Ashwagandha (Withania somnifera) to krzew z rodziny psiankowatych (Solanaceae) i zioło stosowane w tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej (Vaidya et al., J Ethnopharmacol 2024). Większość produktów zawiera ekstrakty z korzenia; niektóre zawierają także liście. Jest reklamowana głównie jako środek na stres, sen, wydolność wysiłkową i testosteron.

W USA jest sprzedawana jako suplement diety, a nie jako zatwierdzony lek. Istnieje kilkadziesiąt małych badań z randomizacją, z których kilka sfinansowali lub zaopatrzyli w ekstrakt jego producenci. Sugerują one umiarkowane efekty w zakresie stresu, snu i siły oraz niewielki wzrost testosteronu. Jednocześnie serie przypadków powiązały ashwagandhę z cholestatycznym uszkodzeniem wątroby, a w 2024 roku niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) odradził jej przyjmowanie kilku grupom osób.

Ta strona podsumowuje to, co podają badania kliniczne, metaanalizy i organy regulacyjne. Służy wyłącznie celom edukacyjnym i nie jest poradą medyczną.

Właściwość	Szczegóły
Rodzaj	Ziołowy suplement diety; tradycyjne zioło ajurwedyjskie
Część rośliny	Głównie korzeń; niektóre ekstrakty zawierają korzeń i liście
Główne składniki	Witanolidy (laktony steroidowe) i alkaloidy
Droga podania	Doustnie (kapsułki, tabletki, proszki, herbaty)
Dawki w badaniach	500–675 mg/dobę standaryzowanego ekstraktu w głównych cytowanych tu badaniach; 125–600 mg/dobę w 23 badaniach u zdrowych dorosłych
Okres półtrwania	≈1,7–4,4 h dla poszczególnych witanolidów ze standardowego ekstraktu; ≈1,9–9,8 h dla witanolidów ogółem, zależnie od rodzaju ekstraktu
Status w USA	Suplement diety; FDA nie zatwierdza suplementów przed wprowadzeniem do obrotu
Zalecenie niemieckie	BfR (Niemcy) odradza przyjmowanie dzieciom, kobietom w ciąży lub karmiącym piersią oraz osobom z chorobą wątroby
Status WADA	Niewymieniona na Liście zabronionych substancji i metod na 2026 rok

Czym jest

Korzeń ashwagandhy jest stosowany w ajurwedzie od wieków. Za najbardziej aktywne uważa się witanolidy, grupę laktonów steroidowych obejmującą witaferynę A i witanolid A, a także witanozydy (witanolidy związane z cukrem) i alkaloidy (Wankhede et al., JISSN 2015; Kim et al., Heliyon 2023).

Produkty handlowe bardzo się różnią. BfR zauważa, że zarówno użyta część rośliny, jak i metoda ekstrakcji zmieniają to, jakie związki są obecne i w jakich ilościach. Stwierdza też, że substancji i dawek odpowiedzialnych za efekty obserwowane w badaniach nie można jeszcze jednoznacznie wskazać (BfR 2024).

Większość badań wykorzystywała markowe, standaryzowane ekstrakty. Wyniki uzyskane z jednym ekstraktem mogą nie przenosić się na inny:

Ekstrakt (jak opisano w badaniach)	Część rośliny	Standaryzacja	Użyty w
KSM-66	Tylko korzeń	Co najmniej 5% witanolidów	Wankhede 2015; Chandrasekhar 2012
Sensoril	Korzeń i liście (ekstrakt wodny)	—	Ziegenfuss 2018
Shoden	Korzeń i liście	35% glikozydów witanolidów	Lopresti 2019

Farmakokinetyka

Dane farmakokinetyczne u ludzi są niedawne i ograniczone do badań pojedynczej dawki u zdrowych ochotników.

