SR9011 to syntetyczny związek badawczy, który aktywuje REV-ERBα i REV-ERBβ – dwa receptory jądrowe pomagające sterować wewnętrznym 24-godzinnym zegarem (okołodobowym) organizmu. Zespół Thomasa Burrisa z instytutu badawczego Scripps Research Institute przedstawił go w 2012 r. wraz z jego bliskim krewnym, związkiem SR9009 (stenabolikiem), jako narzędzia do badania wpływu zegara biologicznego na zachowanie i metabolizm (Solt et al., Nature 2012). Bywa sprzedawany w internecie obok związków z grupy SARM, ale nie działa na receptor androgenowy.

Najważniejszy pojedynczy fakt: SR9011 nigdy nie był badany u ludzi. Nie ma zarejestrowanych badań z udziałem ludzi ani opublikowanych danych dotyczących farmakokinetyki czy bezpieczeństwa u ludzi. Wszystko, co o nim wiadomo, pochodzi z badań na myszach i hodowlach komórkowych, niemal zawsze po wstrzyknięciu związku do jamy brzusznej w dawce 100 mg/kg.

Ta strona podsumowuje wyniki badań na zwierzętach, badań komórkowych oraz dane z laboratoriów antydopingowych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość	Szczegóły
Klasa	Syntetyczny agonista REV-ERBα/β (modulator zegara okołodobowego); nie jest związkiem SARM
Pochodzenie	Scripps Research Institute, po raz pierwszy opisany w 2012 r. wraz z SR9009
Zatwierdzenie	Brak. Nigdy i nigdzie niezatwierdzony; brak zarejestrowanych badań z udziałem ludzi
Droga podania w badaniach	Wstrzyknięcie dootrzewnowe u myszy, zazwyczaj 100 mg/kg raz lub dwa razy na dobę
Dawka u ludzi	Nieustalona; brak jakichkolwiek danych dotyczących dawkowania u ludzi
Okres półtrwania	Nieokreślony u ludzi ani niepodany w podstawowych pracach z badań na myszach
Siła działania (test komórkowy)	IC50 790 nM wobec REV-ERBα i 560 nM wobec REV-ERBβ
Status WADA	Zabroniony w każdym czasie (S4.4.1, „agoniści Rev-erbα, np. SR9009, SR9011”)
Substancja kontrolowana w USA	Niewymieniony w wykazie III (Schedule III)

Czym jest

SR9011 to mała cząsteczka syntetyczna, 3-[[(4-chlorophenyl)methyl-[(5-nitrothiophen-2-yl)methyl]amino]methyl]-N-pentylpyrrolidine-1-carboxamide. Jej wzór sumaryczny to C₂₃H₃₁ClN₄O₃S, a masa cząsteczkowa wynosi 479,0 g/mol (PubChem). Nie jest steroidem.

SR9011 i SR9009 mają ten sam rdzeń: pierścień nitrotiofenowy oraz grupę chlorobenzylową przyłączone do centralnego atomu azotu, połączone z pierścieniem pirolidynowym. Różnią się wyłącznie grupą zamykającą atom azotu w pierścieniu pirolidynowym. W oryginalnej syntezie wspólny produkt pośredni poddawano reakcji z chloromrówczanem etylu, uzyskując SR9009 (karbaminian etylu), lub z izocyjanianem pentylu, uzyskując SR9011 (N-pentylomocznik) (Solt et al., Nature 2012). Oba związki wyprowadzono z wcześniejszego liganda REV-ERB, GSK4112, który nie wykazywał ekspozycji w osoczu i dlatego nie mógł być badany na zwierzętach.

