Estradiol stosowany miejscowo (przezskórnie, transdermalnie) to czysty 17β-estradiol, główny ludzki estrogen, podawany przez skórę z plastra, żelu lub aerozolu zamiast połykania lub wstrzykiwania. W USA jest sprzedawany w postaci plastrów stosowanych raz lub dwa razy w tygodniu (Climara, Vivelle-Dot, Menostar oraz leki generyczne), żeli do codziennego stosowania (EstroGel, Divigel) oraz aerozolu do codziennego stosowania (Evamist). Charakterystyki produktów (etykiety FDA) obejmują uderzenia gorąca w okresie menopauzy, atrofię pochwy, niskie stężenie estrogenów spowodowane hipogonadyzmem lub niewydolnością jajników oraz zapobieganie osteoporozie pomenopauzalnej, w zależności od produktu.

Najważniejszym faktem jest to, że podanie przez skórę omija metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie. Charakterystyka produktu Climara wskazuje, że dostępność ogólnoustrojowa jest około 20 razy wyższa niż przy dawkowaniu doustnym. Duże badania obserwacyjne wiążą drogę przezskórną z niewielkim wzrostem ryzyka zakrzepów krwi lub brakiem takiego wzrostu, w przeciwieństwie do estrogenów doustnych. Badania te nie były jednak randomizowane, a każda amerykańska etykieta nadal zawiera ostrzeżenie w ramce (boxed warning). W lutym 2026 r. FDA (amerykańska Agencja Żywności i Leków) zatwierdziła pierwsze etykiety, z których usunięto z tego ostrzeżenia zapisy dotyczące chorób układu krążenia, raka piersi i otępienia.

Ta strona podsumowuje informacje zawarte w etykietach FDA, badaniach obserwacyjnych i badaniach randomizowanych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość	Szczegóły
Klasa leku	Estrogen (17β-estradiol, bez estru)
Produkty w USA	Plastry: Climara, Vivelle-Dot, Menostar; żele: EstroGel 0,06%, Divigel 0,1%; aerozol: Evamist
Droga podania	Przezskórna: plaster na brzuch lub pośladek; żel na ramię lub udo; aerozol na wewnętrzną stronę przedramienia
Zarejestrowane moce	Plastry 0,014–0,1 mg/dobę; żele 0,25–1,25 mg estradiolu/dobę (Divigel) lub 0,75 mg/dobę (EstroGel); aerozol 1,53 mg na rozpylenie, 1–3 rozpylenia/dobę
Okres półtrwania (etykiety)	≈36 h po EstroGel; ≈10 h po Divigel; 5,9–7,7 h po Vivelle-Dot. Stężenia po plastrze wracają do wartości wyjściowych w ciągu 24 h od zdjęcia
Kluczowy fakt kinetyczny	Brak metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie; Climara 0,1 mg/dobę daje średnie stężenie estradiolu ≈87–106 pg/mL
Ostrzeżenie w ramce	Rak endometrium u kobiet z zachowaną macicą (wszystkie etykiety); starsze etykiety wymieniają także choroby układu krążenia, raka piersi i otępienie
Status w USA	Wyłącznie na receptę; nie jest substancją kontrolowaną
Status WADA	Nie znajduje się na Liście zabronionych substancji i metod z 2026 r. (inhibitory aromatazy i antyestrogeny są zakazane w klasie S4)

Czym jest

Estradiol to estra-1,3,5(10)-trieno-3,17β-diol o wzorze C₁₈H₂₄O₂ i masie cząsteczkowej 272,39 g/mol (etykieta Divigel). Produkty miejscowe zawierają wolny hormon, a nie ester. Nie ma w nich niczego, co musiałoby zostać odszczepione, więc plaster „0,05 mg/dobę” oznacza 0,05 mg estradiolu na dobę docierające do organizmu.