Badanie	Produkt i dawka	Czas do osiągnięcia szczytu	Okres półtrwania
Sharma et al., Drug Metab Pers Ther 2025	400 mg ekstraktu z korzenia (2,5% witanolidów)	1,0–1,4 h	1,7–4,4 h (cztery witanolidy mierzone osobno)
Kim et al., Heliyon 2023, ekstrakt 2,5%	185 mg witanolidów ogółem	1,5 h	1,9 h (witanolidy ogółem)
Kim et al. 2023, ekstrakt z 35% glikozydów	185 mg witanolidów ogółem	2,3 h	9,8 h (witanolidy ogółem)

W badaniu skrzyżowanym Kim z udziałem 16 zdrowych dorosłych ekstrakt o wysokiej zawartości glikozydów dał stężenie szczytowe około 5,6 razy wyższe niż ekstrakt 2,5% przy tej samej dawce witanolidów. Oba ekstrakty nie były biorównoważne. Jeden z autorów był związany z producentem ekstraktu o wysokiej zawartości glikozydów.

Praktyczny wniosek jest taki, że „ashwagandha” nie jest jednym produktem. Ekspozycja w dużym stopniu zależy od tego, jak wytwarzany jest ekstrakt.

Status regulacyjny

Stany Zjednoczone. Ashwagandha jest sprzedawana jako suplement diety. Zgodnie z Dietary Supplement Health and Education Act (DSHEA) FDA nie ma uprawnień do zatwierdzania suplementów przed wprowadzeniem ich do obrotu, a za ich bezpieczeństwo odpowiadają producenci (FDA).
Niemcy. We wrześniu 2024 roku BfR odradził przyjmowanie suplementów z ashwagandhą dzieciom, kobietom w ciąży i karmiącym piersią oraz osobom z ostrą lub wcześniej istniejącą chorobą wątroby. Zalecił ostrożność wszystkim pozostałym i stwierdził, że na podstawie obecnych danych nie da się wyznaczyć bezpiecznego poziomu spożycia. Wymienił oceny ryzyka przeprowadzone przez organy w Danii (DTU), Holandii (RIVM), Francji (ANSES) i Australii (TGA) (BfR 2024).
Sport. Ashwagandha nie jest wymieniona na Liście zabronionych substancji i metod WADA na 2026 rok. Jak w przypadku każdego suplementu, FDA nie ocenia produktu przed jego sprzedażą.

Co pokazują badania

Siła i wydolność wysiłkowa

Dwa badania kontrolowane placebo u mężczyzn realizujących program treningu oporowego wykazały większe przyrosty siły przy ashwagandzie:

Badanie	Miara	Placebo	Ashwagandha
Wankhede 2015: 57 mężczyzn, 600 mg/dobę KSM-66, 8 tygodni	Przyrost 1RM w wyciskaniu leżąc	+26,4 kg	+46,0 kg
Wankhede 2015	Przyrost 1RM w prostowaniu nóg	+9,8 kg	+14,5 kg
Wankhede 2015	Przyrost wielkości mięśni ramienia	+5,3 cm²	+8,6 cm²
Wankhede 2015	Spadek odsetka tkanki tłuszczowej	1,5%	3,5%
Ziegenfuss 2018: 38 mężczyzn, 500 mg/dobę Sensoril, 12 tygodni	Przyrost 1RM w przysiadzie	+10,0 kg	+19,1 kg
Ziegenfuss 2018	Przyrost 1RM w wyciskaniu leżąc	+8,0 kg	+12,8 kg

Źródła: Wankhede et al., JISSN 2015; Ziegenfuss et al., Nutrients 2018.

W badaniu Ziegenfussa nie było innych różnic między grupami w składzie ciała, poza niewielką zmianą w rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej. Oba badania były małe, a w badaniu Wankhede ekstrakt dostarczył jego producent.

