Orforglipron to tabletka przyjmowana raz na dobę, która aktywuje receptor glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) – ten sam cel uchwytu co semaglutyd. W przeciwieństwie do semaglutydu, liraglutydu czy tyrzepatydu nie jest peptydem. Jest niewielką cząsteczką syntetyczną, odkrytą w firmie Chugai Pharmaceutical i rozwijaną przez Eli Lilly (Kawai et al., PNAS 2020), która przetrwa w przewodzie pokarmowym i wchłania się jak zwykły lek w tabletce.
FDA (amerykańska Agencja Żywności i Leków) zatwierdziła go 1 kwietnia 2026 r. pod nazwą Foundayo do długoterminowej kontroli masy ciała u dorosłych z otyłością albo z nadwagą i co najmniej jednym schorzeniem związanym z masą ciała (pismo zatwierdzające FDA). W przeciwieństwie do doustnego semaglutydu można go przyjmować o dowolnej porze dnia, z posiłkiem lub niezależnie od posiłków. Firma Lilly złożyła również do FDA wniosek o zatwierdzenie go w cukrzycy typu 2; to zastosowanie nie jest jeszcze zatwierdzone.
Ta strona podsumowuje to, co podają charakterystyka produktu (etykieta FDA) oraz badania fazy 3 ATTAIN (masa ciała) i ACHIEVE (cukrzyca). Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.
| Właściwość | Szczegóły |
|---|---|
| Klasa leku | Niepeptydowy (drobnocząsteczkowy) agonista receptora GLP-1 |
| Marka / zatwierdzenie | Foundayo (Eli Lilly), NDA 220934; zatwierdzony przez FDA 1 kwietnia 2026 r. |
| Zatwierdzone zastosowanie (USA) | Redukcja masy ciała i długoterminowe utrzymanie efektu u dorosłych z otyłością lub z nadwagą i schorzeniem związanym z masą ciała |
| Droga podania | Tabletka doustna, raz na dobę, z posiłkiem lub niezależnie od posiłków |
| Moce dawkowania | 0,8; 2,5; 5,5; 9; 14,5 i 17,2 mg |
| Dawkowanie według etykiety | Początkowo 0,8 mg/dobę; zwiększanie dawki co 30 dni lub rzadziej; dawka podtrzymująca 5,5–17,2 mg/dobę; maksymalnie 17,2 mg/dobę |
| Okres półtrwania (etykieta) | Około 29–49 h; stan stacjonarny po około 1 tygodniu |
| Biodostępność po podaniu doustnym (etykieta) | 77% (wobec 0,4–1% dla tabletek semaglutydu Rybelsus) |
| Metabolizm | Głównie wątrobowy CYP3A4, dlatego silne inhibitory i induktory CYP3A4 zmieniają jego stężenie |
| WADA | Niewymieniony na Liście zabronionych substancji i metod 2026 |
Czym jest
Orforglipron (kody badawcze LY3502970 i OWL833) to syntetyczna cząsteczka organiczna, a nie zmodyfikowany hormon. Wprowadzony do obrotu lek ma postać soli wapniowej o wzorze C₄₈H₄₇F₂N₁₀O₅·½Ca i masie cząsteczkowej 902,0 g/mol (charakterystyka produktu Foundayo).
W publikacji opisującej odkrycie określono go jako częściowego agonistę receptora GLP-1. Wykazuje stronniczość funkcjonalną (biased signaling) w kierunku przekazywania sygnału przez białko G względem rekrutacji β-arestyny i wiąże się z charakterystyczną kieszenią w górnej części receptora (górnym pęczku helis) (Kawai et al., PNAS 2020). Jego wiązanie zależy od aminokwasu występującego wyłącznie w receptorze naczelnych (Trp33). W rezultacie:
- jest aktywny wobec receptora GLP-1 człowieka i małp;
- nie wykazuje aktywności farmakologicznej u szczurów, myszy ani królików, co determinuje sposób interpretacji danych dotyczących bezpieczeństwa u zwierząt (zob. sekcję dotyczącą tarczycy poniżej);
- u humanizowanych myszy transgenicznych oraz u małp podanie doustne obniżało stężenie glukozy i spożycie pokarmu z efektem porównywalnym do wstrzykiwanego eksenatydu (dane z badań na zwierzętach).
