Inne substancje

Tymalina (Thymalin)

Tymalina (Thymalin; ros. Тималин) to przeznaczona do wstrzykiwań mieszanina peptydów ekstrahowanych z grasic cielęcych. Została opracowana przez Władimira Morozowa i Władimira Chawinsona z Instytutu Bioregulacji i Gerontologii w Petersburgu (Morozov and Khavinson, Int J Immunopharmacol 1997). W Rosji jest zarejestrowanym lekiem wydawanym na receptę, klasyfikowanym jako środek immunostymulujący, a jej wskazania obejmują niedobory odporności związane z zakażeniami, uszkodzeniem grasicy oraz leczeniem nowotworów (Vidal: Thymalin).

Tymalina nie jest pojedynczą cząsteczką ani środkiem anabolicznym. Pomimo podobnych nazw jest to również inny produkt niż tymulina, tymozyna alfa-1 czy TB-500. Niekiedy opisuje się ją jako peptyd „przeciwstarzeniowy”. Twierdzenie to wywodzi się w głównej mierze z jednego badania pochodzącego z macierzystego instytutu twórców preparatu, a niemal wszystkie dane kliniczne to niewielkie doniesienia w języku rosyjskim.

Na tej stronie podsumowano informacje zawarte w rosyjskiej charakterystyce produktu, badaniach klinicznych oraz pracach laboratoryjnych. Materiał ma wyłącznie charakter edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość Szczegóły
Klasa leku Peptydowy wyciąg z grasicy pochodzenia zwierzęcego; klasyfikowany w Rosji jako środek immunostymulujący (kod ATC L03AX, inne leki immunostymulujące)
Marka / podmiot odpowiedzialny Thymalin (Тималин), Samson-Med LLC, Rosja; rejestracja ЛП-№(005867)-(РГ-RU), 21 czerwca 2024 r.
Skład 10 mg wyciągu z grasicy na fiolkę, pozyskanego z grasic cieląt i młodego bydła poniżej pierwszego roku życia, z dodatkiem 20 mg glicyny, w postaci liofilizowanego proszku
Droga podania Wstrzyknięcie domięśniowe
Dawkowanie u dorosłych wg etykiety 5–20 mg raz na dobę przez 3–10 dni (30–100 mg na cykl leczenia)
Okres półtrwania Nieustalony: nie opublikowano żadnych danych farmakokinetycznych u ludzi, a charakterystyka produktu ich nie podaje
Mechanizm działania Nieustalony; etykieta opisuje wpływ na limfocyty T i B oraz fagocytozę
Status w USA Nie znaleźliśmy zatwierdzenia przez FDA ani EMA; niewymieniona jako substancja kontrolowana
Status WADA Niewymieniona z nazwy na Liście zabronionych substancji i metod na rok 2026

Czym jest

Rosyjska charakterystyka produktu wymienia jedną substancję czynną – „wyciąg z grasicy” – wytwarzaną z grasic cieląt i młodego bydła w wieku do jednego roku. Każda fiolka zawiera 10 mg wyciągu oraz 20 mg glicyny (Vidal: Thymalin). Twórcy opisują go jako kompleks naturalnych peptydów otrzymywanych z grasicy cielęcej drogą łagodnej ekstrakcji kwasowej (Morozov and Khavinson 1997). W żadnej opublikowanej analizie nie wymieniono wszystkich peptydów wchodzących w skład tej mieszaniny.

Ten sam zespół doniósł później, że za znaczną część aktywności tymaliny odpowiadają krótkie peptydy obecne w jej składzie:

  • Glu-Trp (EW). Dipeptyd kwasu glutaminowego i tryptofanu, wyizolowany z tymaliny za pomocą wysokosprawnej chromatografii cieczowej. Został on następnie otrzymany syntetycznie i wprowadzony do sprzedaży jako osobny lek o nazwie Thymogen (Morozov and Khavinson 1997). W kompendium opisano go na stronie Thymagen.
  • Lys-Glu (KE). W pracy z 2023 r. opublikowanej przez instytut twórców preparatu dipeptydy KE i EW nazwano „substancjami czynnymi” tymaliny. Dowody na to pochodziły z modelowania komputerowego i hodowli komórkowych (Linkova et al., Int J Mol Sci 2023).