Analizy zbiorcze są ostrożniejsze:

Metaanaliza badań treningu oporowego z 2026 roku mogła zebrać tylko 3 badania z randomizacją (n = 161). Ashwagandhę powiązano z większymi przyrostami w wyciskaniu leżąc (SMD 0,60, 95% CI 0,20–1,01) i w 1RM dolnych partii ciała (SMD 0,52, 95% CI 0,19–0,86), bez wpływu na tkankę tłuszczową. Przy bardziej rygorystycznej metodzie statystycznej oba wyniki dotyczące siły traciły istotność, każdy zależał od jednego wpływowego badania, a pewność dowodów oceniono jako niską (Lee and Heo, Nutrients 2026).
Metaanaliza 13 badań (599 uczestników) z 2026 roku wykazała średnią poprawę wydolności wysiłkowej (g Hedgesa 0,47, 95% CI 0,25–0,69). 95% przedział predykcji (−0,40 do 1,33) obejmował zero, więc nowe badanie mogłoby prawdopodobnie nie wykazać korzyści. Efekt był najbardziej spójny dla wytrzymałości tlenowej; efekty dotyczące siły były dodatnie, ale niepewne (Li et al., Nutrients 2026).

SMD (standaryzowana różnica średnich) wyraża efekt w jednostkach odchylenia standardowego, dzięki czemu można zbierać badania, które używały różnych skal.

Testosteron

Badanie	Populacja	Dawka i czas trwania	Wynik w porównaniu z placebo
Wankhede 2015	Mężczyźni w wieku 18–50 lat początkujący w treningu oporowym	600 mg/dobę, 8 tygodni	Testosteron w surowicy +96 ng/dL vs +18 ng/dL (p = 0,004)
Lopresti 2019	57 mężczyzn z nadwagą w wieku 40–70 lat z łagodnym zmęczeniem (badanie skrzyżowane)	21 mg glikozydów witanolidów/dobę, 8 tygodni	Testosteron w ślinie o 14,7% wyższy; DHEA-S o 18% wyższy
Fornalik 2026, metaanaliza	23 badania z randomizacją, 1706 uczestników	Różne	Mężczyźni: średnia różnica +57,4 ng/dL; brak wzrostu u kobiet

Efekty są niewielkie w stosunku do prawidłowych stężeń u mężczyzn. W badaniu Wankhede wyjściowy testosteron wynosił około 630–675 ng/dL, a stężenia po leczeniu (727 vs 693 ng/dL) nie różniły się istotnie między grupami. W badaniu Loprestiego, które sfinansował producent ekstraktu, zmęczenie, witalność i dobrostan seksualny nie poprawiły się bardziej niż przy placebo.

Ashwagandha nie zastępuje terapii testosteronem. Wzrost obserwowany w badaniach to ułamek tego, co daje testosteron przepisany przez lekarza (zob. cypionian testosteronu).

Płodność mężczyzn

W badaniu pilotażowym 46 mężczyzn z niską liczbą plemników zrandomizowano do 675 mg/dobę ekstraktu z korzenia lub placebo przez 90 dni (Ambiye et al., 2013). W grupie przyjmującej ashwagandhę, w porównaniu z wartościami wyjściowymi:

stężenie plemników wzrosło o 167% (z 9,6 do 25,6 mln/mL);
objętość nasienia wzrosła o 53%;
ruchliwość plemników wzrosła o 57%.

Zmiany w grupie placebo opisano jako minimalne. Są to zmiany wewnątrz grupy z jednego małego badania, a odsetek ciąż nie był punktem końcowym.

Stres, lęk i kortyzol

W badaniu u 64 dorosłych z przewlekłym stresem 300 mg KSM-66 dwa razy dziennie przez 60 dni obniżyło kortyzol w surowicy o 27,9% w stosunku do wartości wyjściowej, w porównaniu z 7,9% przy placebo (Chandrasekhar et al., 2012). Wyniki Skali Odczuwanego Stresu (Perceived Stress Scale) spadły o 44,0% vs 5,5%.

Metaanaliza 12 badań (1002 uczestników) z 2022 roku wykazała duże średnie zmniejszenia (Akhgarjand et al., Phytother Res 2022):

Punkt końcowy	SMD vs placebo (95% CI)	Heterogeniczność (I²)
Lęk	−1,55 (od −2,37 do −0,74)	93,8%
Stres	−1,75 (od −2,29 do −1,22)	83,1%

Bardzo wysoka heterogeniczność oznacza, że wyniki badań bardzo się różniły, a autorzy ocenili pewność dowodów jako niską. Metaanaliza hormonalna z 2026 roku wykazała też niższy kortyzol przy ashwagandzie (SMD −1,18) (Fornalik et al., 2026).