Porównanie z semaglutydem i tyrzepatydem
Peptydowe leki z grupy GLP-1 są zbudowane z aminokwasów i ulegają trawieniu w przewodzie pokarmowym. Doustny semaglutyd działa wyłącznie dzięki substancji wspomagającej wchłanianie, a mimo to do krwi dociera jego bardzo niewielka ilość. Orforglipron omija ten problem, ponieważ w ogóle nie jest peptydem.
| Cecha | Orforglipron (Foundayo) | Doustny semaglutyd (Rybelsus) | Tyrzepatyd (Zepbound) |
|---|---|---|---|
| Cząsteczka | Mała cząsteczka | Peptyd | Peptyd |
| Docelowe receptory | GLP-1 | GLP-1 | GIP i GLP-1 |
| Droga i częstość podawania | Tabletka, raz na dobę | Tabletka, raz na dobę | Wstrzyknięcie, raz w tygodniu |
| Zasady dotyczące jedzenia i picia | Brak: o dowolnej porze, z posiłkiem lub bez | Na czczo, popijając maksymalnie 4 oz wody; odczekać co najmniej 30 minut przed jedzeniem, piciem lub przyjęciem innych leków doustnych | Brak |
| Bezwzględna biodostępność | 77% | 0,4–1% | Nie dotyczy (we wstrzyknięciach) |
| Okres półtrwania eliminacji | Około 29–49 h | Około 1 tygodnia | Około 5–6 dni |
Źródła: charakterystyka produktu Foundayo; charakterystyka produktu Rybelsus / doustny Ozempic; charakterystyka produktu Zepbound. Informacje o samych peptydach podawanych we wstrzyknięciach i doustnie znajdziesz na stronach: semaglutyd, tyrzepatyd oraz liraglutyd.
Farmakokinetyka
Na podstawie charakterystyki produktu Foundayo (DailyMed):
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Czas do osiągnięcia stężenia szczytowego | 4–8 h po podaniu dawki |
| Bezwzględna biodostępność | 77% (dawka 0,8 mg) |
| Wpływ pokarmu | Nieistotny klinicznie (AUC −19%, stężenie szczytowe −26% po posiłku w badaniu tabletki eksperymentalnej) |
| Wiązanie z białkami osocza | Ponad 99% |
| Objętość dystrybucji | Około 285 L |
| Klirens | 7,15 L/h |
| Okres półtrwania eliminacji | Około 29–49 h |
| Stan stacjonarny (steady state) | Około 1 tygodnia codziennego dawkowania |
| Metabolizm | Głównie CYP3A4 w wątrobie (również substrat CYP2J2) |
| Wydalanie | 87% z kałem w postaci metabolitów; poniżej 1% z moczem |
Wyróżniają się dwie praktyczne konsekwencje:
- Czynność nerek nie ma dużego znaczenia. Ciężkie zaburzenia czynności nerek ani schyłkowa niewydolność nerek nie zmieniały ekspozycji, a charakterystyka produktu nie przewiduje modyfikacji dawki.
- Wątroba ma znaczenie. Ekspozycja (AUC) wzrosła 1,7-krotnie w umiarkowanych i 4,6-krotnie w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby. Lek nie jest zalecany w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby (klasa C w skali Childa-Pugha).
Orforglipron spowalnia również opróżnianie żołądka. Efekt ten jest największy po pierwszej dawce i słabnie przy dalszym stosowaniu. Po pierwszej dawce 0,8 mg obniżył on szczytowe stężenie paracetamolu (markera opróżniania żołądka) o 28%.
Dawki z etykiety a dawki z badań klinicznych
W badaniach fazy 3 stosowano eksperymentalną formulację w dawkach 3, 6, 12 i 36 mg. Wprowadzona do obrotu tabletka ma inną formulację i inne wartości w miligramach. Charakterystyka produktu przedstawia dane z badań klinicznych „jako równoważne dawki” leku Foundayo, a firma Lilly podaje następujące odpowiedniki dawek badanych w przeliczeniu na Foundayo (charakterystyka produktu Foundayo; Lilly, czerwiec 2026; Klein et al., Lancet 2026):
| Formulacja w badaniach | Odpowiednik w tabletkach Foundayo |
|---|---|
| 3 mg | 2,5 mg |
| 6 mg | 5,5 mg |
| 12 mg | 9 mg |
| 36 mg | 17,2 mg |
Poniższe opisy badań posługują się dawkami w takiej postaci, w jakiej je opublikowano, a tam, gdzie jest to przydatne, w nawiasach kwadratowych podano odpowiednik leku Foundayo.
Zatwierdzone zastosowanie medyczne i status regulacyjny
Lek Foundayo jest zatwierdzony, w połączeniu z dietą o obniżonej kaloryczności i zwiększoną aktywnością fizyczną, w celu redukcji nadmiernej masy ciała i długoterminowego utrzymania tej redukcji u dorosłych z:
- otyłością; lub
- nadwagą oraz co najmniej jednym schorzeniem związanym z masą ciała.