Estradiol działa na dwa jądrowe receptory estrogenowe, których udział różni się w zależności od tkanki. Obniża również LH i FSH, hormony przysadki pobudzające jajniki i jądra, poprzez ujemne sprzężenie zwrotne (etykieta Climara). To właśnie dzięki temu sprzężeniu zwrotnemu przezskórny estradiol może hamować wydzielanie testosteronu u mężczyzn (zobacz poniżej).

Produkty różnią się podłożem, czasem noszenia i dawką, a nie samym hormonem:

Produkt	Postać	Dawkowanie według etykiety	Wskazania według etykiety
Climara	Plaster matrycowy, 6,5–25 cm²	0,025–0,1 mg/dobę, jeden plaster raz w tygodniu; początek od 0,025 mg/dobę	Uderzenia gorąca; atrofia sromu i pochwy; hipoestrogenizm spowodowany hipogonadyzmem, kastracją lub pierwotną niewydolnością jajników; zapobieganie osteoporozie
Vivelle-Dot	Plaster matrycowy, 2,5–10 cm²	0,025–0,1 mg/dobę, dwa razy w tygodniu; początek od 0,0375 mg/dobę (0,025 mg/dobę dla kości)	Te same cztery co Climara
Menostar	Plaster matrycowy, 3,25 cm²	14 mcg/dobę, jeden plaster raz w tygodniu	Wyłącznie zapobieganie osteoporozie
EstroGel 0,06%	Żel wodno-alkoholowy, pompka dozująca	1,25 g żelu (0,75 mg estradiolu) raz na dobę, od nadgarstka do barku na jednym ramieniu	Uderzenia gorąca; atrofia sromu i pochwy
Divigel 0,1%	Żel w saszetkach jednodawkowych	0,25–1,25 g żelu (0,25–1,25 mg estradiolu) raz na dobę na górną część uda	Uderzenia gorąca
Evamist	Aerozol 1,7%, pompka dozująca	1 rozpylenie na dobę na wewnętrzną stronę przedramienia, maksymalnie do 3	Uderzenia gorąca

Gdy jedynym problemem jest atrofia pochwy, etykiety EstroGel i Climara zalecają rozważenie w pierwszej kolejności dopochwowych produktów estrogenowych. Te niskodawkowe produkty o działaniu miejscowym stanowią odrębną kategorię i nie są tu omawiane. Wstrzykiwany estradiol ma własne strony: walerianian estradiolu i cypionian estradiolu.

Farmakokinetyka

Estradiol przenika przez skórę na drodze dyfuzji biernej. Zewnętrzna warstwa skóry (warstwa rogowa naskórka, stratum corneum) stanowi etap ograniczający szybkość tego procesu. Po wchłonięciu ulega dystrybucji, wiąże się z SHBG i albuminą oraz jest metabolizowany tak samo jak własny estradiol organizmu. Wątroba przekształca go odwracalnie w estron, częściowo za pośrednictwem CYP3A4, po czym jest wydalany z moczem w postaci koniugatów (etykieta EstroGel).

Ponieważ wchłonięty estradiol trafia do krążenia ogólnego przed przejściem przez wątrobę, znacznie mniejsza część każdej dawki ulega utracie. Etykieta Climara określa dostępność ogólnoustrojową na około 20 razy wyższą niż w przypadku doustnego estradiolu. Divigel daje w stanie stacjonarnym stosunek estradiolu do estronu wynoszący 0,42–0,65 (etykieta Divigel). Etykiety podają, że znaczenie kliniczne ominięcia metabolizmu pierwszego przejścia „nie zostało określone”.