Sen

Metaanaliza 5 badań z randomizacją (400 uczestników) wykazała niewielką, ale istotną poprawę ogólnego snu (SMD −0,59, 95% CI −0,75 do −0,42) (Cheah et al., PLoS One 2021). Efekty były większe u osób z rozpoznaną bezsennością, przy dawkach co najmniej 600 mg/dobę i leczeniu trwającym co najmniej 8 tygodni. Autorzy zauważyli, że dane o poważnych działaniach niepożądanych były ograniczone.

Tarczyca

W badaniu u 50 dorosłych z subkliniczną niedoczynnością tarczycy (TSH 4,5–10 μIU/L) 600 mg/dobę ekstraktu z korzenia przez 8 tygodni poprawiło TSH, T3 i T4 w porównaniu z placebo (Sharma et al., 2018). Metaanaliza z 2026 roku nie wykazała ogólnie wpływu na TSH ani T3, ale stwierdziła umiarkowany wzrost T4 (+0,61 µg/dL) (Fornalik et al., 2026). Zdolność do zwiększania stężenia hormonów tarczycy ma znaczenie dla bezpieczeństwa, co omówiono poniżej.

Działania niepożądane i ryzyko

Tolerancja w badaniach

Systematyczny przegląd z 2026 roku obejmujący 23 badania z randomizacją standaryzowanych ekstraktów z korzenia u zdrowych dorosłych (2317 uczestników; 125–600 mg/dobę do 180 dni) nie wykazał poważnych zdarzeń niepożądanych przypisanych ashwagandzie (Coope et al., 2026). Wskaźniki wątrobowe, nerkowe, krwi i hormonalne pozostawały w granicach normy. Łagodne działania, takie jak dolegliwości żołądkowe, ból głowy i senność, występowały rzadko i w obu grupach.

BfR zwraca uwagę, że większość badań zaprojektowano tak, by wykazać korzyść, i nie rejestrowano w nich działań niepożądanych w sposób systematyczny. Zgłaszane działania obejmują nudności, wymioty, biegunkę, senność, ból głowy, zawroty głowy i wysypkę skórną (BfR 2024). Brakuje danych długoterminowych wykraczających poza około 6 miesięcy.

Uszkodzenie wątroby

Uszkodzenie wątroby udokumentowano w opisach przypadków i seriach przypadków, a BfR przywołuje te doniesienia jako szczególny powód do ostrożności:

Islandia i rejestr DILIN w USA. Pięć przypadków, z żółtaczką po 2–12 tygodniach stosowania (Björnsson et al., Liver Int 2020). Uszkodzenie miało charakter cholestatyczny lub mieszany, co oznacza upośledzony odpływ żółci. Świąd i wysoka bilirubina utrzymywały się przez 5–20 tygodni. U żadnego pacjenta nie rozwinęła się niewydolność wątroby, a próby wątrobowe unormowały się w ciągu 1–5 miesięcy u czterech pacjentów objętych obserwacją. Analiza laboratoryjna potwierdziła obecność ashwagandhy w produktach i nie wykazała innych toksyn.
Indie. Spośród 23 pacjentów z uszkodzeniem wątroby powiązanym z ashwagandhą w kilku ośrodkach 8 stosowało produkty jednoskładnikowe (Philips et al., Hepatol Commun 2023). Pięciu z tych 8 miało wcześniej istniejącą przewlekłą chorobę wątroby. Trzech zgłosiło się z ostrą niewydolnością wątroby na podłożu przewlekłym i wszyscy trzej zmarli. Analiza chemiczna nie wykazała zanieczyszczeń.
Przegląd zakresu (scoping review). Przegląd z 2026 roku obejmujący 13 publikacji (25 pacjentów) wykazał głównie uszkodzenie cholestatyczne z żółtaczką i świądem, ustępujące zwykle w ciągu tygodni do miesięcy po odstawieniu (McIntyre et al., Cureus 2026). Ciężkie następstwa obejmowały jeden przeszczep wątroby i trzy zgony u pacjentów z marskością.