Tymalina należy do rodziny wyciągów narządowych opracowanych przez ten sam zespół, z których każdy powstaje z innej tkanki bydlęcej – jak np. epitalamina z szyszynki. Na bazie tych wyciągów zaprojektowano później krótkie syntetyczne peptydy, w tym epitalon wywodzący się z epitalaminy (Khavinson, Neuro Endocrinol Lett 2002). W badaniu porównawczym wśród polipeptydowych produktów z tkanek cielęcych obok tymaliny wymieniono również korteksynę, pozyskiwaną z kory mózgowej (Ryzhak et al., Adv Gerontol 2015).

Czym różni się od innych peptydów grasiczych

Kilka niespokrewnionych ze sobą produktów nosi nazwy pochodzące od grasicy. Różnią się one składem oraz poziomem dowodów naukowych, a wyników uzyskanych dla jednego z nich nie można odnosić do pozostałych:

Produkt Czym jest Strona w kompendium
Tymalina (Thymalin) Naturalna mieszanina peptydów ekstrahowanych z grasicy cielęcej; zarejestrowana w Rosji Ta strona
Thymagen (Thymogen) Pojedynczy syntetyczny dipeptyd (Glu-Trp) wyizolowany po raz pierwszy z tymaliny Thymagen
Tymulina (Thymulin) Pojedynczy, ściśle określony peptydowy hormon grasiczy (surowiczy czynnik grasiczy) Tymulina
Tymozyna alfa-1 (tymalfazyna) Pojedynczy, ściśle określony peptyd syntetyczny Tymozyna alfa-1
Tymozyna beta-4 / TB-500 Inny peptyd pochodzący z grasicy oraz jego krótki syntetyczny fragment TB-500 (tymozyna beta-4)
Epitalon Syntetyczny peptyd zaprojektowany na bazie wyciągu z szyszynki (epitalaminy), a nie z grasicy Epitalon

Jak działa w organizmie

Rosyjska charakterystyka produktu podaje, że tymalina przywraca upośledzoną reaktywność immunologiczną. Opisuje lek jako środek regulujący liczbę i stosunek limfocytów T oraz B, pobudzający odporność komórkową i nasilający fagocytozę (pochłanianie drobnoustrojów przez komórki odpornościowe). Wskazuje również, że tymalina stymuluje procesy regeneracji tkanek oraz krwiotworzenia w stanach ich zahamowania (Vidal: Thymalin).

Badania nad mechanizmem działania pochodzą niemal wyłącznie z instytutu twórców leku i mają charakter laboratoryjny:

  • Komórki macierzyste w hodowli komórkowej. Tymalina 2–3-krotnie obniżała poziom markerów niedojrzałych krwiotwórczych komórek macierzystych (CD44 i CD117) oraz 6,8-krotnie podnosiła poziom CD28 – markera dojrzałych limfocytów T. Autorzy zinterpretowali to jako pobudzanie dojrzewania limfocytów T (Khavinson et al., Bull Exp Biol Med 2020).
  • Stan zapalny w hodowli komórkowej. W komórkach odpornościowych krwi od czterech dawców, stymulowanych endotoksyną bakteryjną, tymalina oraz zawarte w niej dipeptydy KE i EW zmniejszały poziom sygnałów zapalnych IL-1β, IL-6 i TNF-α 1,4–6,0-krotnie (Linkova et al. 2023).
  • Linia komórek monocytarnych. We wspólnym badaniu włosko-rosyjskim tymalina i cztery pokrewne preparaty peptydowe zmniejszały wywołane endotoksyną wydzielanie TNF i IL-6 w ludzkiej linii komórek monocytarnych (Avolio et al., Int J Mol Sci 2022).

Są to wyniki z hodowli komórkowych. Nie pokazują one, co dzieje się po wstrzyknięciu leku u ludzi.