Cecha	SR9011	SR9009
Grupa przy atomie azotu pirolidyny	N-pentylokarboksyamid (mocznik)	Karbaminian etylu
Wzór sumaryczny	C₂₃H₃₁ClN₄O₃S	C₂₀H₂₄ClN₃O₄S
Masa cząsteczkowa	479,0 g/mol	437,9 g/mol
REV-ERBα, IC50	790 nM	670 nM
REV-ERBβ, IC50	560 nM	800 nM
Gen reporterowy promotora BMAL1, IC50	620 nM	710 nM

Wzór sumaryczny i masa cząsteczkowa pochodzą z bazy PubChem (SR9011, SR9009); siła działania pochodzi z testów komórkowych w pracy Solt et al., Nature 2012.

REV-ERBα (gen NR1D1) i REV-ERBβ (NR1D2) to receptory jądrowe, które wyłączają ekspresję genów. W zegarze dobowym hamują BMAL1 – kluczowy gen zegarowy – a ponadto regulują geny odpowiadające za metabolizm tłuszczów i glukozy. W badaniach, w których porównywano je bezpośrednio, oba związki zachowywały się bardzo podobnie w komórkach i u myszy (Banerjee et al., Nat Commun 2014; Sulli et al., Nature 2018). Strona poświęcona SR9009 opisuje te wspólne podstawy bardziej szczegółowo.

Jak zachowuje się w organizmie

Nie istnieje żadne badanie farmakokinetyki u ludzi, dlatego wchłanianie, okres półtrwania i bezpieczna ekspozycja u ludzi pozostają nieznane. Co wiadomo:

Droga podania i dawka w badaniach. W badaniach na myszach SR9011 podawano we wstrzyknięciu dootrzewnowym (do jamy brzusznej), zazwyczaj w dawce 100 mg/kg, w dawce pojedynczej lub dwa razy na dobę przez 3–12 dni (Solt et al., Nature 2012; Banerjee et al., Nat Commun 2014). Nie znaleziono żadnego badania dotyczącego doustnego podawania SR9011.
Ekspozycja u myszy. W oryginalnej pracy odnotowano „odpowiednią ekspozycję w osoczu” po wstrzyknięciu, wystarczającą do zahamowania docelowych genów REV-ERB w wątrobie w sposób zależny od dawki. Dawka wywołująca połowę efektu maksymalnego (ED50) wynosiła 67 mg/kg dla zahamowania wątrobowego genu Srebf1 oraz 56 mg/kg dla zahamowania biegania w kołowrotku (Solt et al., Nature 2012).
Metabolizm. W ludzkich mikrosomach wątrobowych (enzymach wątrobowych w probówce) chemicy antydopingowi wykryli 14 metabolitów SR9011, w porównaniu z 8 metabolitami dla SR9009 (Geldof et al., Int J Mol Sci 2016). To, jak SR9011 jest przetwarzany w żywym organizmie ludzkim, nie zostało opublikowane w żadnym recenzowanym badaniu.

Status regulacyjny

Nie jest zatwierdzonym lekiem. SR9011 nie został zatwierdzony do obrotu przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków), EMA ani żaden inny organ regulacyjny, a wyszukiwanie w bazie ClinicalTrials.gov nie wykazuje żadnego zarejestrowanego badania z udziałem ludzi (ClinicalTrials.gov).
Sport. Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) wymienia „agonistów Rev-erbα, np. SR9009, SR9011” w grupie S4.4.1 modulatorów metabolicznych, zabronionych podczas zawodów i poza nimi (Lista zabronionych substancji i metod WADA na rok 2026). Ta sama grupa obejmuje agonistów PPARδ, takich jak kardaryna (GW501516).
Klasyfikacja substancji kontrolowanych w USA. SR9011 nie jest wymieniony wśród steroidów anabolicznych z wykazu III (Schedule III) (21 CFR 1308.13).

Co pokazują badania

Wszystkie poniższe dane pochodzą z badań na zwierzętach lub komórkach. Nie istnieją żadne kontrolowane dane z badań u ludzi dla żadnego punktu końcowego.

