Urolityna A to mała cząsteczka wytwarzana przez bakterie jelitowe z elagotanin i kwasu elagowego – polifenoli występujących w owocach granatu, orzechach i owocach jagodowych. Nie u każdego człowieka bakterie jelitowe potrafią ją produkować. Syntetyczna wersja, sprzedawana pod marką Mitopure przez szwajcarską firmę Amazentis, jest promowana jako „aktywator mitofagii” wspomagający mięśnie i zdrowe starzenie się.
Mitofagia to proces, w którym komórki rozkładają i poddają recyklingowi uszkodzone mitochondria (struktury komórkowe wytwarzające energię). Urolityna A pobudza mitofagię w badaniach na komórkach i zwierzętach. U ludzi przeprowadzono kilka niewielkich badań randomizowanych. Najważniejszy wniosek: w trzech najlepiej znanych badaniach u ludzi pierwszorzędowym punktem końcowym było albo bezpieczeństwo (pierwsze badanie), albo wskaźnik czynnościowy, który nie uległ istotnej poprawie w porównaniu z placebo (dwa kolejne badania). Pozytywne wyniki pochodzą z drugorzędowych punktów końcowych oraz biomarkerów. Większość badań z udziałem ludzi została sfinansowana przez producenta.
Ta strona podsumowuje wyniki badań klinicznych, badań bezpieczeństwa oraz dokumentację FDA dotyczącą statusu GRAS. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.
| Właściwość | Szczegóły |
|---|---|
| Klasa | Metabolit elagotanin i kwasu elagowego wytwarzany przez mikrobiotę jelitową; sprzedawany jako „postbiotyk” |
| Budowa chemiczna | 3,8-dihydroxybenzo[c]chromen-6-one; C₁₃H₈O₄, 228,20 g/mol |
| Główny produkt | Mitopure (Amazentis SA), wytwarzany metodą syntezy chemicznej |
| Droga podania | Doustna (kapsułki miękkie, proszki, produkty spożywcze) |
| Dawki w badaniach u ludzi | Dawki pojedyncze 250–2000 mg; 250–1000 mg/dobę przez okres od 4 tygodni do 4 miesięcy |
| Okres półtrwania | Około 1 doby we krwi (pierwsze badanie u ludzi); stężenie maksymalne około 6 h po podaniu dawki |
| Kluczowy fakt dotyczący mechanizmu | Wywołuje mitofagię w komórkach, u nicieni i gryzoni; dowody u ludzi ograniczają się do biomarkerów |
| Status w USA | Nie jest zatwierdzonym lekiem. Zgłoszenie GRAS nr GRN 791 dotyczące stosowania w żywności: FDA (amerykańska Agencja Żywności i Leków) „nie miała zastrzeżeń” (20 grudnia 2018 r.) |
| WADA | Niewymieniona na Liście zabronionych substancji i metod 2026 |
Czym jest
Urolityna A to dibenzopiranon – trójpierscieniowy związek z dwiema grupami hydroksylowymi (PubChem). Dostępny na rynku składnik jest pod względem chemicznym identyczny z cząsteczką wytwarzaną w jelitach. Firma Amazentis wytwarza go na drodze syntezy z rezorcynolu i bromowanego kwasu benzoesowego, o czystości co najmniej 97% (pismo odpowiedzi FDA dot. GRN 791).
Produkt bakterii jelitowych
Bakterie jelitowe przekształcają pochodzące z diety elagotaniny i kwas elagowy w urolitynę A w kilku etapach (Pidgeon et al., Nat Commun 2025). W tym samym badaniu z 2025 r. zidentyfikowano klaster genów u bakterii jelitowych z rodzaju Enterocloster, który odpowiada za jeden z ostatnich etapów – przekształcenie urolityny C w urolitynę A. W próbkach ludzkiego kału badanych w laboratorium urolitynę A wytwarzały wyłącznie te próbki, w których ten klaster genów był aktywny, co może wyjaśniać różnice między ludźmi (Pidgeon et al., Nat Commun 2025).
Po spożyciu pokarmów bogatych w elagotaniny ludzi można podzielić na trzy „metabotypy urolitynowe” (typy metaboliczne) (Tomás-Barberán et al., J Agric Food Chem 2014):
| Metabotyp | Co wytwarza | Odsetek ochotników w badaniach |
|---|---|---|
| A | Wyłącznie urolitynę A | 25–80% |
| B | Urolitynę A oraz izourolitynę A i/lub urolitynę B | 10–50% |
| 0 | Brak wykrywalnych urolityn | 5–25% |
Typy te obserwowano niezależnie od wieku, płci, BMI czy źródła pokarmowego. Metabotyp B występował częściej u osób z zespołem metabolicznym lub rakiem jelita grubego.