Nie opublikowano żadnego badania farmakokinetycznego tymaliny z udziałem ludzi, dlatego jej wchłanianie, okres półtrwania i rozkład w organizmie pozostają nieznane. Jako mieszanina wielu peptydów nie ma ona pojedynczego okresu półtrwania, który można by zmierzyć w standardowy sposób.

Zatwierdzone zastosowanie medyczne w Rosji

Rosyjska charakterystyka produktu wymienia niedobory odporności u dorosłych oraz u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 14 lat w następujących stanach (Vidal: Thymalin):

  • zakażenia ropne lub posocznica (sepsa);
  • trwałe upośledzenie czynności grasicy, na przykład po chorobie popromiennej, guzach grasicy lub chirurgicznym usunięciu grasicy;
  • ostre i przewlekłe zakażenia wirusowe oraz bakteryjne;
  • zaburzenia regeneracji tkanek;
  • zahamowanie odporności i krwiotworzenia po chemioterapii lub radioterapii nowotworów.

Lek podaje się we wstrzyknięciach domięśniowych raz na dobę:

Grupa pacjentów Dawka dobowa Cykl leczenia
Dorośli (leczenie) 5–20 mg 3–10 dni; 30–100 mg na cykl
Dzieci 6–12 miesięcy 1 mg 3–10 dni
Dzieci 1–3 lata 1,5–2 mg 3–10 dni
Dzieci 4–6 lat 2–3 mg 3–10 dni
Dzieci 7–14 lat 3–5 mg 3–10 dni
Profilaktyka, dorośli 5–10 mg 3–5 dni
Profilaktyka, dzieci 1–5 mg 3–5 dni

Czas trwania cyklu zależy od nasilenia zaburzeń odporności, a etykieta dopuszcza powtórzenie kuracji po upływie 1–6 miesięcy. W charakterystyce zaznaczono brak danych dotyczących dawkowania u osób z chorobami nerek lub wątroby oraz u pacjentów w podeszłym wieku. W Rosji tymalina jest lekiem wydawanym na receptę.

Co pokazują badania

Nie przeprowadzono kontrolowanych badań oceniających wpływ tymaliny na mięśnie, siłę, skład ciała ani wydolność sportową; nie znaleźliśmy żadnych prac analizujących te punkty końcowe.

Starzenie się i długość życia

Głównym źródłem opinii o wpływie tymaliny na „długowieczność” jest badanie przeprowadzone przez jej twórców. Opisali oni grupę 266 osób starszych obserwowanych przez 6–8 lat, które przez pierwsze 2–3 lata otrzymywały tymalinę, epitalaminę lub oba preparaty łącznie (Khavinson and Morozov, Neuro Endocrinol Lett 2003):

Grupa Zgłaszana śmiertelność względem grupy kontrolnej
Tymalina 2,0–2,1-krotnie niższa
Epitalamina 1,6–1,8-krotnie niższa
Tymalina z epitalaminą 2,5-krotnie niższa
Tymalina z epitalaminą, podawane co roku przez 6 lat 4,1-krotnie niższa

Autorzy zgłosili również 2,0–2,4-krotnie mniejszą częstość ostrych zakażeń dróg oddechowych oraz rzadsze występowanie chorób serca, nadciśnienia tętniczego, choroby zwyrodnieniowej stawów i osteoporozy.

W streszczeniu nie podano, w jaki sposób przydzielano uczestników do grup, czy zastosowano zaślepienie, jak liczne były poszczególne grupy, jakich dawek użyto ani jak analizowano zgony. Autorzy badania byli twórcami obu badanych produktów. Nie znaleźliśmy żadnego niezależnego badania powtarzającego te wyniki. Tak duża różnica w śmiertelności, uzyskana w małych grupach bez opisanej randomizacji, powinna być traktowana jako niepotwierdzona.

