Furosemid, sprzedawany pod nazwą Lasix, to dostępny na receptę diuretyk „pętlowy”: lek, który sprawia, że nerki wydalają więcej soli i wody. Lekarze stosują go do usuwania nadmiaru płynów (obrzęków) w niewydolności serca, marskości wątroby i chorobach nerek, a niekiedy także w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Jest zatwierdzony przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków) od 1966 roku i jest najczęściej stosowanym diuretykiem pętlowym w niewydolności serca (Mentz et al., JAMA 2023).
Poza medycyną furosemid bywa nadużywany przez kulturystów w celu pozbycia się wody przed zawodami oraz przez sportowców startujących w kategoriach wagowych, aby szybko „zrobić wagę”. Należy do najczęściej wykrywanych diuretyków w kontrolach antydopingowych (Cadwallader et al., Br J Pharmacol 2010), a Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) zakazuje go w każdym czasie. Jego własna charakterystyka produktu otwiera się ostrzeżeniem w ramce (boxed warning): podany w nadmiernych ilościach może wywołać głęboką utratę wody i elektrolitów.
Ta strona podsumowuje to, co podają charakterystyki produktów (etykiety FDA), badania kliniczne i literatura antydopingowa. Służy wyłącznie celom edukacyjnym i nie stanowi porady medycznej.
| Właściwość | Szczegóły |
|---|---|
| Klasa leku | Diuretyk pętlowy (pochodna kwasu antranilowego z grupą sulfonamidową) |
| Marki / zatwierdzenie | Tabletki Lasix, NDA 016273, zatwierdzone w 1966 r.; leki generyczne; podskórny Furoscix (2022) i Lasix ONYU (2025) |
| Drogi podania | Tabletka doustna; wstrzyknięcie (IV/IM); podskórny infuzor noszony na ciele lub autowstrzykiwacz |
| Moce preparatu Lasix | Tabletki 20, 40 i 80 mg |
| Dawka doustna według etykiety (obrzęki, dorośli) | 20–80 mg jako pojedyncza dawka początkowa, zwiększana w razie potrzeby do 600 mg/dobę w ciężkich obrzękach |
| Okres półtrwania (etykieta) | Około 2 godzin (końcowy); diureza trwa 6–8 godzin po dawce doustnej |
| Biodostępność po podaniu doustnym | 64% względem podania IV u zdrowych mężczyzn na czczo (etykieta); wysoce zmienna między osobami |
| Status w USA | Wyłącznie na receptę (Rx) |
| Status WADA | Zabroniony w każdym czasie (S5 Diuretyki i środki maskujące); substancja określona |
Czym jest
Pod względem chemicznym furosemid to kwas 4-chloro-N-furfurylo-5-sulfamoiloantranilowy, o wzorze C₁₂H₁₁ClN₂O₅S i masie cząsteczkowej 330,7 g/mol (etykieta Lasix; PubChem). Jest białym proszkiem praktycznie nierozpuszczalnym w wodzie. Cząsteczka zawiera grupę sulfonamidową, dlatego etykieta ostrzega, że osoby uczulone na sulfonamidy mogą również reagować na ten lek.
Tabletki Lasix zostały po raz pierwszy zatwierdzone przez FDA w 1966 roku w ramach wniosku NDA 016273 (Drugs@FDA). Dwa nowsze produkty podają furosemid podskórnie u pacjentów z niewydolnością serca w warunkach domowych: Furoscix, zatwierdzony w 2022 roku, oraz Lasix ONYU, zatwierdzony w 2025 roku (etykieta Furoscix; etykieta Lasix ONYU).
Jak działa
Furosemid blokuje kotransporter Na-K-2Cl (NKCC2) w grubym odcinku ramienia wstępującego pętli Henlego, czyli w części nefronu, która wchłania zwrotnie znaczną część przefiltrowanej soli (Huang et al., Am J Physiol Renal Physiol 2016). Sól, która nie ulegnie wchłonięciu zwrotnemu, pozostaje w moczu i pociąga za sobą wodę. Etykieta dodaje, że działanie leku nie zależy od anhydrazy węglanowej ani aldosteronu.
Ponieważ lek działa od wewnątrz kanalika nerkowego, odpowiedź zależy od ilości furosemidu docierającej do moczu, a nie od jego stężenia we krwi (Ponto and Schoenwald, Clin Pharmacokinet 1990). Diuretyki pętlowe wyraźnie zwiększają także utratę potasu, magnezu i wapnia z moczem (Cadwallader et al., Br J Pharmacol 2010). Stanowi to główne źródło większości jego działań niepożądanych.