Dane z etykiet u kobiet po menopauzie:

Produkt i dawka	Badanie	Stężenia estradiolu	Uwagi
Climara 0,025 mg/dobę	Pojedyncza dawka, n = 24	Szczytowe 32, średnie 22 pg/mL	Brzuch
Climara 0,1 mg/dobę	Pojedyncza dawka, brzuch n = 139; pośladek n = 38	Średnie 87 pg/mL (brzuch), 106 pg/mL (pośladek)	Stężenie szczytowe i średnie o 25% i 17% wyższe na pośladku
Climara 0,1 mg/dobę	3 plastry tygodniowe, n = 24	Szczytowe ≈100, minimalne (trough) ≈35 pg/mL	Niemal identyczne krzywe w każdym tygodniu; niewielka kumulacja lub jej brak
Vivelle 0,0375 i 0,1 mg/dobę	3 aplikacje, n = 17	25 i 79 pg/mL powyżej wartości wyjściowej	Powyżej wartości wyjściowej w ciągu 4 h; powrót do wartości wyjściowej w ciągu 24 h od zdjęcia
EstroGel 1,25 g (0,75 mg)	Raz na dobę przez 14 dni, n = 24	Szczytowe 46,4, średnie 28,3 pg/mL	Okres półtrwania ≈36 h
Evamist 1; 2 lub 3 rozpylenia	Raz na dobę przez 14 dni, n = 72	Średnie 19,6; 30,7; 30,9 pg/mL	Stan stacjonarny po 7–8 dniach
Divigel 0,25–1,25 g	Raz na dobę przez 14 dni	W przybliżeniu proporcjonalne do dawki	Stan stacjonarny do dnia 12.; okres półtrwania ≈10 h

Wyróżniają się dwie cechy. Zmienność międzyosobnicza jest duża: etykieta Climara podaje względne odchylenie standardowe wynoszące około 50% dla parametrów kinetycznych na brzuchu. Ponadto wymienione powyżej okresy półtrwania opisują, jak szybko stężenia spadają po zdjęciu plastra lub ustąpieniu dawki żelu, a nie stałą właściwość samego estradiolu.

Co zmienia wchłanianie z żeli i aerozoli

Mycie: umycie miejsca aplikacji 1 godzinę po nałożeniu zmniejszało 24-godzinną ekspozycję o 22% w przypadku EstroGel oraz o 30–38% w przypadku Divigel.
Krem nawilżający i filtr przeciwsłoneczny: w przypadku żelu 0,06% krem nawilżający nałożony 1 godzinę później zwiększał ekspozycję (AUC) o 38%, a stężenie szczytowe o 73%, natomiast krem z filtrem przeciwsłonecznym obniżał oba parametry o 16% (etykieta EstroGel).
Podłoże alkoholowe: żele takie jak Divigel (56% alkoholu) są łatwopalne do czasu wyschnięcia.

Zatwierdzone zastosowanie medyczne

Wszystkie produkty są zatwierdzone do stosowania u kobiet, głównie po menopauzie. Etykiety Climara i Vivelle-Dot obejmują również hipoestrogenizm spowodowany hipogonadyzmem, kastracją lub pierwotną niewydolnością jajników. Etykiety podają:

Kobiety z zachowaną macicą powinny na ogół przyjmować również progestagen, aby obniżyć ryzyko raka endometrium. Kobiety bez macicy zazwyczaj go nie potrzebują.
Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas zgodny z celami leczenia oraz okresowo ponawiać ocenę.
Dostosowanie dawki zależy od odpowiedzi klinicznej. Etykieta Divigel dodaje, że stężenia FSH i estradiolu w surowicy nie są przydatne w leczeniu uderzeń gorąca.

Etykieta Divigel z lutego 2026 r. dodaje informację o czasie rozpoczęcia terapii: należy rozważyć jej włączenie u kobiet poniżej 60. roku życia lub w ciągu 10 lat od wystąpienia menopauzy (etykieta Divigel).

Co pokazują badania

Uderzenia gorąca i kości w badaniach z etykiet

W etykietach opisano następujące badania kontrolowane placebo:

Produkt	Badanie	Wynik
Divigel 0,25; 0,5; 1,0 g/dobę	12 tygodni, 495 kobiet po menopauzie z co najmniej 50 umiarkowanymi lub ciężkimi uderzeniami gorąca tygodniowo	Częstość i nasilenie spadły istotnie w 4. tygodniu dla dawek 0,5 i 1,0 g; w 7. tygodniu dla dawki 0,25 g; wszystkie dawki istotne w 12. tygodniu
EstroGel 1,25 g/dobę	12 tygodni, 145 kobiet	Istotny spadek częstości i nasilenia w 4. i 12. tygodniu
Menostar 14 mcg/dobę	2 lata, 417 kobiet w wieku 60–80 lat z zachowaną macicą, wszystkie przyjmujące wapń i witaminę D	BMD odcinka lędźwiowego kręgosłupa +2,3% po 1 roku i +3,0% po 2 latach wobec +0,5% przy placebo; biodro +0,84% wobec −0,71% po 2 latach (p poniżej 0,001)

Zakrzepy krwi: podanie doustne a przezskórne

Doustny estrogen podnosi ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE, zakrzepów w żyłach kończyn dolnych lub płucach). To, czy podanie przez skórę pozwala uniknąć tego ryzyka, badano wyłącznie obserwacyjnie:

Badanie	Schemat	Ryzyko zakrzepu (VTE) przy estrogenie przezskórnym	Porównanie z podaniem doustnym
ESTHER (Canonico et al., Circulation 2007)	Francuskie badanie kliniczno-kontrolne; 271 przypadków, 610 osób w grupie kontrolnej, wiek 45–70 lat	OR 0,9 (95% CI 0,4–2,1)	Doustnie OR 4,2 (95% CI 1,5–11,6)
Metaanaliza (Canonico et al., BMJ 2008)	8 badań obserwacyjnych, 9 badań RCT	OR 1,2 (95% CI 0,9–1,7) w danych obserwacyjnych	Doustnie OR 2,5 (95% CI 1,9–3,4); najwyższe w pierwszym roku
QResearch i CPRD (Vinogradova et al., BMJ 2019)	Brytyjskie zagnieżdżone badania kliniczno-kontrolne; 80 396 przypadków, 391 494 osoby w grupie kontrolnej	OR 0,93 (95% CI 0,87–1,01)	Doustnie OR 1,58 (95% CI 1,52–1,64)

W badaniu ESTHER stwierdzono również, że znaczenie miał rodzaj progestagenu: pochodne norpregnanu wiązały się z około 4-krotnie wyższym ryzykiem VTE, podczas gdy mikronizowany progesteron nie. Żadne badanie randomizowane nie było wystarczająco duże, aby bezpośrednio porównać częstość zakrzepów między drogami podania.

Udar mózgu

Brytyjskie badanie kliniczno-kontrolne obejmujące 15 710 udarów mózgu u kobiet w wieku 50–79 lat nie wykazało podwyższonego ryzyka dla przezskórnej hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) ogółem (współczynnik zapadalności [rate ratio] 0,95; 95% CI 0,75–1,20) (Renoux et al., BMJ 2010). Wyniki różniły się w zależności od dawki plastra:

plastry o niskiej dawce estrogenu: współczynnik zapadalności 0,81 (95% CI 0,62–1,05);
plastry o wysokiej dawce: współczynnik zapadalności 1,89 (95% CI 1,15–3,11);
doustna HTZ, dla porównania: współczynnik zapadalności 1,28 (95% CI 1,15–1,42).

Autorzy zaznaczyli, że nie można wykluczyć resztkowego wpływu czynników zakłócających.

Miażdżyca: badanie KEEPS

W badaniu KEEPS przydzielono losowo 727 zdrowych kobiet w wieku 42–58 lat, będących w okresie 6–36 miesięcy od ostatniej miesiączki, do grupy przyjmującej doustne skoniugowane estrogeny w dawce 0,45 mg/dobę, przezskórny estradiol w dawce 50 mcg/dobę (każdy z cyklicznym doustnym progesteronem) albo placebo przez 4 lata (Harman et al., Ann Intern Med 2014). Wyniki:

Pogrubienie ściany tętnicy szyjnej (pierwszorzędowy punkt końcowy) postępowało w tym samym tempie, około 0,007 mm/rok, we wszystkich trzech grupach.
Zmiany uwapnienia tętnic wieńcowych nie różniły się, a żaden z leków nie zmieniał ciśnienia tętniczego.
Doustny estrogen poprawiał stężenie LDL i HDL, ale podnosił stężenie białka C-reaktywnego i SHBG. Przezskórny estradiol zmniejszał insulinooporność.
Badanie nie miało wystarczającej mocy statystycznej do oceny zawałów serca ani udarów mózgu.