Przegląd opisuje to uszkodzenie jako idiosynkratyczne, czyli będące nieprzewidywalną reakcją u poszczególnych osób. Ponieważ analizowane produkty nie były zafałszowane, podejrzewaną przyczyną jest sama roślina.

Nadczynność tarczycy

Ponieważ ashwagandha może zwiększać stężenie hormonów tarczycy, opisano przypadki tyreotoksykozy (nadmiaru hormonów tarczycy). U jednej 73-letniej kobiety rozwinął się szybki rytm serca (częstoskurcz nadkomorowy) i stłumione TSH po dwóch latach samodzielnego leczenia niedoczynności tarczycy ashwagandhą. Po odstawieniu w pełni wyzdrowiała (Kamal et al., Cureus 2022).

Interakcje

BfR wymienia możliwe interakcje z lekami obniżającymi stężenie glukozy we krwi (przeciwcukrzycowymi), obniżającymi ciśnienie krwi (przeciwnadciśnieniowymi) lub osłabiającymi układ odpornościowy (immunosupresyjnymi). Zaleca zasięgnięcie porady lekarskiej przed łączeniem ashwagandhy z takimi lekami (BfR 2024). Wobec opisanego wyżej wpływu na tarczycę osoby przyjmujące leki tarczycowe mają dodatkowy powód do ostrożności.

Kto nie powinien jej stosować

Na podstawie zaleceń BfR i literatury opisującej przypadki zaleca się, aby następujące grupy unikały ashwagandhy:

kobiety w ciąży (historycznie stosowano ją do wywoływania poronienia) i karmiące piersią;
dzieci;
osoby z ostrą lub wcześniej istniejącą chorobą wątroby; przegląd zakresu zaleca wprost, aby osoby z zaawansowaną przewlekłą chorobą wątroby jej unikały.

Choroba tarczycy jest dodatkowym powodem do ostrożności, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej dowody z badań i opisów przypadków.

Najważniejsze informacje

Suplement, nie lek. Ashwagandha to ajurwedyjski ekstrakt z korzenia, sprzedawany w USA jako suplement diety, bez oceny bezpieczeństwa i skuteczności przez FDA przed sprzedażą.
Produkty bardzo się różnią. Korzeń czy liście, metoda ekstrakcji i zawartość witanolidów zmieniają to, ile dociera do krwi; zmierzone okresy półtrwania wahają się od około 2 do 10 godzin.
Umiarkowane, niepewne efekty wydolnościowe. Małe badania pokazują większe przyrosty siły podczas treningu, ale metaanalizy oceniają pewność dowodów jako niską i nie wykazują wiarygodnego wpływu na tkankę tłuszczową.
Niewielki wzrost testosteronu. Dane zbiorcze pokazują około +57 ng/dL u mężczyzn, daleko mniej niż daje terapia testosteronem, a niektóre kluczowe badania sfinansował producent.
Najlepsze dowody dotyczą stresu i snu. Metaanalizy pokazują zmniejszenie lęku, stresu i kortyzolu oraz niewielką korzyść dla snu, przy dużej zmienności między badaniami.
Udokumentowane, poważne uszkodzenie wątroby. Serie przypadków opisują cholestatyczne zapalenie wątroby, ze zgonami u osób, które już miały chorobę wątroby; niemieccy regulatorzy odradzają jej stosowanie kilku grupom.