Zegar biologiczny i zachowanie u myszy

W pracy opublikowanej w czasopiśmie Nature w 2012 r. SR9011 tłumił rytm nadrzędnego zegara mózgowego w hodowli tkankowej bez zmiany jego okresu. U myszy trzymanych w stałej ciemności pojedyncze wstrzyknięcie w dawce 100 mg/kg całkowicie znosiło kolejny okres aktywności, a efekt ten był zależny od dawki. W normalnych warunkach światło-ciemność jedno wstrzyknięcie opóźniało początek aktywności o 1–3 h i przesuwało dobowy szczyt zużycia tlenu o około 3 h. Myszy otrzymujące związek nie wykazywały utraty siły i nadal poruszały się normalnie w teście otwartego pola (Solt et al., Nature 2012).

Zużycie energii i masa tłuszczowa u myszy

W tej samej pracy zmierzono metabolizm u myszy otrzymujących wstrzyknięcia SR9011 dwa razy na dobę przez 10 dni w klatkach metabolicznych oraz profil lipidowy w osobnym doświadczeniu na szczupłych myszach (Solt et al., Nature 2012):

Punkt końcowy u myszy	SR9011 vs nośnik
Zużycie tlenu (wydatek energetyczny)	+5%
Ruchliwość	−15%
Całkowite dobowe spożycie pokarmu	Bez zmian (spożycie nocne +10%)
Współczynnik wymiany oddechowej (proporcja substratów energetycznych)	Bez zmian
Masa tłuszczowa	Zmniejszona
Stężenie trójglicerydów i cholesterolu w osoczu na czczo	Zmniejszone

W wątrobie SR9011 hamował geny odpowiadające za wytwarzanie tłuszczu (lipogenezę) oraz zmieniał dobowy wzorzec ekspresji genów metabolicznych w wątrobie, mięśniach i tkance tłuszczowej. Są to krótkie badania na myszach; w większym doświadczeniu dotyczącym utraty tkanki tłuszczowej u otyłych myszy zastosowano SR9009, a nie SR9011.

Sen i zachowania lękopodobne u myszy

W badaniu z 2014 r. wykorzystano SR9011 jako główne narzędzie badawcze (Banerjee et al., Nat Commun 2014):

Sen. Pojedyncze wstrzyknięcie w dawce 100 mg/kg w środku okresu spoczynku myszy wywoływało czuwanie przez około 2 h i niemal całkowicie hamowało sen REM przez 3 h, po czym następował późniejszy sen wyrównawczy. Podany w okresie aktywności związek nie miał wpływu na sen.
Zachowania lękopodobne. Po 3–10 dniach podawania dawki 100 mg/kg dwa razy na dobę myszy wykazywały mniej zachowań lękowych w kilku testach. Na przykład zakopywały tylko 50% tyle szklanych kulek co zwierzęta z grupy kontrolnej. Wielkość efektu była zbliżona do leku przeciwlękowego – chlordiazepoksydu, a efekt ten nie występował u myszy pozbawionych receptora REV-ERBβ.
Układ nagrody. SR9011 sam w sobie nie wywoływał preferencji ani awersji miejsca i blokował preferencję miejsca wywołaną przez kokainę.

Komórki mięśniowe

W hodowli mysich komórek mięśniowych SR9011 w stężeniu 5 μM zwiększał całkowitą liczbę mitochondriów oraz liczbę aktywnych mitochondriów, podobnie jak SR9009 (Woldt et al., Nat Med 2013). Wynik dotyczący wytrzymałości na bieżni z tej pracy, często przytaczany dla tej klasy związków, uzyskano przy użyciu SR9009 u myszy. W żadnym badaniu nie sprawdzano wpływu SR9011 na wytrzymałość, wielkość mięśni ani siłę u zwierząt lub ludzi.