Mężczyźni: przezskórny estradiol w raku gruczołu krokowego

W brytyjskich badaniach PATCH i STAMPEDE oceniano plastry z wysoką dawką estradiolu (plastry 100 mcg/24 h, noszone po kilka naraz) jako alternatywę dla agonistów LHRH — standardowych leków stosowanych w celu zahamowania wydzielania testosteronu w raku gruczołu krokowego. Uzasadnieniem jest to, że sprzężenie zwrotne wywołane estrogenem hamuje testosteron, podczas gdy podanie przez skórę omija metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie i powinno pozwolić uniknąć toksyczności sercowo-naczyniowej obserwowanej przy doustnym estrogenie (Langley et al., Lancet 2021).

Publikacja	n	Główny wynik
Langley et al., Eur Urol 2016	74 (podbadanie kości)	BMD odcinka lędźwiowego kręgosłupa +6,0% po 1 roku przy stosowaniu plastrów wobec −1,4% przy agonistach LHRH
Langley et al., Lancet 2021	1694	Brak różnicy w czasie do pierwszego zdarzenia sercowo-naczyniowego (HR 1,11; 95% CI 0,80–1,53); kastracja po 3 miesiącach u 93% w obu ramionach
Langley et al., NEJM 2026	1360, rak miejscowo zaawansowany	3-letnie przeżycie wolne od przerzutów 87,1% wobec 85,9% (HR 0,96), spełnione kryterium równoważności (noninferiority); 5-letnie przeżycie całkowite 81,1% wobec 79,2% (HR 0,90; 95% CI 0,75–1,07)

Profil działań niepożądanych wykazywał spójny kompromis. W badaniu z 2026 r. uderzenia gorąca wystąpiły u 44% osób stosujących plastry wobec 89% stosujących agonistów LHRH, natomiast ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych) wystąpiła u 85% wobec 42%. Zastosowanie to nie jest ujęte w żadnej amerykańskiej etykiecie.

Terapia hormonalna afirmująca płeć (poza wskazaniami rejestracyjnymi)

Wytyczne Endocrine Society wymieniają plastry przezskórne z estradiolem w dawce 0,025–0,2 mg/dobę, ze zmianą plastra co 3–5 dni, jako jedną z opcji dla transpłciowych kobiet. Zalecają utrzymywanie stężenia estradiolu w surowicy na poziomie nie wyższym niż 100–200 pg/mL oraz testosteronu poniżej 50 ng/dL, kontrolowanych co 3 miesiące (Hembree et al., JCEM 2017). Zastosowanie to nie jest ujęte w amerykańskich etykietach.

Działania niepożądane i ryzyko

Ostrzeżenie w ramce

Każda analizowana tutaj amerykańska etykieta miejscowego estradiolu zawiera ostrzeżenie w ramce (boxed warning). Jego treść zależy obecnie od wersji etykiety:

Starsze etykiety (wersje dla Climara, Vivelle-Dot, Menostar, EstroGel i Evamist w bazie DailyMed w 2026 r.): rak endometrium, zaburzenia sercowo-naczyniowe, prawdopodobne otępienie oraz rak piersi.
Zaktualizowane etykiety: 12 lutego 2026 r. FDA zatwierdziła pierwsze sześć zmienionych etykiet produktów do hormonalnej terapii menopauzalnej, usuwając z ostrzeżenia w ramce zapisy dotyczące chorób układu krążenia, raka piersi i prawdopodobnego otępienia (FDA, 2026). Etykieta Divigel z lutego 2026 r. pozostawia w ramce jedynie „raka endometrium przy niezrównoważonym progestagenem estrogenie u kobiet z zachowaną macicą”. Ryzyko sercowo-naczyniowe i nowotworowe pozostaje w sekcji Ostrzeżenia i środki ostrożności.