COVID-19

W 2020 r. w Rosji tymalinę badano jako leczenie wspomagające u hospitalizowanych pacjentów z COVID-19. W jednoośrodkowym, otwartym badaniu randomizowanym 92 dorosłych z chorobą o przebiegu umiarkowanym lub ciężkim, zapaleniem płuc i niską liczbą limfocytów otrzymywało leczenie standardowe z dodatkiem lub bez dodatku tymaliny w dawce 10 mg domięśniowo raz na dobę przez 5 dni (Khavinson et al., Stem Cell Rev Rep 2021). Obie grupy otrzymywały również leki przeciwzakrzepowe, a niemal wszyscy pacjenci przyjmowali antybiotyki; wielu podawano pozarejestracyjnie leki przeciwwirusowe, a niektórym deksametazon.

Punkt końcowy Leczenie standardowe (n = 50) Leczenie standardowe + tymalina (n = 42)
Zgony Brak Brak
Pogorszenie w obrazie TK klatki piersiowej 5 pacjentów 2 pacjentów
Spadek stężenia białka C-reaktywnego (markera stanu zapalnego) 1,7-krotny 9,7-krotny
Spadek stężenia D-dimerów (markera krzepnięcia) 2,1-krotny 5,7-krotny
Spadek stężenia IL-6 1,41-krotny 5,5-krotny
Parametry limfocytów T Nie odnotowano poprawy Limfocyty +55%; limfocyty T +63,8%

Oceniane punkty końcowe stanowiły wskaźniki laboratoryjne, a nie przeżywalność czy wyzdrowienie. Badanie nie było zaślepione, grupy otrzymywały nieco inne zestawy pozostałych leków, a wśród autorów znajdował się twórca tymaliny.

W drugim rosyjskim badaniu porównano leczenie standardowe, leczenie standardowe z tocilizumabem (przeciwciałem blokującym IL-6) oraz leczenie standardowe z tymaliną u pacjentów w średnim i podeszłym wieku z ciężkim przebiegiem COVID-19 (Kuznik et al., Adv Gerontol 2022). Angielskie streszczenie podaje śmiertelność wewnątrzszpitalną na poziomie 40,9%, 28,4% i 20,6% w trzech badanych grupach. Rosyjskie streszczenie tej samej pracy wymienia natomiast wartości 40,9%, 28,8% i 16,2%. Żadne ze streszczeń nie podaje liczebności grup ani informacji o randomizacji pacjentów, dlatego liczb tych nie można rzetelnie ocenić.

Nowotwory i inne schorzenia

Wiele niewielkich doniesień rosyjskich i ukraińskich z lat od 1980. do 2000. opisuje dołączanie tymaliny do leczenia nowotworów, gruźlicy, zapalenia trzustki, przewlekłej białaczki limfocytowej, choroby Parkinsona oraz schorzeń stomatologicznych. Większość z nich obejmowała małe grupy, nie była zaślepiona, a często również nierandomizowana. Przykładowo w jednym doniesieniu porównano 38 kobiet z zaawansowanym rakiem szyjki macicy poddanych radioterapii z tymaliną z 58 pacjentkami otrzymującymi wyłącznie radioterapię (Vishnevskaia et al., Vopr Onkol 1991). Praca dotycząca choroby Parkinsona obejmowała 15 pacjentów i nie miała grupy kontrolnej (Musienko, Lik Sprava 1999).

Niezależne przeglądy nie oceniały samej tymaliny. Najbliższy tematycznie jest przegląd Cochrane z 2011 r. poświęcony wyciągom z grasicy w chorobach nowotworowych, który objął łącznie 26 badań randomizowanych z udziałem 2736 pacjentów (Wolf et al., Cochrane 2011). W analizowanych badaniach nad wyciągami stosowano tymostymulinę lub frakcję 5 tymozyny, a nie tymalinę. Dołączenie tych wyciągów do leczenia przeciwnowotworowego nie poprawiło przeżywalności (RR 1,00; 95% CI 0,79–1,25) ani odpowiedzi guza. Zmniejszyło natomiast ryzyko ciężkich zakażeń (RR 0,54; 95% CI 0,38–0,78), jednak większość badań charakteryzowała się co najmniej umiarkowanym ryzykiem błędu systematycznego. Ponieważ tymalina jest innym wyciągiem, wyników tych nie można bezpośrednio do niej odnosić.