Porównanie z innymi diuretykami
Furosemid działa w innym miejscu nefronu niż pozostałe diuretyki opisane w tym kompendium, co zmienia siłę jego działania oraz wpływ na stężenie potasu (Cadwallader et al., Br J Pharmacol 2010).
| Lek | Klasa | Główne miejsce działania | Wpływ na potas |
|---|---|---|---|
| Furosemid | Diuretyk pętlowy | Pętla Henlego (NKCC2) | Obniża stężenie |
| Hydrochlorotiazyd (HCTZ) | Tiazyd | Początkowy odcinek kanalika krętego dalszego | Obniża stężenie |
| Spironolakton | Oszczędzający potas (antagonista receptora mineralokortykoidowego) | Kanalik zbiorczy | Podwyższa stężenie |
Etykieta preparatu Lasix opisuje furosemid jako „szczególnie przydatny, gdy pożądany jest środek o większym potencjale moczopędnym”. W leczeniu niewydolności serca dawkę 40 mg furosemidu traktuje się jako w przybliżeniu równoważną 1 mg bumetanidu lub 20 mg torasemidu (Ellison and Felker, NEJM 2017).
Farmakokinetyka
Dane z etykiety tabletek Lasix:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Początek diurezy (doustnie) | W ciągu 1 godziny |
| Szczyt działania | Pierwsza lub druga godzina |
| Czas trwania diurezy | 6–8 godzin |
| Biodostępność względem podania IV (zdrowi mężczyźni na czczo) | 64% (tabletka), 60% (roztwór doustny) |
| Średni czas wchłaniania | 87 min (tabletka) wobec 50 min (roztwór doustny) |
| Wiązanie z białkami | 91–99%, głównie z albuminą |
| Końcowy okres półtrwania | Około 2 godzin |
| Metabolizm | Glukuronid furosemidu jest głównym lub jedynym metabolitem |
| Wydalanie | Głównie w postaci niezmienionej z moczem; hemodializa nie przyspiesza usuwania leku |
Słabym punktem leku jest wchłanianie po podaniu doustnym. Przegląd opublikowany w czasopiśmie New England Journal of Medicine określa średnią biodostępność doustną na około 50% przy zakresie 10–90%, wskazuje, że pokarm opóźnia wchłanianie, i podaje okres półtrwania w niewydolności serca wynoszący około 2,7 godziny (Ellison and Felker, NEJM 2017). W tym samym przeglądzie zaznaczono, że u osób z prawidłową czynnością nerek furosemid podawany dożylnie działa około dwukrotnie silniej w przeliczeniu na miligram niż podawany doustnie.
W badaniu krzyżowym z udziałem 16 pacjentów z wyrównaną niewydolnością serca doustny furosemid osiągał stężenie maksymalne po 2,4 ± 2,5 godziny, wolniej niż u zdrowych ochotników, podczas gdy torasemid osiągał szczyt po 1,1 godziny i wchłaniał się pełniej oraz bardziej przewidywalnie (Vargo et al., Clin Pharmacol Ther 1995).
Organizm przeciwdziała powtarzanym dawkom. Gdy działanie dawki ustępuje, nerki zatrzymują dodatkowy sód, a w miarę zmniejszania się objętości płynów każda kolejna dawka wywołuje słabszą odpowiedź – zjawisko to nazywa się „zjawiskiem hamowania” (braking phenomenon) (Ellison and Felker, NEJM 2017).
Zatwierdzone zastosowanie medyczne
Etykieta tabletek Lasix wymienia dwa wskazania:
- Obrzęki u dorosłych i dzieci z zastoinową niewydolnością serca, marskością wątroby lub chorobą nerek, w tym z zespołem nerczycowym.