Usunięte zapisy pochodziły z badania Women’s Health Initiative (WHI), w którym testowano doustne skoniugowane estrogeny, a nie przezskórny estradiol. Etykiety podają, że znaczenie tych wyników dla „innych dróg podania” nie jest znane. Wybrane wyniki z badania WHI z samym estrogenem (10 739 kobiet, 7,1 roku), zgodnie z etykietą Divigel:

Zdarzenie	Wszystkie grupy wiekowe 50–79 lat, RR (95% CI)	Wiek 50–59 lat, RR (95% CI)
Udar mózgu	1,35 (1,07–1,70)	0,99 (0,53–1,85)
Zakrzepica żył głębokich	1,48 (1,06–2,07)	1,66 (0,75–3,67)
Inwazyjny rak piersi	0,79 (0,61–1,02)	0,82 (0,50–1,34)
Złamanie bliższego końca kości udowej (biodra)	0,67 (0,46–0,96)	5,01 (0,59–42,91)

Rak endometrium i inne nowotwory

Rak endometrium: przy stosowaniu samego estrogenu (bez progestagenu) u kobiet z zachowaną macicą ryzyko jest 2–12 razy wyższe niż u kobiet niestosujących terapii, a przy stosowaniu przez 5–10 lat lub dłużej — 15–24 razy wyższe. Utrzymuje się przez co najmniej 8–15 lat po zakończeniu przyjmowania leku. Dodanie progestagenu zmniejsza częstość rozrostu endometrium.
Rak piersi: duża metaanaliza cytowana w etykiecie Divigel wykazała RR 1,33 (95% CI 1,28–1,38) dla aktualnego stosowania samego estrogenu trwającego 5–14 lat, mimo że badanie WHI z samym estrogenem nie wykazało wzrostu ryzyka.
Rak jajnika: RR 1,37 (95% CI 1,26–1,50) dla aktualnego stosowania samego estrogenu w metaanalizie cytowanej w tej samej etykiecie.

Przeniesienie leku na inne osoby z żeli i aerozoli

W przeciwieństwie do plastrów, żele i aerozole pozostawiają estradiol na skórze, skąd może on zostać przeniesiony przez dotyk na inne osoby:

Evamist ma dotyczące tego ostrzeżenie w ramce. Zgłoszenia po wprowadzeniu leku do obrotu opisują powiększenie zawiązków piersi i guzki piersi u dziewcząt przed okresem dojrzewania oraz ginekomastię u chłopców przed okresem dojrzewania po kontakcie ze skórą osoby stosującej lek. Większość przypadków ustąpiła po przerwaniu ekspozycji. Etykieta ostrzega również, że lek może zaszkodzić zwierzętom domowym, zwłaszcza małym (etykieta Evamist).
W badaniach przenoszenia opisanych w etykietach 5 minut kontaktu przedramion 1 godzinę po zastosowaniu Evamist zwiększyło ekspozycję partnera płci męskiej na estradiol o 4%. Przenoszenie preparatu Divigel na mężczyzn określono jako „niejednoznaczne”. EstroGel nie wykazał zmian u partnerek płci żeńskiej po 15 minutach kontaktu 1 godzinę po aplikacji.
Etykiety zalecają pozostawienie produktu do wyschnięcia, zakrycie miejsca aplikacji ubraniem oraz umycie rąk.

Częste i skórne działania niepożądane

Zbiorcze badania Climara (614 kobiet, 3 miesiące): ból głowy 5–18%, obrzęk 0,5–13%, ból brzucha 0–16% w zależności od dawki, wobec 10%, 6% i 8% przy placebo. Etykieta wymienia ból piersi, zakażenia górnych dróg oddechowych, ból głowy, ból brzucha, ból oraz obrzęk jako najczęstsze (10% lub więcej).
Vivelle-Dot: zaczerwienienie i podrażnienie w miejscu aplikacji u 3,2% lub mniej pacjentek.
Divigel: reakcje w miejscu aplikacji u poniżej 1%; najczęstszymi reakcjami występującymi częściej niż przy placebo (powyżej 5%) były nieregularne krwawienia, tkliwość piersi, grzybicze zakażenie pochwy, zapalenie nosogardzieli oraz zakażenie górnych dróg oddechowych.

