczący mechanizmu Wiąże się z receptorem androgenowym silniej niż DHT i nie wiąże się z SHBG; wiąże się także z receptorami progesteronowym i mineralokortykoidowym
Status w USA Steryd anaboliczny z wykazu III (Schedule III; wymieniony w 21 CFR 1308.13)
Status WADA Zabroniony w każdym czasie (S1.1 steroidy anaboliczno-androgenne)

Czym jest

Nazwa chemiczna metylotrienolonu to 17β-hydroxy-17α-methylestra-4,9,11-trien-3-one (PubChem CID 261000). Podobnie jak nandrolon i trenbolon należy do sterydów typu „19-nor” (pochodnych estranu): nie posiada grupy metylowej przy węglu 19 obecnej w cząsteczce testosteronu. Dzieli z trenbolonem trzy wiązania podwójne w pozycjach 4, 9 i 11. Jedyną różnicą względem trenbolonu jest dodatkowa grupa 17α-metylowa.

Związek Nazwa chemiczna Wzór Uwagi
Trenbolon 17β-hydroxyestra-4,9,11-trien-3-one C₁₈H₂₂O₂ Stosowany w postaci estrów: octanu, enantanu lub heksahydroksybenzylowęglanu
Metylotrienolon 17β-hydroxy-17α-methylestra-4,9,11-trien-3-one C₁₉H₂₄O₂ Nie jest estrem; dodana grupa 17α-metylowa

Informacje o postaciach trenbolonu znajdują się na stronach Octan trenbolonu, Enantan trenbolonu oraz Parabolan (heksahydroksybenzylowęglan trenbolonu). Inny 17α-metylowany steryd o długiej historii medycznej opisano na stronie Metylotestosteron.

Przegląd z 2021 r. zalicza metribolon wraz z trenbolonem i tetrahydrogestrinonem (THG) do sterydów, w których dodatkowe wiązania podwójne między węglami 9–10 oraz 11–12 zwiększają aktywność anaboliczną (Tauchen et al., Molecules 2021). Ten sam przegląd zwraca uwagę, że każdy steryd anaboliczny zachowuje pewną aktywność androgenną.

Jak działa w organizmie

Metylotrienolon działa głównie za pośrednictwem receptora androgenowego (AR), czyli tego samego receptora, z którego korzystają testosteron i dihydrotestosteron (DHT). Badania laboratoryjne wykazują:

  • Bardzo silne wiązanie z AR. W tkance gruczołu krokowego szczura wiązał się z receptorem androgenowym silniej niż DHT (Bonne and Raynaud, Steroids 1975). W mięśniu szkieletowym szczura jego stała dysocjacji (miara siły wiązania; niższa wartość oznacza silniejsze wiązanie) wynosiła około 0,3 nM (Snochowski et al., Eur J Biochem 1980). Gdy porównano kilka sterydów anabolicznych w mięśniach szczura i królika oraz w prostacie szczura, sam metylotrienolon wiązał się najsilniej, wyprzedzając nandrolon, metenolon i testosteron (Saartok et al., Endocrinology 1984).
  • Brak wiązania z SHBG. W przeciwieństwie do testosteronu i DHT nie jest wiązany przez ludzką globulinę wiążącą hormony płciowe (SHBG), czyli białko krwi przenoszące steroidy płciowe (Bonne and Raynaud, Steroids 1975; Menon et al., J Clin Invest 1978).
  • Wiązanie z receptorem progesteronowym. Wiąże się również z receptorem progesteronowym. W ludzkiej tkance gruczołu krokowego znaczna część jego wiązania odpowiadała charakterystyce wiązania z receptorem progesteronowym, a nie androgenowym (Cowan et al., J Endocrinol 1977; Menon et al., J Clin Invest 1978). Badacze musieli zmodyfikować swoje testy laboratoryjne, aby uwzględnić to zjawisko (Zava et al., Endocrinology 1979).
  • Blokowanie receptora mineralokortykoidowego. W badaniach komórkowych wiązał się z receptorem mineralokortykoidowym (receptorem aldosteronu regulującym gospodarkę sodową w nerkach) w zbliżonym stopniu co aldosteron i blokował go zamiast aktywować (Takeda et al., Mol Pharmacol 2007).

W badaniu aktywacji AR w hodowlach komórkowych metylotrienolon znalazł się w jednej grupie z „wirylizującymi” androgenami – testosteronem i DHT – a nie ze sterydami anabolicznymi takimi jak oksandrolon, stanozolol i nandrolon (Holterhus et al., J Steroid Biochem Mol Biol 2002). Wszystkie te wyniki pochodzą z ekstraktów tkankowych i hodowli komórkowych. Opisują one, jak cząsteczka zachowuje się wobec receptora, a nie jakie efekty wywołuje u człowieka.