Charakterystyka produktu informuje, że nie należy go łączyć z innym agonistą receptora GLP-1 (charakterystyka produktu Foundayo).
| Etap według etykiety | Dawka |
|---|---|
| Początek | 0,8 mg raz na dobę przez co najmniej 30 dni |
| Etap 2 | 2,5 mg raz na dobę przez co najmniej 30 dni |
| Etap 3 | 5,5 mg raz na dobę |
| Kolejne etapy, w razie potrzeby i dobrej tolerancji | 9 mg; 14,5 mg, a następnie 17,2 mg, każdy po co najmniej 30 dniach |
| Dawka maksymalna | 17,2 mg raz na dobę (9 mg przy jednoczesnym stosowaniu silnego inhibitora CYP3A4) |
Tabletki połyka się w całości, jedną dziennie. W razie pominięcia 7 lub więcej kolejnych dawek charakterystyka produktu zaleca wznowienie stopniowego zwiększania dawki (titracji) od niższej dawki ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony żołądka i jelit.
Kalendarium regulacyjne:
- 20 stycznia 2026 r. FDA otrzymała wniosek o rejestrację nowego leku (NDA).
- 1 kwietnia 2026 r. FDA zatwierdziła Foundayo jako nową cząsteczkę (NME) do kontroli masy ciała, bez zwoływania komitetu doradczego (pismo zatwierdzające FDA; Drugs@FDA). Badania pediatryczne w grupie wiekowej 6–17 lat zostały odroczone.
- Czerwiec 2026 r. Firma Lilly ogłosiła, że planuje złożyć wniosek dla leku Foundayo w leczeniu cukrzycy typu 2 w ramach programu FDA Commissioner’s National Priority Review Voucher (Lilly, czerwiec 2026).
- Sierpień 2026 r. Firma Lilly poinformowała o złożeniu w USA wniosku dotyczącego cukrzycy typu 2 (wyniki Lilly za Q2 2026 r.). Aktualna charakterystyka produktu (sierpień 2026 r.) nadal wymienia kontrolę masy ciała jako jedyne wskazanie.
Co pokazują badania
Faza 2: utrata masy ciała w otyłości
W badaniu dobierania dawki 272 dorosłych z otyłością lub nadwagą, bez cukrzycy, zrandomizowano do grupy przyjmującej orforglipron w dawce 12, 24, 36 lub 45 mg albo placebo raz na dobę przez 36 tygodni (Wharton et al., NEJM 2023). Średnia zmiana masy ciała w 36. tygodniu wyniosła od −9,4% do −14,7% w grupach orforglipronu wobec −2,3% w grupie placebo. Objawy ze strony przewodu pokarmowego skłoniły 10–17% uczestników przyjmujących orforglipron do przerwania leczenia.
ATTAIN-1: otyłość bez cukrzycy
ATTAIN-1 było 72-tygodniowym badaniem z podwójnie ślepą próbą z udziałem 3127 dorosłych z otyłością albo z nadwagą i schorzeniem związanym z masą ciała, bez cukrzycy. Średnia wyjściowa masa ciała wynosiła 103,2 kg, a BMI 37 (Wharton et al., NEJM 2025). Wyniki przedstawione w charakterystyce produktu (Badanie 1; wszyscy zrandomizowani pacjenci):
| Punkt końcowy w 72. tygodniu | Placebo | 6 mg [5,5 mg] | 12 mg [9 mg] | 36 mg [17,2 mg] |
|---|---|---|---|---|
| Zrandomizowani pacjenci | 949 | 723 | 725 | 730 |
| Średnia zmiana masy ciała | −2,1% | −7,4% | −8,3% | −11,1% |
| Różnica względem placebo (95% CI) | — | −5,3 (−6,1 do −4,4) | −6,2 (−7,1 do −5,3) | −9,0 (−10,0 do −8,1) |
| Utrata co najmniej 10% | 13,0% | 32,5% | 39,8% | 54,5% |
| Utrata co najmniej 15% | 6,0% | 14,3% | 20,1% | 35,9% |
| Utrata co najmniej 20% | 2,9% | 5,9% | 8,9% | 18,4% |
| Obwód talii | −3,1 cm | −7,0 cm | −8,2 cm | −10,0 cm |
| Skurczowe ciśnienie tętnicze | −1,4 mm Hg | −5,7 mm Hg | −5,1 mm Hg | −6,4 mm Hg |
| Triglicerydy | −4,0% | −10,4% | −13,1% | −20,0% |
W publikacji w NEJM podano zasadniczo te same wartości (−11,2% przy dawce 36 mg wobec −2,1% w grupie placebo). Leczenie z powodu zdarzeń niepożądanych przerwało 5,3–10,3% pacjentów przyjmujących orforglipron wobec 2,7% w grupie placebo.