- Nadciśnienie tętnicze u dorosłych, w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami hipotensyjnymi. Etykieta zaznacza, że pacjenci, u których tiazydy nie zapewniają kontroli ciśnienia, prawdopodobnie nie uzyskają jej również przy zastosowaniu samego furosemidu.
| Zastosowanie | Dawkowanie doustne według etykiety |
|---|---|
| Obrzęki, dorośli | 20–80 mg w pojedynczej dawce; dawkę można powtórzyć lub zwiększyć o 20–40 mg nie wcześniej niż po 6–8 godzinach; dawka podtrzymująca raz lub dwa razy na dobę; do 600 mg/dobę w ciężkich obrzękach |
| Obrzęki, dzieci | 2 mg/kg w pojedynczej dawce; można zwiększać o 1–2 mg/kg nie wcześniej niż po 6–8 godzinach; dawki powyżej 6 mg/kg nie są zalecane |
| Nadciśnienie tętnicze, dorośli | 80 mg/dobę, zazwyczaj jako 40 mg dwa razy na dobę; po dodaniu furosemidu dawki innych leków hipotensyjnych należy zmniejszyć o co najmniej 50% |
| Osoby starsze | Rozpoczynać od dolnej granicy zakresu dawek |
Etykieta podaje, że obrzęki „można najskuteczniej i najbezpieczniej uruchomić”, podając lek przez 2–4 kolejne dni w każdym tygodniu. Zaleca ściślejsze monitorowanie kliniczne i laboratoryjne, gdy dawki przekraczające 80 mg/dobę są stosowane przez dłuższy czas.
Produkty podskórne mają stałą dawkę (80 mg podawane przez około 5 godzin za pomocą infuzora noszonego na ciele lub w ciągu około 10 sekund za pomocą autowstrzykiwacza Furoscix ReadyFlow). Są zatwierdzone do krótkotrwałego leczenia obrzęków w niewydolności serca (a w przypadku preparatu Furoscix także w przewlekłej chorobie nerek) i powinny zostać zastąpione diuretykami doustnymi tak szybko, jak to praktycznie możliwe (etykieta Furoscix).
Co pokazują badania
Niewydolność serca
Diuretyki pętlowe stanowią podstawę leczenia niewydolności serca, jednak przegląd z 2020 roku wskazuje, że solidne dowody z badań klinicznych wyznaczające zasady ich stosowania są nieliczne (Felker et al., JACC 2020). Wyróżniają się dwa duże badania z randomizacją.
W badaniu DOSE randomizowano 308 pacjentów z ostrą zdekompensowaną niewydolnością serca, w układzie 2 × 2 z podwójnie ślepą próbą, do grupy otrzymującej furosemid dożylnie w bolusach co 12 godzin lub we wlewie ciągłym oraz w niskiej dawce (równej ich dotychczasowej dawce doustnej przyjmowanej w domu) lub w wysokiej dawce (2,5 razy większej) (Felker et al., NEJM 2011):
| Porównanie | Wynik skali objawów (AUC w ciągu 72 h) | Zmiana stężenia kreatyniny po 72 h |
|---|---|---|
| Bolus względem wlewu ciągłego | 4236 vs 4373 (p = 0,47) | +0,05 vs +0,07 mg/dL (p = 0,45) |
| Wysoka względem niskiej dawki | 4430 vs 4171 (p = 0,06) | +0,08 vs +0,04 mg/dL (p = 0,21) |
Żadne z porównań nie osiągnęło istotności statystycznej dla pierwszorzędowych punktów końcowych. Strategia wysokiej dawki zapewniła większe usunięcie płynów, ale wiązała się też z przemijającym pogorszeniem czynności nerek.
W badaniu TRANSFORM-HF randomizowano 2859 pacjentów hospitalizowanych z powodu niewydolności serca w 60 szpitalach w USA do grupy przyjmującej torasemid lub furosemid po wypisie ze szpitala, w otwartym schemacie pragmatycznym (Mentz et al., JAMA 2023). W okresie obserwacji o medianie 17,4 miesiąca zgon nastąpił u 26,1% osób przyjmujących torasemid i u 26,2% przyjmujących furosemid (HR 1,02, 95% CI 0,89–1,18). Mimo lepszego wchłaniania torasemid nie obniżył śmiertelności. Autorzy zaznaczają, że utrata pacjentów z obserwacji, przejścia między grupami i nieprzestrzeganie zaleceń ograniczają interpretację wyników.