Działania niepożądane i ryzyko

Zgłaszane działania niepożądane

Rosyjska charakterystyka produktu wymienia jako działania niepożądane wyłącznie możliwe reakcje alergiczne (Vidal: Thymalin). Opublikowane badania są niewielkie i krótkotrwałe oraz rzadko raportują zdarzenia niepożądane w sposób systematyczny, dlatego rzadkie lub długoterminowe zagrożenia pozostają nieznane.

Kto nie powinien jej stosować

Zgodnie z charakterystyką produktu:

  • Przeciwwskazania: rozpoznana alergia na wyciąg lub glicynę; ciąża; karmienie piersią.
  • Stosować ostrożnie: u osób z chorobami alergicznymi w wywiadzie.
  • Przeciwwskazania względne dla produktów peptydowych z grasicy bydlęcej: dni okołomiesiączkowe oraz niektóre schorzenia endokrynologiczne, takie jak gruczolak przysadki mózgowej i akromegalia. Działania niepożądane mogą występować częściej u osób z ciężkimi zaburzeniami endokrynologicznymi oraz u kobiet w drugiej połowie cyklu miesiączkowego.
  • Alkohol nie jest zalecany w trakcie leczenia.

Interakcje

Charakterystyka produktu podaje, że wyciąg z grasicy można łączyć z izoniazydem, ryfampicyną, glikokortykosteroidami, lekami przeciwbólowymi oraz innymi środkami immunostymulującymi. Odradza natomiast jednoczesne stosowanie leków o zbliżonym mechanizmie działania. Wskazuje również na możliwą synergię z hormonem wzrostu, LH i estrogenami. Działanie tymaliny na tkankę limfatyczną i szpik kostny określa jako przeciwstawne do działania progestagenów, androgenów i hormonów nadnerczy (Vidal: Thymalin).

Pochodzenie zwierzęce

Tymalina jest wytwarzana z tkanek bydlęcych, a każda seria stanowi naturalną mieszaninę, a nie ściśle zdefiniowany związek chemiczny. Opublikowana charakterystyka produktu nie opisuje sposobu standaryzacji poszczególnych serii poza zawartością 10 mg wyciągu.

Status prawny i stosowanie poza medycyną

  • Rosja. Zarejestrowany lek na receptę, którego podmiotem odpowiedzialnym jest firma Samson-Med (Vidal: Thymalin).
  • USA i UE. Nie znaleźliśmy zatwierdzenia przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków) ani EMA (Europejską Agencję Leków). Tymalina nie figuruje na amerykańskiej liście substancji kontrolowanych z wykazu III (Schedule III) (21 CFR 1308.13).
  • Sport. Tymalina nie jest wymieniona z nazwy na Liście zabronionych substancji i metod WADA na rok 2026. Klasa S0 zabrania stosowania każdej substancji niewymienionej w innych sekcjach listy, która „nie posiada aktualnego zatwierdzenia przez żaden rządowy organ regulacyjny ds. zdrowia do stosowania terapeutycznego u ludzi” (Lista zabronionych substancji i metod WADA na rok 2026). Tymalina posiada rejestrację w Rosji i nie znaleźliśmy żadnego oficjalnego stanowiska WADA dotyczącego konkretnie tego preparatu.