ATTAIN-2: otyłość z cukrzycą typu 2
W badaniu ATTAIN-2 zrandomizowano 1613 dorosłych z BMI wynoszącym 27 lub więcej oraz cukrzycą typu 2 (HbA1c 7–10%) do grup otrzymujących dawki 6, 12 lub 36 mg albo placebo przez 72 tygodnie (Horn et al., Lancet 2025). Utrata masy ciała była mniejsza niż w badaniu ATTAIN-1, w którym uczestnicy nie chorowali na cukrzycę:
| Punkt końcowy w 72. tygodniu | Placebo | 6 mg [5,5 mg] | 12 mg [9 mg] | 36 mg [17,2 mg] |
|---|---|---|---|---|
| Średnia zmiana masy ciała | −2,5% | −5,1% | −7,0% | −9,6% |
| Różnica względem placebo (95% CI) | — | −2,7 (−3,7 do −1,6) | −4,5 (−5,5 do −3,6) | −7,1 (−8,2 do −6,1) |
| Zmiana HbA1c (etykieta) | −0,4 | −1,2 | −1,4 | −1,7 |
| Utrata co najmniej 10% (etykieta) | 9,2% | 22,5% | 31,1% | 45,6% |
HbA1c to średnie stężenie glukozy we krwi z okresu około trzech miesięcy, mierzone w punktach procentowych; wiersze dotyczące HbA1c i odsetka odpowiedzi pochodzą z charakterystyki produktu Foundayo. Odsetek przerwań leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych wyniósł 6,1–9,9% w grupach orforglipronu wobec 4,1% w grupie placebo.
ATTAIN-MAINTAIN: zmiana ze wstrzyknięć na tabletkę
Do tego badania fazy 3b włączono osoby, które wcześniej zmniejszyły masę ciała podczas stosowania cotygodniowego tyrzepatydu (205 osób) lub semaglutydu (171 osób) w badaniu SURMOUNT-5. Zrandomizowano je do codziennego przyjmowania orforglipronu lub placebo przez 52 tygodnie (Aronne et al., Nat Med 2026):
| Wcześniejszy lek we wstrzyknięciach | Utrzymana część wcześniejszej utraty masy ciała: orforglipron | Utrzymana część: placebo | Różnica (95% CI) |
|---|---|---|---|
| Tyrzepatyd | 74,7% | 49,2% | 25,5 punktu (14,5–36,5) |
| Semaglutyd | 79,3% | 37,6% | 41,7 punktu (24,4–59,0) |
Po zmianie leku utrzymano więc większość – choć nie całość – utraty masy ciała uzyskanej dzięki wstrzyknięciom. W badaniu nie było ramienia kontynuującego wstrzyknięcia i trwało ono tylko rok.
Skład ciała
W charakterystyce produktu stwierdzono, że orforglipron zmniejsza masę ciała „przy większej utracie masy tłuszczowej niż beztłuszczowej masy ciała” (charakterystyka produktu Foundayo). Innymi słowy, dochodzi również do utraty pewnej ilości beztłuszczowej masy ciała, podobnie jak w przypadku każdej redukcji masy ciała wywołanej dietą lub lekami. W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie były dostępne szczegółowe dane liczbowe dotyczące składu ciała.
Badania ACHIEVE: cukrzyca typu 2
W programie ACHIEVE oceniano wpływ orforglipronu na kontrolę glikemii. Wszystkie badania były randomizowanymi badaniami fazy 3, a pierwszorzędowym punktem końcowym była zmiana HbA1c.
| Badanie | Schemat badania | Dawki | Zmiana HbA1c | Komparator | Zmiana masy ciała |
|---|---|---|---|---|---|
| ACHIEVE-1 (Rosenstock et al., NEJM 2025) | 559 dorosłych, wczesna cukrzyca leczona wyłącznie dietą i wysiłkiem fizycznym; 40 tygodni; vs placebo | 3, 12, 36 mg | −1,24; −1,47; −1,48 | Placebo −0,41 | −4,5%; −5,8%; −7,6% vs −1,7% |
| ACHIEVE-2 (Welch et al., Lancet 2026) | 962 dorosłych przyjmujących metforminę; 40 tygodni; badanie otwarte vs dapagliflozyna 10 mg | 3, 12, 36 mg | −1,23; −1,50; −1,56 | Dapagliflozyna −0,81 | Brak w streszczeniu |
| ACHIEVE-3 (Rosenstock et al., Lancet 2026) | 1698 dorosłych przyjmujących metforminę; 52 tygodnie; badanie otwarte vs doustny semaglutyd | 12, 36 mg | −1,71; −1,91 | Semaglutyd 7 mg −1,23; 14 mg −1,47 | Zobacz poniżej |
| ACHIEVE-5 (Giorgino et al., JAMA 2026) | 546 dorosłych przyjmujących dobieraną dawkę insuliny glargine; 40 tygodni; vs placebo | 3, 12, 36 mg | −1,58; −1,88; −1,82 | Placebo −0,79 | −2,6%; −4,8%; −5,4% vs +0,2% |
Wszystkie dawki orforglipronu okazały się lepsze od placebo, a także równoważne (non-inferior), a następnie skuteczniejsze (superior) od dapagliflozyny. W badaniu ACHIEVE-1 nie odnotowano ciężkiej hipoglikemii (niebezpiecznie niskiego stężenia glukozy we krwi wymagającego pomocy innej osoby), a w badaniu ACHIEVE-5 nie stwierdzono wzrostu częstości klinicznie istotnej hipoglikemii względem placebo, nawet po dołączeniu leku do insuliny.