Źródła

Wankhede S, Langade D, Joshi K, et al. Examining the effect of Withania somnifera supplementation on muscle strength and recovery: a randomized controlled trial. J Int Soc Sports Nutr. 2015;12:43. PubMed.
Ziegenfuss TN, Kedia AW, Sandrock JE, et al. Effects of an aqueous extract of Withania somnifera on strength training adaptations and recovery: the STAR trial. Nutrients. 2018;10(11):1807. PubMed.
Lee JC, Heo AS. Adjunctive ashwagandha (Withania somnifera) supplementation and resistance-training adaptations in healthy adults: a systematic review and random-effects meta-analysis of muscular strength, chest circumference, and body composition. Nutrients. 2026;18(17):2815. PubMed.
Li X, Li H, Yao S, et al. Effects of Withania somnifera (ashwagandha) supplementation on exercise performance: a systematic review and three-level meta-analysis. Nutrients. 2026;18(12):1915. PubMed.
Lopresti AL, Drummond PD, Smith SJ. A randomized, double-blind, placebo-controlled, crossover study examining the hormonal and vitality effects of ashwagandha (Withania somnifera) in aging, overweight males. Am J Mens Health. 2019;13(2):1557988319835985. PubMed.
Fornalik M, Malkiewicz A, Adamczak D, et al. Hormonal modulation with Withania somnifera: systematic review and meta-analysis of randomized-controlled trials. Planta Med. 2026;92(8):790–805. PubMed.
Ambiye VR, Langade D, Dongre S, et al. Clinical evaluation of the spermatogenic activity of the root extract of ashwagandha (Withania somnifera) in oligospermic males: a pilot study. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013:571420. PubMed.
Chandrasekhar K, Kapoor J, Anishetty S. A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults. Indian J Psychol Med. 2012;34(3):255–262. PubMed.
Akhgarjand C, Asoudeh F, Bagheri A, et al. Does ashwagandha supplementation have a beneficial effect on the management of anxiety and stress? A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Phytother Res. 2022;36(11):4115–4124. PubMed.
Cheah KL, Norhayati MN, Husniati Yaacob L, Abdul Rahman R. Effect of ashwagandha (Withania somnifera) extract on sleep: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2021;16(9):e0257843. PubMed.
Sharma AK, Basu I, Singh S. Efficacy and safety of ashwagandha root extract in subclinical hypothyroid patients: a double-blind, randomized placebo-controlled trial. J Altern Complement Med. 2018;24(3):243–248. PubMed.
Kim SK, Venkatesan J, Rathi P, Antony B. Pharmacokinetics and bioequivalence of Withania somnifera (ashwagandha) extracts: a double blind, crossover study in healthy adults. Heliyon. 2023;9(12):e22843. PubMed.
Sharma E, Ganu G, Kshirsagar K, et al. An open-label, single dose, safety and pharmacokinetic study of Withania somnifera root extract in healthy volunteers. Drug Metab Pers Ther. 2025;40(1):23–34. PubMed.
Vaidya VG, Naik NN, Ganu G, et al. Clinical pharmacokinetic evaluation of Withania somnifera (L.) Dunal root extract in healthy human volunteers: a non-randomized, single dose study utilizing UHPLC-MS/MS analysis. J Ethnopharmacol. 2024;322:117603. PubMed.
Coope OC, Willems MET, Levington A, et al. Back to the roots: safety and tolerability of standardised ashwagandha (Withania somnifera) root extract in healthy adults: a systematic review of biomarkers and adverse events. Pharmaceuticals (Basel). 2026;19(5):725. PubMed.
Björnsson HK, Björnsson ES, Avula B, et al. Ashwagandha-induced liver injury: a case series from Iceland and the US Drug-Induced Liver Injury Network. Liver Int. 2020;40(4):825–829. PubMed.
Philips CA, Valsan A, Theruvath AH, et al. Ashwagandha-induced liver injury: a case series from India and literature review. Hepatol Commun. 2023;7(10):e0270. PubMed.
McIntyre D, Nguyen P, Kim Y, et al. Ashwagandha (Withania somnifera)-associated liver injury: a scoping review of clinical characteristics and safety considerations. Cureus. 2026;18(5):e109764. PubMed.
Kamal HI, Patel K, Brdak A, et al. Ashwagandha as a unique cause of thyrotoxicosis presenting with supraventricular tachycardia. Cureus. 2022;14(3):e23494. PubMed.
German Federal Institute for Risk Assessment (BfR). Ashwagandha: food supplements with potential health risks. Communication 39/2024, September 10, 2024. BfR.
US Food and Drug Administration. Questions and answers on dietary supplements. FDA.
World Anti-Doping Agency. World Anti-Doping Code International Standard: Prohibited List 2026. WADA 2026 Prohibited List.

Ashwagandha