Szybka utrata masy ciała a wydolność fizyczna
W małych badaniach z udziałem ludzi oceniano furosemid jako sposób na szybką utratę wody z organizmu, podobnie jak robią to sportowcy startujący w kategoriach wagowych:
| Badanie | Metodyka | Dawka furosemidu | Utrata wody | Wpływ na wydolność |
|---|---|---|---|---|
| Caldwell et al., 1984 | 62 sportowców dyscyplin niewytrzymałościowych; sauna vs diuretyk vs wysiłek fizyczny vs grupa kontrolna | 1,7 mg/kg w dwóch dawkach | Około 3,1 kg masy ciała; objętość osocza −14,1% | Niższe szczytowe pochłanianie tlenu i szczytowe obciążenie pracą niż w grupie wysiłku fizycznego |
| Armstrong et al., 1985 | 8 mężczyzn; biegi na bieżni lekkoatletycznej w układzie krzyżowym | 40 mg | Masa ciała −1,6% do −2,1%; objętość osocza −9,9% do −12,3% | Bieg na 5000 m wolniejszy o 1,31 min, a na 10 000 m o 2,62 min (obie różnice istotne); bieg na 1500 m bez istotnej zmiany |
| Watson et al., 2005 | 9 byłych sprinterów; badanie krzyżowe | 40 mg | Masa ciała −2,2% do −2,5%; objętość osocza około −7% | Brak zmian czasów biegu na 50, 200 i 400 m oraz wysokości wyskoku dosiężnego |
Wartości zmian masy ciała i objętości osocza w badaniu Caldwella podano za późniejszym przeglądem omawiającym tę pracę (Cadwallader et al., Br J Pharmacol 2010). Łącznie dane te wskazują, że odwodnienie wywołane furosemidem pogarszało wytrzymałość i maksymalną wydolność tlenową. Nie pomagało również w sprincie, a mniejsza masa ciała nie przekładała się na lepsze czasy.
Kulturystyka i „odwadnianie”
Kulturyści stosują diuretyki przed zawodami, próbując zmniejszyć ilość wody podskórnej i uzyskać bardziej wyrazistą sylwetkę. Przegląd dowodów z 2021 roku wykazał „niedostatek dowodów” potwierdzających skuteczność powszechnych praktyk stosowanych w tygodniu startowym (peak week) i odnotował, że samodzielne przyjmowanie diuretyków przez kulturystów stosujących wspomaganie prowadziło do groźnych powikłań (Escalante et al., BMC Sports Sci Med Rehabil 2021). Żadne badanie kontrolowane nie wykazało, by furosemid poprawiał wygląd sylwetki na scenie.
Literatura zawiera natomiast opisy przypadków poważnych szkód zdrowotnych (zobacz poniżej).
Maskowanie innych substancji
WADA zalicza diuretyki do „środków maskujących”, ponieważ rozcieńczenie moczu mogłoby teoretycznie ukryć obecność innych zabronionych substancji. W przeglądzie farmakologicznym z 2021 roku stwierdzono, że działanie maskujące furosemidu jest ograniczone i że ma on znaczenie głównie w dyscyplinach z kategoriami wagowymi (Brinkman et al., Ned Tijdschr Geneeskd 2021). Sam furosemid działa krótko i jest rutynowo wykrywany przez laboratoria akredytowane przez WADA (Cadwallader et al., Br J Pharmacol 2010).
Działania niepożądane i ryzyko
Ostrzeżenie w ramce: utrata płynów i elektrolitów
Ostrzeżenie w ramce (boxed warning) w etykiecie preparatu Lasix stwierdza, że furosemid jest silnym diuretykiem, który w nadmiernych ilościach może wywołać głęboką diurezę z niedoborem wody i elektrolitów, dlatego konieczny jest ścisły nadzór lekarski. Nadmierna diureza może prowadzić do odwodnienia, zmniejszenia objętości krwi krążącej i zapaści krążeniowej, a także do zakrzepów, szczególnie u osób starszych.
Etykieta wymienia następujące objawy ostrzegawcze zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej:
- suchość w ustach, pragnienie, osłabienie, letarg, senność, niepokój ruchowy;
- bóle mięśni, kurcze lub zmęczenie mięśni;
- niskie ciśnienie tętnicze, mała objętość oddawanego moczu, przyspieszona czynność serca lub zaburzenia rytmu serca;
- nudności i wymioty.
Poszczególne zaburzenia obejmują niskie stężenie potasu (hipokaliemię), sodu, magnezu i wapnia (rzadko z tężyczką) oraz zasadowicę metaboliczną. Hipokaliemia jest bardziej prawdopodobna przy gwałtownej diurezie, niedostatecznej podaży z dietą, marskości wątroby lub przy jednoczesnym stosowaniu glikokortykosteroidów, dużych ilości lukrecji albo środków przeczyszczających. U osób z marskością wątroby nagłe przesunięcia płynów mogą wywołać śpiączkę wątrobową.