Bezpośrednie porównanie z doustnym semaglutydem (ACHIEVE-3)
ACHIEVE-3 to jedyne bezpośrednie porównanie z innym doustnym lekiem z grupy GLP-1. Porównano w nim orforglipron w dawkach 12 mg [9 mg] i 36 mg [17,2 mg] z doustnym semaglutydem typu Rybelsus w dawkach 7 mg i 14 mg u dorosłych z cukrzycą typu 2 przyjmujących metforminę. Wyjściowe HbA1c wynosiło 8,3% (Rosenstock et al., Lancet 2026).
| Porównanie | Różnica HbA1c (95% CI) |
|---|---|
| Orforglipron 12 mg vs semaglutyd 7 mg | −0,48 (−0,65 do −0,31) |
| Orforglipron 36 mg vs semaglutyd 14 mg | −0,44 (−0,62 do −0,26) |
| Orforglipron 12 mg vs semaglutyd 14 mg | −0,24 (−0,41 do −0,07) |
Obie dawki orforglipronu były skuteczniejsze od obu dawek semaglutydu pod względem redukcji HbA1c. Firma Lilly podała zmianę masy ciała w 52. tygodniu dla estymandu skuteczności (efficacy estimand), który uwzględnia wyłącznie osoby kontynuujące leczenie (Lilly, czerwiec 2026):
| Ramię badania | Zmiana masy ciała w 52. tygodniu |
|---|---|
| Doustny semaglutyd 7 mg | −3,7% |
| Doustny semaglutyd 14 mg | −5,3% |
| Orforglipron 12 mg [9 mg] | −6,7% |
| Orforglipron 36 mg [17,2 mg] | −9,2% |
Ceną za ten wynik była gorsza tolerancja. Zdarzenia niepożądane ze strony przewodu pokarmowego wystąpiły u 58–59% osób przyjmujących orforglipron wobec 37–45% przyjmujących semaglutyd. Odsetek rezygnacji z leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych wyniósł 9–10% wobec 4–5%, a tętno wzrosło o 3,7–4,7 wobec 1,0–1,5 uderzenia na minutę. Badanie miało charakter otwarty, było finansowane przez firmę Lilly i porównywało wyłącznie dawki 7 mg i 14 mg doustnego semaglutydu stosowane w cukrzycy.
Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe (ACHIEVE-4)
W badaniu ACHIEVE-4 zrandomizowano 2749 dorosłych z cukrzycą typu 2 i rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową lub przewlekłą chorobą nerek do grupy orforglipronu (do 36 mg [17,2 mg]) albo insuliny glargine. Mediana czasu obserwacji wyniosła 2 lata (Klein et al., Lancet 2026).
| Punkt końcowy | Orforglipron | Insulina glargine |
|---|---|---|
| MACE-4 (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał serca, udar mózgu lub hospitalizacja z powodu niestabilnej dławicy piersiowej) | 4,2% | 5,0% |
| Współczynnik ryzyka (hazard ratio, 95% CI) | 0,84 (0,59–1,20) | — |
| Klinicznie istotna lub ciężka hipoglikemia | 6,8% | 19,2% |
| Zdarzenia niepożądane ze strony przewodu pokarmowego | 62,1% | 14,2% |
| Zgony | 1,4% | 3,2% |
Badanie zaprojektowano w celu wykazania równoważności (non-inferiority) (czyli tego, że orforglipron nie jest istotnie gorszy) i cel ten osiągnięto. Nie było ono zaprojektowane, aby udowodnić korzyść sercowo-naczyniową, a przedział ufności dla współczynnika ryzyka obejmuje brak różnicy. Jak zauważają autorzy badania, niektóre peptydowe leki z grupy GLP-1 (zob. semaglutyd) mają udowodnioną korzyść sercowo-naczyniową; orforglipron dotychczas jej nie wykazał.