Metabolizm

Nie znaleziono żadnego badania farmakokinetycznego z udziałem ludzi (dotyczącego wchłaniania, stężeń maksymalnych czy okresu półtrwania). Laboratorium antydopingowe inkubowało metylotrienolon z ludzkimi mikrosomami wątrobowymi (preparatami enzymów wątrobowych) in vitro i zidentyfikowało siedem grup metabolitów I fazy, powstających na drodze 17-epimeryzacji, hydroksylacji oraz utraty atomu węgla C-18 (metabolity „18-nor”). Autorzy zasugerowali, że metabolity 18-nor mogą służyć jako długoterminowe markery w testach antydopingowych (Yan et al., J Pharm Biomed Anal 2025).

Dawne badania kliniczne

Metylotrienolon był testowany u ludzi tylko przez krótki czas, w dekadzie lat 1960. Zindeksowane publikacje obejmują:

Rok Publikacja Tematyka
1965 Trémolières i Péquignot, Presse Médicale (po francusku) Anabolizm białek u ludzi
1966 Krüskemper i Noell, Steroids Toksyczność wątrobowa
1967 Bellastella et al. oraz Esposito et al., Clinica Terapeutica (po włosku) Podanie doustne: białka krwi, bilans azotowy, wapń, fosfor i masa ciała
1970 Halden, Walter i Gordan, Cancer Chemotherapy Reports Skuteczność przeciwnowotworowa i toksyczność w zaawansowanym raku piersi

Prace te nie posiadają abstraktów w bazie PubMed i nie mieliśmy dostępu do ich pełnych tekstów. Z tego względu nie podajemy zastosowanych w nich dawek ani szczegółowych wyników. Z dokumentacji jasno wynika natomiast, że badań nad lekiem nie kontynuowano: przegląd z 2021 r. podaje, że rozważano jego zastosowanie w zaawansowanym raku piersi, ale nigdy nie wprowadzono go na rynek, ponieważ jest silnie hepatotoksyczny (toksyczny dla wątroby) nawet w bardzo niskich dawkach (Tauchen et al., Molecules 2021).

We francuskiej pracy z 1970 r. opisano brak objawów toksyczności wątrobowej u świń otrzymujących wysokie dawki związku w paszy (Szumowski and Grandadam, C R Seances Soc Biol Fil 1970). Jest to obserwacja u zwierząt, która nie podważa doniesień o uszkodzeniu wątroby u ludzi.

Zastosowanie jako narzędzie badawcze

Od połowy dekady lat 1970. znakowany trytem metylotrienolon ([³H]R1881) stał się standardowym odczynnikiem do oznaczania receptorów androgenowych. Ponieważ nie wiąże się z SHBG, pozwala wykrywać receptory w próbkach ludzkich guzów nowotworowych, w których zanieczyszczenie osoczem krwi zakłócałoby w przeciwnym razie pomiar (Bonne and Raynaud, Steroids 1975). Stosowano go między innymi do oznaczania receptorów w tkance gruczołu krokowego, pęcherzykach nasiennych, najądrzach oraz skórze narządów płciowych (Menon et al., J Clin Invest 1978). Później do tej samej roli laboratoryjnej zaproponowano miboleron, inny syntetyczny steryd (Traish et al., Endocrinology 1986); zobacz stronę Cheque Drops (miboleron).

O twierdzeniach dotyczących siły działania. Metylotrienolon bywa często opisywany w internecie jako jeden z najsilniejszych stworzonych kiedykolwiek sterydów, o olbrzymim stosunku działania anabolicznego do androgennego. To, co potwierdza literatura źródłowa, jest znacznie węższe: związek ten bardzo silnie wiąże się z receptorem androgenowym w ekstraktach tkankowych. Samo powinowactwo do receptora nie pozwala przewidzieć przyrostu mięśni, działań niepożądanych ani bezpiecznej dawki u ludzi, a w żadnym kontrolowanym badaniu z udziałem ludzi nie zmierzono żadnego z tych parametrów.