Utrata słuchu
Etykieta opisuje szumy uszne oraz odwracalną lub nieodwracalną utratę słuchu i głuchotę. Zdarzenia te wiązały się zazwyczaj z szybkim wstrzyknięciem, ciężkim zaburzeniem czynności nerek, stosowaniem dawek wyższych niż zalecane, niskim stężeniem białka we krwi lub jednoczesnym przyjmowaniem antybiotyków aminoglikozydowych, kwasu etakrynowego albo innych leków ototoksycznych. W przypadku terapii dożylnej wysokimi dawkami etykieta wskazuje szybkość wlewu nieprzekraczającą 4 mg na minutę u dorosłych.
Działania metaboliczne i inne
Dane z etykiety:
- Glikemia: podwyższone stężenie glukozy i nieprawidłowa tolerancja glukozy; rzadko nowo rozpoznana cukrzyca.
- Kwas moczowy: bezobjawowa hiperurykemia; rzadko dna moczanowa.
- Lipidy: podwyższone stężenia cholesterolu i triglicerydów.
- Nadwrażliwość: możliwa reakcja krzyżowa u osób uczulonych na sulfonamidy; wymieniono ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka, zespół DRESS) oraz anafilaksję.
- Inne: niedociśnienie ortostatyczne (nasilane przez alkohol), nadwrażliwość na światło, zapalenie trzustki, żółtaczka cholestatyczna, zaburzenia hematologiczne, możliwe zaostrzenie tocznia oraz ostre zatrzymanie moczu u mężczyzn z rozrostem gruczołu krokowego.
Szkody zgłaszane przy stosowaniu pozamedycznym
Opisy przypadków przedstawiają groźne stany nagłe związane z zaburzeniami elektrolitowymi u osób stosujących furosemid w celu zmiany wyglądu sylwetki:
- 26-letni zawodowy kulturysta przyjął 80 mg furosemidu na 48 i 24 godziny przed zawodami, stracił 5–6 kg masy ciała i następnego dnia trafił na szpitalny oddział ratunkowy z kołataniem serca oraz porażeniem mięśni wywołanym ciężką hipokaliemią (Mayr et al., Am J Emerg Med 2012; szczegóły za podsumowaniem w pracy Escalante et al., 2021).
- 22-letnia kobieta, która przyjmowała 250 mg/dobę przez cztery miesiące, „aby poprawić kształt mięśni”, zgłosiła się ze stężeniem potasu wynoszącym 1,1 mmol/L, niskim stężeniem sodu, zasadowicą metaboliczną, łagodnym zaburzeniem czynności nerek i rozpadem mięśni (Ruisz et al., BMC Womens Health 2013).
- 31-letni kulturysta stosujący steroidy anaboliczne, amfetaminy, preparat złożony furosemidu z amilorydem oraz suplementy potasu doznał zawału serca przy stężeniu potasu 6,7 mmol/L (zbyt wysokim) i częstoskurczu komorowego (Appleby et al., Int J Cardiol 1994).
Ostatni przypadek pokazuje, że łączenie diuretyków z lekami oszczędzającymi potas lub suplementami potasu może wychylić stężenie potasu w przeciwną stronę. Zarówno zbyt niskie, jak i zbyt wysokie stężenie potasu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.
Interakcje
Kluczowe interakcje opisane w etykiecie preparatu Lasix:
| W połączeniu z | Ryzyko |
|---|---|
| Antybiotyki aminoglikozydowe, kwas etakrynowy, cisplatyna | Zwiększona ototoksyczność; unikać z wyjątkiem sytuacji zagrożenia życia |
| Lit | Zmniejszony klirens litu i wysokie ryzyko toksyczności litu |
| Inhibitory ACE lub sartany (ARB) | Ciężkie niedociśnienie tętnicze i pogorszenie czynności nerek, w tym niewydolność nerek |
| NLPZ, indometacyna, aspiryna w wysokich dawkach | Słabsze działanie moczopędne; doniesienia o wzroście stężeń kreatyniny i potasu; toksyczność salicylanów przy niższych dawkach |
| Sukralfat | Osłabione działanie; zachować co najmniej 2 godziny odstępu między dawkami |
| Glikortykosteroidy, środki przeczyszczające, lukrecja | Większa utrata potasu |
| Digoksyna (naparstnica) | Niskie stężenie potasu nasila działanie naparstnicy na serce |
| Cefalosporyny, cyklosporyna | Nefrotoksyczność; dnawe zapalenie stawów przy cyklosporynie |
Kto nie powinien go stosować
Etykieta wskazuje bezmocz (anurię) oraz wcześniejszą nadwrażliwość na furosemid jako przeciwwskazania do jego stosowania. Inne ostrzeżenia:
- Ciąża: brak odpowiednich badań u ludzi. U królików furosemid powodował niewyjaśnione padnięcia samic i poronienia przy dawce 2 razy większej niż maksymalna dawka stosowana u ludzi (dane z badań na zwierzętach).