Działania niepożądane i ryzyko
Ostrzeżenie w ramce (boxed warning): guzy komórek C tarczycy
Lek Foundayo posiada klasowe ostrzeżenie w ramce (boxed warning) dla agonistów GLP-1, ale z istotnym zastrzeżeniem. Peptydowe leki z grupy GLP-1 wywołują guzy komórek C tarczycy u szczurów i myszy. Orforglipron nie jest aktywny wobec receptora gryzoni, a w 2-letnim badaniu na szczurach oraz 26-tygodniowym badaniu na myszach transgenicznych nie stwierdzono guzów. Wynik ten niewiele mówi o ryzyku, ponieważ lek w ogóle nie może działać na receptor gryzoni (charakterystyka produktu Foundayo).
Z tego powodu charakterystyka produktu zachowuje przeciwwskazanie u osób z osobistym lub rodzinnym wywiadem w kierunku raka rdzeniastego tarczycy (MTC) albo zespołu mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 (MEN 2). Znaczenie wyników uzyskanych u gryzoni dla ludzi nie jest znane.
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego
Dolegliwości żołądkowo-jelitowe stanowią główne działania niepożądane. Występowały najczęściej podczas stopniowego zwiększania dawki i ustępowały z czasem. W połączonych danych z badań ATTAIN-1 i ATTAIN-2 (3155 pacjentów przyjmujących orforglipron) charakterystyka produktu podaje:
| Działanie niepożądane | Placebo | 5,5 mg | 9 mg | 17,2 mg |
|---|---|---|---|---|
| Nudności | 10% | 26% | 34% | 35% |
| Zaparcia | 9% | 20% | 27% | 24% |
| Biegunka | 11% | 21% | 23% | 25% |
| Wymioty | 4% | 13% | 21% | 24% |
| Dyspepsja (niestrawność) | 4% | 12% | 16% | 13% |
| Ból brzucha | 7% | 13% | 14% | 14% |
| Dowolne działanie niepożądane ze strony przewodu pokarmowego | 37% | 60% | 68% | 69% |
| Przerwanie leczenia z powodu objawów żołądkowo-jelitowych | 0,7% | 3% | 6% | 6% |
Ciężkie reakcje ze strony przewodu pokarmowego wystąpiły u około 3% wobec 1% w grupie placebo. Charakterystyka produktu nie zaleca stosowania leku Foundayo u osób z ciężką gastroparezą (bardzo wolnym opróżnianiem żołądka). Odwodnienie wywołane wymiotami lub biegunką może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek, które odnotowano u 0,2% wobec 0,05% w grupie placebo.
Trzustka i pęcherzyk żółciowy
- Zapalenie trzustki. Potwierdzone w procesie adjudykacji ostre zapalenie trzustki wystąpiło u 6 pacjentów przyjmujących orforglipron (0,14 na 100 pacjento-lat) wobec 1 pacjenta z grupy placebo (0,04 na 100 pacjento-lat). Aktywność lipazy wzrosła średnio o 26–31%, a amylazy o 16–20%, co bez obecności objawów ma niepewne znaczenie kliniczne.
- Pęcherzyk żółciowy. Kamica żółciowa wystąpiła u 1% wobec 0,7%, a ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego u 0,4% wobec 0,3%. Zdarzenia te wiązały się z utratą masy ciała.
Częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Częstość akcji serca wzrosła średnio o 4–5 uderzeń na minutę wobec 0,5 w grupie placebo. Tachykardię (przyspieszoną czynność serca) zgłaszano u 3% wobec 0,9%. Niedociśnienie tętnicze (niskie ciśnienie krwi) wystąpiło u 2% wobec 0,5%, a wśród osób przyjmujących jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe – u 4%.
Hipoglikemia
W badaniu ATTAIN-2 (osoby z cukrzycą) stężenie glukozy poniżej 54 mg/dL wystąpiło u 2% osób przyjmujących orforglipron wobec 0,2% w grupie placebo. Wystąpiło u 7% osób przyjmujących jednocześnie pochodną sulfonylomocznika wobec 0,5% osób nieprzyjmujących takiego leku. Charakterystyka produktu zaleca rozważenie zmniejszenia dawki insuliny lub pochodnej sulfonylomocznika przy rozpoczynaniu leczenia.