Działania niepożądane i ryzyko

Toksyczność wątrobowa

Uszkodzenie wątroby jest głównym, definiującym ten związek zagrożeniem. Jedyne dane dotyczące toksyczności u ludzi to wymienione wyżej doniesienia z dekady lat 1960., które doprowadziły do wstrzymania prac nad lekiem (Krüskemper and Noell, Steroids 1966; Tauchen et al., Molecules 2021). Jego grupa 17α-metylowa to element budowy, który w przeglądzie farmakologicznym wiąże się z toksycznością wątrobową (hepatotoksycznością) u doustnie aktywnych sterydów, obejmującą żółtaczkę cholestatyczną, plamicę wątrobową (peliosis hepatis, wypełnione krwią torbiele w wątrobie) oraz guzy wątroby (Kicman, Br J Pharmacol 2008).

W opisie przypadku z 2018 r. przedstawiono 56-letniego mężczyznę z ciężką żółtaczką (stężenie bilirubiny 680 µmol/L) i niewydolnością nerek wywołaną wałeczkami żółciowymi, który wymagał dializoterapii przez 4 tygodnie. Pacjent wstrzykiwał zakupiony w internecie produkt, który według etykiety zawierał propionian testosteronu, octan testosteronu, propionian drostanolonu oraz metylotrienolon. Produkt nie został przebadany chemicznie, w związku z czym uszkodzenia nie można przypisać żadnemu pojedynczemu składnikowi (Fisler et al., Case Rep Nephrol Dial 2018).

Działania wspólne z innymi androgenami

W żadnym badaniu u ludzi nie mierzono zahamowania osi hormonalnej, profilu lipidowego, ciśnienia tętniczego ani wirylizacji po zastosowaniu metylotrienolonu. Dane laboratoryjne pokazują, że jest on silnym aktywatorem receptora androgenowego należącym do tej samej grupy co testosteron i DHT. Należy racjonalnie spodziewać się efektów klasowych typowych dla silnych androgenów, ale ich nasilenie w przypadku tego związku jest nieznane.

Nieznany skład produktów

Ponieważ nie istnieje żaden zatwierdzony lek zawierający metylotrienolon, wszystko, co jest sprzedawane pod tą nazwą, pochodzi spoza regulowanego obrotu farmaceutycznego. Towarzystwo Endokrynologiczne (Endocrine Society) odnotowało, że metylotrienolon wprowadzano na rynek jako „suplement diety”, zanim ustawa Anabolic Steroid Control Act of 2004 zdelegalizowała większość takich sterydów (Pope et al., Endocr Rev 2014). Tożsamość, dawka i czystość takich produktów nie podlegają weryfikacji.

Status prawny i stosowanie poza medycyną

  • Stany Zjednoczone. Metylotrienolon jest wymieniony z nazwy jako steryd anaboliczny z wykazu III (Schedule III) (21 CFR 1308.13). Nie istnieje żaden zatwierdzony przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków) produkt przeznaczony dla ludzi ani do stosowania weterynaryjnego.
  • Sport. Metribolon (metylotrienolon) jest wymieniony z nazwy w sekcji S1.1 steroidy anaboliczno-androgenne, zabronionej w każdym czasie – podczas zawodów i poza zawodami (Lista zabronionych substancji i metod WADA 2026). Laboratoria antydopingowe nadal badają jego metabolity na potrzeby wykrywania (Yan et al., J Pharm Biomed Anal 2025).

Najważniejsze informacje

  • Metylowana postać trenbolonu. Metylotrienolon to trenbolon z grupą 17α-metylową, która sprawia, że związek jest aktywny po podaniu doustnym.
  • Nigdy nie był lekiem. Testowano go w dekadzie lat 1960., między innymi w zaawansowanym raku piersi, i porzucono z powodu toksyczności wątrobowej przy bardzo niskich dawkach.
  • Głównie odczynnik laboratoryjny. Bardzo silne wiązanie z receptorem androgenowym i brak wiązania z SHBG uczyniły z [³H]R1881 standardowe narzędzie do oznaczania receptorów androgenowych.
  • Nieselektywny. W badaniach laboratoryjnych wiąże się także z receptorami progesteronowymi i blokuje receptory mineralokortykoidowe.
  • Brak użytecznych danych o dawkowaniu i kinetyce u ludzi. Nie istnieją żadne badania kontrolowane, badania farmakokinetyczne ani dane o bezpieczeństwie we współczesnych populacjach.
  • Substancja kontrolowana i zabroniona. W USA należy do wykazu III (Schedule III), a przez Światową Agencję Antydopingową (WADA) jest zabroniona w każdym czasie.