Komórki nowotworowe

Komórki raka piersi. SR9011 spowalniał wzrost linii komórkowych raka piersi niezależnie od statusu receptorów hormonalnych czy HER2 poprzez zatrzymanie cyklu komórkowego, nie wywierając przy tym wpływu na nienowotworową linię komórek piersi (Wang et al., Biochem Pharmacol 2015).
Inne komórki nowotworowe. SR9011 niszczył w hodowli kilka linii komórek nowotworowych oraz komórki starzejące się (senescentne) pod wpływem onkogenów, oszczędzając jednocześnie prawidłowe komórki. W doświadczeniach na myszach z guzami nowotworowymi w tym badaniu zastosowano SR9009, a nie SR9011 (Sulli et al., Nature 2018).

Żadnego z tych efektów nie badano u pacjentów.

Wytwarzanie krwinek czerwonych

W badaniu na myszach z 2024 r. stwierdzono, że REV-ERBα hamuje gen erytropoetyny (EPO) – hormonu napędzającego wytwarzanie krwinek czerwonych. U myszy, którym podano lek naśladujący niskie stężenie tlenu, SR9011 podany we wstrzyknięciu w dawce 100 mg/kg obniżał aktywność genu EPO w nerkach i wątrobie, zmniejszał stężenie EPO we krwi oraz ograniczał wynikający z tego wzrost wskaźników czerwonokrwinkowych (Kumar et al., Blood Adv 2024). Nie wiadomo, czy SR9011 wpływa na wytwarzanie krwinek czerwonych u ludzi.

Działania niepożądane i ryzyko

Brak danych dotyczących bezpieczeństwa u ludzi

SR9011 nigdy nie był podawany ludziom w ramach badania, dlatego jego działania niepożądane, bezpieczna dawka oraz skutki długoterminowe są nieznane. Nie znaleziono żadnego opublikowanego opisu przypadku szkód zdrowotnych u ludzi związanych konkretnie z SR9011. Stwierdzenia w pracach z badań na myszach o „braku jawnej toksyczności”, takie jak prawidłowe wyniki morfologii krwi, odnoszą się do krótkich cykli wstrzyknięć u myszy.

Wpływ na sen i zegar biologiczny

SR9011 zaprojektowano tak, aby ingerował w zegar biologiczny. U myszy hamował sen REM, opóźniał dobową aktywność i przesuwał rytmy metaboliczne (zob. wyżej). Nie wiadomo, czy podobne efekty występują u ludzi.

Działania pozadocelowe

Badanie z 2019 r. wykazało, że SR9009 zmienia żywotność i metabolizm komórek nawet w komórkach pozbawionych obu receptorów REV-ERB (Dierickx et al., PNAS 2019). W badaniu tym nie testowano SR9011. Ponieważ oba związki mają wspólny szkielet chemiczny, efekty przypisywane receptorom REV-ERB w badaniach nad SR9011 należy interpretować z taką samą ostrożnością, choć nie wykazano tego bezpośrednio.

Jakość produktów

Produkty sprzedawane w internecie jako odczynniki badawcze (research chemicals) często różnią się od deklaracji na etykiecie. Analiza opublikowana w czasopiśmie JAMA w 2017 r., obejmująca 44 produkty sprzedawane jako SARM, wykazała, że tylko 52% zawierało związek SARM, 39% zawierało inny niezatwierdzony lek (w tym SR9009), a jedynie 41% miało deklarowaną na etykiecie ilość substancji czynnej (Van Wagoner et al., JAMA 2017). Nie znaleziono podobnej analizy produktów oznaczonych jako SR9011.

Sportowcy

Sportowcy podlegający kontrolom antydopingowym narażają się na naruszenie przepisów antydopingowych w przypadku jakiegokolwiek zastosowania SR9011, zarówno podczas zawodów, jak i poza nimi. Laboratoria scharakteryzowały jego metabolity in vitro; retrospektywna kontrola 1511 rutynowych próbek moczu pobranych do kontroli antydopingowej w 2015 r. nie wykazała obecności ani SR9011, ani jego metabolitów (Geldof et al., Int J Mol Sci 2016). Zwalidowana metoda pozwala również na oznaczanie SR9011 w osoczu koni (Kwak et al., Drug Test Anal 2022).