Inne zagrożenia wymienione w etykietach

Choroba pęcherzyka żółciowego wymagająca leczenia operacyjnego, występująca 2- do 4-krotnie częściej u kobiet po menopauzie.
Ciężka hiperkalcemia u kobiet z rakiem piersi i przerzutami do kości.
Zakrzepica naczyń siatkówki; zapalenie trzustki u kobiet z wysokim stężeniem trójglicerydów; zatrzymywanie płynów.
Wyższe stężenie globuliny wiążącej tyroksynę, przez co kobiety przyjmujące hormony tarczycy mogą wymagać wyższej dawki.
Zaostrzenie dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego, astmy, cukrzycy, padaczki, migreny, porfirii i tocznia.

Interakcje lekowe

Estradiol jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4. Induktory, takie jak dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, karbamazepina i ryfampicyna, mogą obniżać stężenie estrogenów. Inhibitory, takie jak erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, rytonawir oraz sok grejpfrutowy, mogą je podnosić (etykieta Divigel).

Kto nie powinien go stosować

Etykieta Divigel z lutego 2026 r. wymienia:

nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie;
aktualny lub przebyty rak piersi albo inny nowotwór estrogenozależny;
czynną lub przebytą zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, udar mózgu lub zawał serca;
zaburzenia czynności lub chorobę wątroby;
niedobór białka C, białka S lub antytrombiny albo inne znane zaburzenia krzepnięcia;
znaną reakcję anafilaktyczną, obrzęk naczynioruchowy lub nadwrażliwość na produkt.

Etykiety zalecają natychmiastowe przerwanie stosowania w razie wystąpienia zakrzepu lub udaru mózgu oraz, jeśli to możliwe, na 4–6 tygodni przed zabiegiem chirurgicznym wiążącym się z wysokim ryzykiem zakrzepicy.

Status regulacyjny i dostępność

USA: estrogen wydawany wyłącznie na receptę. Estradiol nie należy do substancji wymienionych w wykazie III (Schedule III) (21 CFR 1308.13).
Etykiety w trakcie zmian: na wniosek FDA 29 firm złożyło zaktualizowane druki informacyjne produktów do hormonalnej terapii menopauzalnej; sześć zatwierdzonych w lutym 2026 r. stanowiło pierwszą pulę (FDA, 2026).
Dostępność: w komunikacie aktualnym na wrzesień 2026 r. FDA poinformowała, że część pacjentek miała trudności z uzyskaniem swoich zwykłych plastrów z estradiolem po wzroście popytu. Podaż „niemal podwoiła się” w ciągu poprzedniego roku, a FDA współpracowała ze wszystkimi sześcioma producentami (komunikat FDA o dostępności plastrów).
Sport: estradiol nie znajduje się na Liście zabronionych substancji i metod WADA 2026. Zakazane są inhibitory aromatazy (S4.1) oraz antyestrogeny i SERM (S4.2).