Źródła

  1. Tauchen J, Jurášek M, Huml L, Rimpelová S. Medicinal use of testosterone and related steroids revisited. Molecules. 2021;26(4):1032. PubMed.
  2. Krüskemper HL, Noell G. Liver toxicity of a new anabolic agent: methyltrienolone (17-alpha-methyl-4,9,11-estratriene-17 beta-ol-3-one). Steroids. 1966;8(1):13–24. PubMed.
  3. Trémolières J, Péquignot E. Protein anabolism produced in man by a new steroid: methyltrienolone [in French]. Presse Med. 1965;73(47):2655–2658. PubMed.
  4. Bellastella A, D’Alessandro B, Esposito V, et al. Studies of the clinical and metabolic effects of a new anabolic steroid in oral administration: methyltrienolone. I. The behavior of the blood proteins and nitrogen balance [in Italian]. Clin Ter. 1967;41(1):73–77. PubMed.
  5. Esposito V, Bellastella A, D’Alessandro B, et al. Study of clinical and metabolic effects of a new orally administered anabolic agent: methyltrienolone. 2. The behavior of calcium, inorganic phosphorus and weight curves [in Italian]. Clin Ter. 1967;41(2):163–167. PubMed.
  6. Halden A, Walter RM, Gordan GS. Antitumor efficacy and toxicity of methyltrienolone (NSC-92858) in advanced breast cancer. Cancer Chemother Rep. 1970;54(6):453–455. PubMed.
  7. Szumowski P, Grandadam A. Absence of hepatotoxic symptoms in swine receiving high doses of methyltrienolone in their diet [in French]. C R Seances Soc Biol Fil. 1970;164(5):984–987. PubMed.
  8. National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary for CID 261000, Metribolone. PubChem.
  9. Bonne C, Raynaud JP. Methyltrienolone, a specific ligand for cellular androgen receptors. Steroids. 1975;26(2):227–232. PubMed.
  10. Cowan RA, Cowan SK, Grant JK. Binding of methyltrienolone (R1881) to a progesterone receptor-like component of human prostatic cytosol. J Endocrinol. 1977;74(2):281–289. PubMed.
  11. Menon M, Tananis CE, Hicks LL, et al. Characterization of the binding of a potent synthetic androgen, methyltrienolone, to human tissues. J Clin Invest. 1978;61(1):150–162. PubMed.
  12. Zava DT, Landrum B, Horwitz KB, McGuire WL. Androgen receptor assay with [3H]methyltrienolone (R1881) in the presence of progesterone receptors. Endocrinology. 1979;104(4):1007–1012. PubMed.
  13. Snochowski M, Dahlberg E, Gustafsson JA. Characterization and quantification of the androgen and glucocorticoid receptors in cytosol from rat skeletal muscle. Eur J Biochem. 1980;111(2):603–616. PubMed.
  14. Saartok T, Dahlberg E, Gustafsson JA. Relative binding affinity of anabolic-androgenic steroids: comparison of the binding to the androgen receptors in skeletal muscle and in prostate, as well as to sex hormone-binding globulin. Endocrinology. 1984;114(6):2100–2106. PubMed.
  15. Traish AM, Müller RE, Wotiz HH. Binding of 7 alpha, 17 alpha-dimethyl-19-nortestosterone (mibolerone) to androgen and progesterone receptors in human and animal tissues. Endocrinology. 1986;118(4):1327–1333. PubMed.
  16. Holterhus PM, Piefke S, Hiort O. Anabolic steroids, testosterone-precursors and virilizing androgens induce distinct activation profiles of androgen responsive promoter constructs. J Steroid Biochem Mol Biol. 2002;82(4-5):269–275. PubMed.
  17. Takeda AN, Pinon GM, Bens M, et al. The synthetic androgen methyltrienolone (r1881) acts as a potent antagonist of the mineralocorticoid receptor. Mol Pharmacol. 2007;71(2):473–482. PubMed.
  18. Yan X, Hou J, Yan S, et al. New metabolites of methyltrienolone by in vitro human microsome and characterized using Liquid Chromatography/High Resolution Mass Spectrometry for doping control purposes. J Pharm Biomed Anal. 2025;253:116552. PubMed.
  19. Kicman AT. Pharmacology of anabolic steroids. Br J Pharmacol. 2008;154(3):502–521. PubMed; PMC.
  20. Fisler A, Breidthardt T, Schmidlin N, et al. Bile cast nephropathy: the unknown dangers of online shopping. Case Rep Nephrol Dial. 2018;8(2):98–102. PubMed.
  21. Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341–375. PubMed.
  22. US Drug Enforcement Administration. Schedule III, 21 CFR 1308.13(f)(62): methyltrienolone. eCFR.
  23. World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List, S1.1 Anabolic Androgenic Steroids. WADA 2026 Prohibited List.