Najważniejsze informacje

  • Wyciąg z grasicy cielęcej, a nie pojedynczy peptyd. Tymalina to mieszanina peptydów z grasic młodego bydła, zarejestrowana w Rosji jako środek immunostymulujący.
  • To nie tymulina, tymozyna alfa-1, TB-500 ani epitalon. Są to odrębne substancje o osobnych dowodach naukowych. Thymagen to pojedynczy syntetyczny dipeptyd wyizolowany po raz pierwszy z tymaliny.
  • W Rosji wskazana w niedoborach odporności. Dawka dla dorosłych wynosi 5–20 mg domięśniowo raz na dobę przez 3–10 dni. Nie opublikowano żadnych danych farmakokinetycznych u ludzi, w tym okresu półtrwania.
  • Twierdzenia o wydłużaniu życia są niepotwierdzone. Zgłaszana 2-krotnie niższa śmiertelność pochodzi z jednego badania przeprowadzonego przez twórców leku, w którym nie opisano randomizacji, zaślepienia ani liczebności grup, a żadne niezależne badanie nie powtórzyło tego wyniku.
  • Niewielkie, głównie rosyjskie badania. Najlepiej opisane badanie, obejmujące 92 pacjentów z COVID-19, miało charakter otwarty i mierzyło wskaźniki laboratoryjne, a nie przeżywalność. Nie istnieją żadne badania dotyczące wpływu na mięśnie czy wydolność fizyczną.
  • Niewiele udokumentowanych działań niepożądanych, skąpe dane o bezpieczeństwie. Etykieta wymienia reakcje alergiczne i wyklucza stosowanie w okresie ciąży oraz karmienia piersią. Długoterminowe zagrożenia nie zostały zbadane.

Źródła

  1. Vidal Russia. Thymalin (Тималин), lyophilisate for solution for intramuscular injection 10 mg: drug description [w języku rosyjskim]. Zaktualizowano 25 marca 2025 r. Vidal.
  2. Morozov VG, Khavinson VK. Natural and synthetic thymic peptides as therapeutics for immune dysfunction. Int J Immunopharmacol. 1997;19(9-10):501–505. PubMed.
  3. Linkova N, Khavinson V, Diatlova A, et al. The influence of KE and EW dipeptides in the composition of the Thymalin drug on gene expression and protein synthesis involved in the pathogenesis of COVID-19. Int J Mol Sci. 2023;24(17):13377. PubMed.
  4. Khavinson VK, Linkova NS, Kvetnoy IM, et al. Thymalin: activation of differentiation of human hematopoietic stem cells. Bull Exp Biol Med. 2020;170(1):118–122. PubMed.
  5. Avolio F, Martinotti S, Khavinson VK, et al. Peptides regulating proliferative activity and inflammatory pathways in the monocyte/macrophage THP-1 cell line. Int J Mol Sci. 2022;23(7):3607. PubMed.
  6. Khavinson VKh, Morozov VG. Peptides of pineal gland and thymus prolong human life. Neuro Endocrinol Lett. 2003;24(3-4):233–240. PubMed.
  7. Khavinson VK, Kuznik BI, Trofimova SV, et al. Results and prospects of using activator of hematopoietic stem cell differentiation in complex therapy for patients with COVID-19. Stem Cell Rev Rep. 2021;17(1):285–290. PubMed.
  8. Kuznik BI, Shapovalov KG, Smolyakov YN, et al. Morphological compound and indicators of the blood clotting system in severe COVID-19 patients of middle aged and elderly during treatment of Tocilizumab and Thymalin [w języku rosyjskim]. Adv Gerontol. 2022;35(3):368–374. PubMed.
  9. Vishnevskaia EE, Khavinson VKh, Nikolaeva DV. The use of thymalin in the combined treatment of patients with disseminated cancer of the cervix uteri [w języku rosyjskim]. Vopr Onkol. 1991;37(1):86–90. PubMed.
  10. Musienko GV. Thymalin in the combined treatment of parkinsonism patients [w języku rosyjskim]. Lik Sprava. 1999;(1):119–122. PubMed.
  11. Wolf E, Milazzo S, Boehm K, Zwahlen M, Horneber M. Thymic peptides for treatment of cancer patients. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(2):CD003993. PubMed.
  12. World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List. Obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. WADA 2026 Prohibited List.
  13. US Code of Federal Regulations. 21 CFR 1308.13, Schedule III. 21 CFR 1308.13.
  14. Khavinson VKh. Peptides and ageing. Neuro Endocrinol Lett. 2002;23(Suppl 3):11–144. PubMed.
  15. Ryzhak AP, Chalisova NI, Lin’kova NS, et al. Polypeptides influence on tissue cell cultures regeneration of various age rats [w języku rosyjskim]. Adv Gerontol. 2015;28(1):97–103. PubMed.