- Karmienie piersią: przenika do mleka kobiecego i może hamować laktację.
- Dzieci: złogi wapnia w nerkach (nefrokalcynoza) u wcześniaków oraz u niektórych dzieci poniżej 4. roku życia leczonych długotrwale.
- Osoby starsze: zmniejszony klirens nerkowy i słabsza odpowiedź moczopędna; rozpoczynać od niskiej dawki.
Monitorowanie
Etykieta zaleca częste oznaczanie elektrolitów w surowicy (zwłaszcza potasu), CO₂, kreatyniny i azotu mocznikowego we krwi (BUN) w pierwszych miesiącach terapii oraz okresowo w późniejszym czasie. Okresowo należy także kontrolować stężenia wapnia i magnezu, a u osób z cukrzycą stężenie glukozy we krwi i w moczu.
Status prawny i stosowanie w sporcie
W USA furosemid jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę (etykieta Lasix).
Lista zabronionych substancji i metod WADA na 2026 rok wymienia furosemid w klasie S5 Diuretyki i środki maskujące, zabronione zarówno podczas zawodów, jak i poza nimi. Wszystkie substancje z klasy S5 są substancjami określonymi. Lista stanowi również, że wykrycie diuretyku wraz z jakąkolwiek ilością substancji progowej (takiej jak salbutamol, efedryna lub pseudoefedryna) jest traktowane jako niekorzystny wynik analizy, chyba że sportowiec posiada wyłączenia dla celów terapeutycznych dla obu substancji.
Diuretyki od dawna należą do często wykrywanych środków w testach antydopingowych. Dane z laboratoriów WADA zestawione w przeglądzie z 2010 roku:
| Rok | Diuretyki, % wszystkich próbek dodatnich | Wykrycia furosemidu |
|---|---|---|
| 2003 | 5,2% | 48 (najczęstszy diuretyk) |
| 2005 | 5,7% | 91 (najczęstszy) |
| 2007 | 7,4% | 111 (najczęstszy) |
| 2008 | 7,9% | 104 (drugi po hydrochlorotiazydzie) |
Źródło: Cadwallader et al., Br J Pharmacol 2010.
Najważniejsze informacje
- Silny diuretyk pętlowy. Furosemid blokuje wchłanianie zwrotne soli w pętli Henlego, wywołując dużą, ale krótkotrwałą diurezę, która zaczyna się w ciągu godziny i trwa 6–8 godzin.
- Krótki okres półtrwania, zmienne wchłanianie. Końcowy okres półtrwania wynosi około 2 godzin, a biodostępność po podaniu doustnym waha się od około 10% do 90% u różnych osób.
- Zatwierdzony w obrzękach i nadciśnieniu tętniczym. Dawki doustne według etykiety w obrzękach zaczynają się od 20–80 mg i są stopniowo dostosowywane pod nadzorem lekarskim, do 600 mg/dobę w ciężkich przypadkach.
- Badania doprecyzowują sposób stosowania, ale go nie zastępują. W niewydolności serca podawanie w bolusie względem wlewu ciągłego oraz wysoka względem niskiej dawki nie wykazały istotnej różnicy w badaniu DOSE, a torasemid nie przewyższył furosemidu pod względem wpływu na śmiertelność w badaniu TRANSFORM-HF.
- Odwodnienie nie poprawia wydolności. Utrata wody wywołana furosemidem spowalniała bieg długodystansowy i nie dawała korzyści sprinterom, a żadne badania kontrolowane nie potwierdzają, by poprawiała wygląd sylwetki na scenie.