Najważniejsze informacje

Związek wpływający na zegar okołodobowy, a nie SARM. SR9011 aktywuje receptory jądrowe REV-ERB i różni się od SR9009 tylko jedną grupą boczną.
Całkowity brak danych u ludzi. Nie ma badań klinicznych, danych dotyczących farmakokinetyki u ludzi ani ustalonej dawki; w żadnym źródle pierwotnym nie podano okresu półtrwania.
Efekty u myszy dotyczą zegara biologicznego i metabolizmu. Wstrzykiwany SR9011 przesuwał rytmy dobowe, zwiększał zużycie energii o 5%, zmniejszał masę tłuszczową i hamował sen REM u myszy.
Twierdzenia dotyczące mięśni i wytrzymałości są zapożyczone. Wynik dotyczący wytrzymałości pochodzi z badań nad SR9009; w przypadku SR9011 wykazano jedynie zwiększenie liczby mitochondriów w hodowanych komórkach mięśniowych.
Może obniżać stężenie EPO. W mysim modelu nadmiernego wytwarzania krwinek czerwonych SR9011 zmniejszał stężenie erytropoetyny i wskaźniki czerwonokrwinkowe. Jego działanie u ludzi jest nieznane.
Zakazany w sporcie. WADA zabrania stosowania SR9011 w każdym czasie.

Źródła

Solt LA, Wang Y, Banerjee S, et al. Regulation of circadian behaviour and metabolism by synthetic REV-ERB agonists. Nature. 2012;485(7396):62–68. PubMed.
Banerjee S, Wang Y, Solt LA, et al. Pharmacological targeting of the mammalian clock regulates sleep architecture and emotional behaviour. Nat Commun. 2014;5:5759. PubMed.
Woldt E, Sebti Y, Solt LA, et al. Rev-erb-α modulates skeletal muscle oxidative capacity by regulating mitochondrial biogenesis and autophagy. Nat Med. 2013;19(8):1039–1046. PubMed.
Wang Y, Kojetin D, Burris TP. Anti-proliferative actions of a synthetic REV-ERBα/β agonist in breast cancer cells. Biochem Pharmacol. 2015;96(4):315–322. PubMed.
Sulli G, Rommel A, Wang X, et al. Pharmacological activation of REV-ERBs is lethal in cancer and oncogene-induced senescence. Nature. 2018;553(7688):351–355. PubMed.
Kumar S, Arora R, Gupta S, et al. Nuclear receptor Rev-erbα role in fine-tuning erythropoietin gene expression. Blood Adv. 2024;8(14):3705–3717. PubMed.
Dierickx P, Emmett MJ, Jiang C, et al. SR9009 has REV-ERB-independent effects on cell proliferation and metabolism. Proc Natl Acad Sci U S A. 2019;116(25):12147–12152. PubMed.
Geldof L, Deventer K, Roels K, et al. In vitro metabolic studies of REV-ERB agonists SR9009 and SR9011. Int J Mol Sci. 2016;17(10):1676. PubMed.
Kwak YB, Yu J, Yoo HH. A quantitative method for the simultaneous detection of SR9009 and SR9011 in equine plasma using liquid chromatography-electrospray ionization-tandem mass spectrometry. Drug Test Anal. 2022;14(8):1532–1538. PubMed.
Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, et al. Chemical composition and labeling of substances marketed as selective androgen receptor modulators and sold via the internet. JAMA. 2017;318(20):2004–2010. PubMed.
National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary for CID 57394021, SR9011. PubChem.
National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary for CID 57394020, SR9009. PubChem.
World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List: International Standard. In effect January 1, 2026. WADA 2026 Prohibited List.
Code of Federal Regulations. 21 CFR 1308.13, Schedule III. 21 CFR 1308.13.
ClinicalTrials.gov. Search results for “SR9011” (no registered studies, searched October 2026). ClinicalTrials.gov.

SR9011