Wątroba
Ponieważ orforglipron jest małą cząsteczką eliminowaną przez wątrobę, bezpieczeństwo wątrobowe było uważnie monitorowane. W finansowanej przez firmę Lilly analizie zbiorczej siedmiu badań fazy 3 (6920 osób przyjmujących orforglipron) nie stwierdzono żadnego przypadku polekowego uszkodzenia wątroby spełniającego kryteria prawa Hy’a (standardowego kryterium przesiewowego dla ciężkiego polekowego uszkodzenia wątroby). Aktywność ALT i AST średnio spadała, zgodnie z utratą masy ciała (Wharton et al., Diabetes Obes Metab 2026). Nadal potrzebne są dłuższe obserwacje z praktyki klinicznej.
Inne działania
Charakterystyka produktu podaje również następujące działania niepożądane w połączonych badaniach dotyczących masy ciała:
- Wypadanie włosów: u 7% kobiet wobec 0,9% mężczyzn przyjmujących orforglipron, związane z utratą masy ciała.
- Dyzestezja (nieprawidłowe odczucia skórne): 1% przy dawce 17,2 mg.
- Reakcje nadwrażliwości: 0,5% wobec 0,3% w grupie placebo.
- Retinopatia cukrzycowa: szybkie obniżenie stężenia glukozy może ją przejściowo nasilić; osoby z retinopatią w wywiadzie powinny być monitorowane.
- Zachłyśnięcie podczas znieczulenia: ponieważ żołądek opróżnia się powoli, w czasie zabiegu chirurgicznego lub głębokiej sedacji w żołądku może zalegać treść pokarmowa.
Interakcje
Ponieważ metabolizm orforglipronu zależy od CYP3A4, interakcje lekowe mają większe znaczenie niż w przypadku peptydowych leków z grupy GLP-1 (charakterystyka produktu Foundayo):
| Inny lek | Wpływ na orforglipron lub drugi lek | Zalecenie z etykiety |
|---|---|---|
| Klarytromycyna (silny inhibitor CYP3A4) | AUC orforglipronu ↑3,5-krotnie | Maksymalnie 9 mg/dobę |
| Silne inhibitory CYP3A4 + OATP1B (np. rytonawir) | Przewidywany duży wzrost stężenia | Unikać |
| Karbamazepina (silny induktor CYP3A4) | AUC orforglipronu ↓82% | Unikać |
| Efawirenz (umiarkowany induktor, dane z modelowania) | AUC orforglipronu ↓61% | Monitorować; w razie potrzeby zwiększyć dawkę |
| Symwastatyna | Aktywny kwas symwastatyny ↑2–2,5-krotnie | Nie przekraczać dawki 20 mg/dobę symwastatyny |
| Insulina lub pochodne sulfonylomocznika | Większe ryzyko hipoglikemii | Rozważyć zmniejszenie dawki tych leków |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Wchłanianie może spaść podczas spowolnionego opróżniania żołądka | Stosować metodę niedoustną lub dodać metodę barierową przez 30 dni po rozpoczęciu leczenia i po każdym zwiększeniu dawki |
Kto nie powinien go stosować
- Osoby z osobistym lub rodzinnym wywiadem w kierunku MTC albo z zespołem MEN 2.
- Osoby ze stwierdzoną ciężką alergią na orforglipron lub składniki preparatu.
- Ciąża: odstawić w momencie rozpoznania ciąży. Redukcja masy ciała nie przynosi korzyści w czasie ciąży. Dane z badań na zwierzętach są ograniczone, ponieważ lek jest nieaktywny u szczurów i królików.
- Karmienie piersią: niezalecane. U szczurów lek przenikał do mleka, osiągając stężenia trzykrotnie wyższe niż w osoczu.
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C w skali Childa-Pugha): niezalecany.
- Dzieci: bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone.
Najważniejsze informacje
- Lek z grupy GLP-1, który nie jest peptydem. Orforglipron to mała cząsteczka o 77% biodostępności po podaniu doustnym. Nie wymaga żadnych zasad przyjmowania na czczo obowiązujących w przypadku doustnego semaglutydu.
- Zatwierdzony do kontroli masy ciała w USA. FDA zatwierdziła Foundayo 1 kwietnia 2026 r. Wniosek dotyczący cukrzycy typu 2 został złożony w 2026 r., ale nie jest jeszcze zatwierdzony.
- Umiarkowana, zależna od dawki utrata masy ciała. Przy najwyższej dawce w badaniu ATTAIN-1 wykazano średnią utratę masy ciała o około 11% po 72 tygodniach (o 9% więcej niż w grupie placebo). U osób z cukrzycą wartość ta wyniosła około 10%.
- Skuteczniejszy niż doustny semaglutyd w bezpośrednim badaniu w cukrzycy, kosztem gorszej tolerancji. W badaniu ACHIEVE-3 obie dawki orforglipronu obniżyły HbA1c i masę ciała bardziej niż dawki leku Rybelsus, ale wywołały więcej objawów ze strony przewodu pokarmowego i rezygnacji z leczenia.