- Głównym zagrożeniem jest utrata elektrolitów. Etykieta zawiera ostrzeżenie w ramce, opisy przypadków dokumentują porażenia mięśni i stany nagłe wywołane zaburzeniami rytmu serca u kulturystów, a WADA zakazuje jego stosowania w każdym czasie.
Źródła
- Validus Pharmaceuticals. Lasix (furosemide) tablets 20, 40 and 80 mg prescribing information. DailyMed.
- Food and Drug Administration. Drugs@FDA: Lasix, NDA 016273. FDA.
- scPharmaceuticals. Furoscix (furosemide injection) for subcutaneous use, prescribing information. DailyMed.
- SQ Innovation. Lasix ONYU (furosemide) injection for subcutaneous use, prescribing information. DailyMed.
- National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary for CID 3440, Furosemide. PubChem.
- Huang X, Dorhout Mees E, Vos P, et al. Everything we always wanted to know about furosemide but were afraid to ask. Am J Physiol Renal Physiol. 2016;310(10):F958–F971. PubMed.
- Ponto LL, Schoenwald RD. Furosemide (frusemide). A pharmacokinetic/pharmacodynamic review (Part I). Clin Pharmacokinet. 1990;18(5):381–408. PubMed.
- Ellison DH, Felker GM. Diuretic treatment in heart failure. N Engl J Med. 2017;377(20):1964–1975. PubMed; PMC.
- Vargo DL, Kramer WG, Black PK, et al. Bioavailability, pharmacokinetics, and pharmacodynamics of torsemide and furosemide in patients with congestive heart failure. Clin Pharmacol Ther. 1995;57(6):601–609. PubMed.
- Felker GM, Ellison DH, Mullens W, et al. Diuretic therapy for patients with heart failure: JACC state-of-the-art review. J Am Coll Cardiol. 2020;75(10):1178–1195. PubMed.
- Felker GM, Lee KL, Bull DA, et al. Diuretic strategies in patients with acute decompensated heart failure. N Engl J Med. 2011;364(9):797–805. PubMed.
- Mentz RJ, Anstrom KJ, Eisenstein EL, et al. Effect of torsemide vs furosemide after discharge on all-cause mortality in patients hospitalized with heart failure: the TRANSFORM-HF randomized clinical trial. JAMA. 2023;329(3):214–223. PubMed.
- Caldwell JE, Ahonen E, Nousiainen U. Differential effects of sauna-, diuretic-, and exercise-induced hypohydration. J Appl Physiol Respir Environ Exerc Physiol. 1984;57(4):1018–1023. PubMed.
- Armstrong LE, Costill DL, Fink WJ. Influence of diuretic-induced dehydration on competitive running performance. Med Sci Sports Exerc. 1985;17(4):456–461. PubMed.
- Watson G, Judelson DA, Armstrong LE, et al. Influence of diuretic-induced dehydration on competitive sprint and power performance. Med Sci Sports Exerc. 2005;37(7):1168–1174. PubMed.
- Cadwallader AB, de la Torre X, Tieri A, et al. The abuse of diuretics as performance-enhancing drugs and masking agents in sport doping: pharmacology, toxicology and analysis. Br J Pharmacol. 2010;161(1):1–16. PubMed; PMC.
- Brinkman DJ, Tichelaar J, Van Agtmael MA. Can furosemide mask the use of performance-enhancing drugs? [Artykuł w języku niderlandzkim]. Ned Tijdschr Geneeskd. 2021;165:D5915. PubMed.
- Escalante G, Stevenson SW, Barakat C, et al. Peak week recommendations for bodybuilders: an evidence based approach. BMC Sports Sci Med Rehabil. 2021;13(1):68. PubMed; PMC.
- Mayr FB, Domanovits H, Laggner AN. Hypokalemic paralysis in a professional bodybuilder. Am J Emerg Med. 2012;30(7):1324.e5–1324.e8. PubMed.
- Ruisz W, Stöllberger C, Finsterer J, et al. Furosemide-induced severe hypokalemia with rhabdomyolysis without cardiac arrest. BMC Womens Health. 2013;13:30. PubMed.
- Appleby M, Fisher M, Martin M. Myocardial infarction, hyperkalaemia and ventricular tachycardia in a young male body-builder. Int J Cardiol. 1994;44(2):171–174. PubMed.
- World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List. Obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. Lista zabronionych substancji i metod WADA na 2026 rok.