Najważniejsze informacje

Ten sam hormon, inna droga podania. Plastry, żele i aerozole dostarczają niezestryfikowany estradiol przez skórę i omijają metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie.
Krótkotrwały po usunięciu. Stężenia po plastrze spadają do wartości wyjściowych w ciągu 24 godzin od zdjęcia. Okresy półtrwania podane w etykietach wynoszą od około 6–8 godzin (Vivelle-Dot) do około 36 godzin (EstroGel).
Niższy sygnał ryzyka zakrzepów, ale nie z badań randomizowanych. Duże badania kliniczno-kontrolne nie wykazały wyraźnego wzrostu ryzyka VTE przy estrogenie przezskórnym (OR 0,9–0,93) w porównaniu z OR 1,6–4,2 dla postaci doustnej.
Ostrzeżenie w ramce ulega zmianie. Od lutego 2026 r. zaktualizowane etykiety pozostawiają w ramce jedynie ostrzeżenie dotyczące raka endometrium. Kobiety z zachowaną macicą na ogół nadal potrzebują progestagenu.
Żele i aerozole mogą ulegać przeniesieniu. U dzieci narażonych na kontakt ze skórą osoby stosującej Evamist obserwowano zmiany w obrębie piersi; plastry pozwalają tego uniknąć.
Stosowany również u mężczyzn. W raku gruczołu krokowego plastry w wysokiej dawce dorównywały agonistom LHRH pod względem przeżycia wolnego od przerzutów, powodując mniej uderzeń gorąca, ale częstszą ginekomastię.

Źródła

Bayer HealthCare Pharmaceuticals. Climara (estradiol transdermal system), prescribing information. DailyMed.
Sandoz Inc. Vivelle-Dot (estradiol transdermal system), prescribing information. DailyMed.
Bayer HealthCare Pharmaceuticals. Menostar (estradiol transdermal system), prescribing information. DailyMed.
Ascend Therapeutics US. EstroGel 0.06% (estradiol gel), prescribing information. DailyMed.
Vertical Pharmaceuticals. Divigel (estradiol gel) 0.1%, prescribing information, revised February 2026. DailyMed.
Padagis US. Evamist (estradiol transdermal spray), prescribing information. DailyMed.
US Food and Drug Administration. FDA approves labeling changes to menopausal hormone therapy products. February 12, 2026. FDA.
US Food and Drug Administration. FDA update on estradiol transdermal patch availability. September 2026. FDA.
Canonico M, Oger E, Plu-Bureau G, et al. Hormone therapy and venous thromboembolism among postmenopausal women: impact of the route of estrogen administration and progestogens: the ESTHER study. Circulation. 2007;115(7):840–845. PubMed.
Canonico M, Plu-Bureau G, Lowe GD, Scarabin PY. Hormone replacement therapy and risk of venous thromboembolism in postmenopausal women: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2008;336(7655):1227–1231. PubMed.
Vinogradova Y, Coupland C, Hippisley-Cox J. Use of hormone replacement therapy and risk of venous thromboembolism: nested case-control studies using the QResearch and CPRD databases. BMJ. 2019;364:k4810. PubMed.
Renoux C, Dell’aniello S, Garbe E, Suissa S. Transdermal and oral hormone replacement therapy and the risk of stroke: a nested case-control study. BMJ. 2010;340:c2519. PubMed.
Harman SM, Black DM, Naftolin F, et al. Arterial imaging outcomes and cardiovascular risk factors in recently menopausal women: a randomized trial. Ann Intern Med. 2014;161(4):249–260. PubMed.
Langley RE, Kynaston HG, Alhasso AA, et al. A randomised comparison evaluating changes in bone mineral density in advanced prostate cancer: luteinising hormone-releasing hormone agonists versus transdermal oestradiol. Eur Urol. 2016;69(6):1016–1025. PubMed.
Langley RE, Gilbert DC, Duong T, et al. Transdermal oestradiol for androgen suppression in prostate cancer: long-term cardiovascular outcomes from the randomised Prostate Adenocarcinoma Transcutaneous Hormone (PATCH) trial programme. Lancet. 2021;397(10274):581–591. PubMed.
Langley RE, Gilbert DC, Mangar S, et al. Transdermal estradiol patches in locally advanced prostate cancer. N Engl J Med. 2026;394(16):1595–1607. PubMed.
Hembree WC, Cohen-Kettenis PT, Gooren L, et al. Endocrine treatment of gender-dysphoric/gender-incongruent persons: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2017;102(11):3869–3903. PubMed.
Electronic Code of Federal Regulations. 21 CFR 1308.13, Schedule III. eCFR.
World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List. WADA 2026 Prohibited List.

Estradiol stosowany miejscowo