- Wykazano bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, ale jeszcze nie korzyść. W badaniu ACHIEVE-4 wykazano równoważność (non-inferiority) względem insuliny glargine pod względem poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych.
- Uwaga na interakcje lekowe. Jako substrat CYP3A4 podlega działaniu silnych inhibitorów i induktorów, a także podnosi stężenie aktywnej symwastatyny 2–2,5-krotnie.
Źródła
- Eli Lilly and Company. Foundayo (orforglipron) tablets, prescribing information, revised August 2026 (NDA 220934/S-003). DailyMed; FDA.
- Food and Drug Administration. NDA 220934 approval letter, Foundayo (orforglipron) tablets. April 1, 2026. FDA; Drugs@FDA.
- Kawai T, Sun B, Yoshino H, et al. Structural basis for GLP-1 receptor activation by LY3502970, an orally active nonpeptide agonist. Proc Natl Acad Sci U S A. 2020;117(47):29959–29967. PubMed.
- Wharton S, Blevins T, Connery L, et al. Daily oral GLP-1 receptor agonist orforglipron for adults with obesity. N Engl J Med. 2023;389(10):877–888. PubMed.
- Wharton S, Aronne LJ, Stefanski A, et al. Orforglipron, an oral small-molecule GLP-1 receptor agonist for obesity treatment. N Engl J Med. 2025;393(18):1796–1806. PubMed.
- Horn DB, Ryan DH, Kis SG, et al. Orforglipron, an oral small-molecule GLP-1 receptor agonist, for the treatment of obesity in people with type 2 diabetes (ATTAIN-2): a phase 3, double-blind, randomised, multicentre, placebo-controlled trial. Lancet. 2025;406(10522):2927–2944. PubMed.
- Aronne LJ, Horn DB, le Roux CW, et al. Orforglipron for maintenance of body weight reduction: the double-blind, randomized phase 3b ATTAIN-MAINTAIN trial. Nat Med. 2026;32(7):2679–2687. PubMed.
- Rosenstock J, Hsia S, Nevarez Ruiz L, et al. Orforglipron, an oral small-molecule GLP-1 receptor agonist, in early type 2 diabetes. N Engl J Med. 2025;393(11):1065–1076. PubMed.
- Welch M, Forst T, Jia W, et al. Orforglipron compared with dapagliflozin in adults with type 2 diabetes and inadequate glycaemic control with metformin (ACHIEVE-2): a multicentre, randomised, non-inferiority, open-label, phase 3 trial. Lancet. 2026;408(10550):125–140. PubMed.
- Rosenstock J, Yabe D, Cox D, et al. Efficacy and safety of once-daily oral orforglipron compared with oral semaglutide in adults with type 2 diabetes (ACHIEVE-3): a multinational, multicentre, non-inferiority, open-label, randomised, phase 3 trial. Lancet. 2026;407(10534):1147–1160. PubMed.
- Giorgino F, D’Souza S, Ludwig L, et al. Orforglipron added to titrated insulin glargine in type 2 diabetes: the ACHIEVE-5 randomized clinical trial. JAMA. 2026;336(5):389–399. PubMed.
- Klein KR, Wysham C, Tuttle KR, et al. Cardiovascular safety of orforglipron versus insulin glargine in adults with type 2 diabetes at increased cardiovascular risk (ACHIEVE-4): a phase 3, event-driven, randomised, open-label, non-inferiority, active comparator trial. Lancet. Published online September 30, 2026. PubMed.
- Wharton S, Stefanski A, Chen J, et al. Hepatic safety of orforglipron in adults with obesity or overweight and/or type 2 diabetes: a pooled analysis of the orforglipron phase 3 clinical trials. Diabetes Obes Metab. 2026;28(9):8347–8358. PubMed.
- Eli Lilly and Company. Lilly’s oral GLP-1 Foundayo (orforglipron) delivered superior A1C control and weight loss in three pivotal type 2 diabetes trials. Press release, June 8, 2026. PR Newswire.
- Eli Lilly and Company. Lilly reports second-quarter 2026 financial results, raises full-year guidance, and highlights continued growth and pipeline progress. Press release, August 5, 2026. BioSpace.
- Novo Nordisk. Rybelsus and Ozempic (semaglutide) tablets, prescribing information. DailyMed.
- Eli Lilly and Company. Zepbound (tirzepatide) injection, prescribing information. DailyMed.
- World Anti-Doping Agency. 2026 Prohibited List. WADA 2026 Prohibited List.