W badaniu sponsorowanym przez producenta z udziałem 100 zdrowych dorosłych zmierzono to bardziej bezpośrednio (Singh et al., Eur J Clin Nutr 2022):
- tylko u 12% urolityna A była wykrywalna we krwi w punkcie wyjściowym;
- po wypiciu jednej szklanki soku z granatu około 40% badanych przekształcało znaczące ilości prekursorów w urolitynę A;
- 500 mg urolityny A przyjęte bezpośrednio zapewniało ponad 6-krotnie wyższą ekspozycję niż sok z granatu.
Osoby wytwarzające urolitynę A charakteryzowały się większą różnorodnością mikrobiomu jelitowego niż osoby niewytwarzające. Zróżnicowana zdolność do jej endogennego wytwarzania stanowi główny argument wysuwany na rzecz bezpośredniego przyjmowania urolityny A zamiast polegania wyłącznie na diecie.
Jak działa: mitofagia
Dane dotyczące mitofagii pochodzą niemal wyłącznie z badań na komórkach i zwierzętach:
- U nicieni (C. elegans). Urolityna A wywoływała mitofagię, zapobiegała gromadzeniu się niesprawnych mitochondriów wraz z wiekiem i wydłużała długość życia (Ryu et al., Nat Med 2016).
- U gryzoni. W tym samym badaniu stwierdzono lepszą wydolność wysiłkową w dwóch mysich modelach związanego z wiekiem spadku funkcji mięśni oraz u młodych szczurów.
- U myszy, komórki układu odpornościowego. Według autorów późniejszego badania immunologicznego u ludzi urolityna A zwiększała pulę macierzystych komórek pamięci T oraz dziewiczych limfocytów T (Denk et al., Nat Aging 2025).
- Inne szlaki. W badaniach laboratoryjnych urolityna A pobudza również sygnalizację receptora węglowodorów arylowych (AhR), co wpływa na czynność układu odpornościowego i barierę jelitową (Pidgeon et al., Nat Commun 2025).
U ludzi dowody ograniczają się do biomarkerów oznaczanych w bioptatach mięśni. W pierwszym badaniu u ludzi 4 tygodnie stosowania dawki 500 lub 1000 mg/dobę zmieniały ekspresję genów mitochondrialnych w mięśniach i obniżały stężenie acylokarnityn w osoczu (produktów ubocznych spalania kwasów tłuszczowych, których stężenie rośnie, gdy mitochondria pracują mniej wydajnie) (Andreux et al., Nat Metab 2019). W badaniu ATLAS dawka 500 mg/dobę zwiększała poziom fosfo-Parkiny – markera aktywnej mitofagii zależnej od szlaku PINK1/Parkin – w bioptatach mięśni pobranych od 6 uczestników. Autorzy odnotowali jednak, że szlaki ekspresji genów i białek zmieniane przez urolitynę A nie pokrywały się ze sobą, a niektóre zmiany pojawiały się tylko przy jednej z dwóch badanych dawek (Singh et al., Cell Rep Med 2022). Są to markery mechanizmu działania, a nie dowód na to, że mitofagia przynosi jakiekolwiek korzyści czynnościowe u ludzi.
Urolitynę A często omawia się obok prekursorów NAD+, które oddziałują na mitochondria innym szlakiem. Zobacz strony: NAD+, NMN oraz NR (rybozyd nikotynamidu).
Farmakokinetyka
| Parametr | Wynik | Źródło |
|---|---|---|
| Biodostępność u ludzi | Wykrywana w osoczu przy każdej badanej dawce (250–2000 mg) | Andreux 2019 |
| Wchłanianie u szczurów | Wchłaniało się poniżej 2,2% dawki znakowanej izotopowo | Pismo FDA dot. GRN 791 |
| Główne postacie krążące we krwi | Glukuronid urolityny A, następnie siarczan urolityny A i związek macierzysty | Heilman 2017; Singh 2022, EJCN |
| Czas do stężenia maksymalnego | Około 6 h | Singh 2022, EJCN, cytując pierwsze badanie u ludzi |
| Okres półtrwania | Około 24 h; eliminacja w ciągu 3–4 dni po pojedynczej dawce | Jak wyżej |
| Stężenia po 4 miesiącach przyjmowania 1000 mg/dobę | Macierzysta urolityna A 1038 pg/mL; glukuronid urolityny A 1014 ng/mL | Liu 2022 |
Większość puli krążącej we krwi stanowi postać sprzężona (glukuronid lub siarczan): w badaniu Liu stężenie glukuronidu mierzono w nanogramach na mL, natomiast macierzystej urolityny A – w pikogramach na mL.
Status regulacyjny
W czerwcu 2018 r. firma Amazentis złożyła do FDA zgłoszenie GRAS nr GRN 791. GRAS („generally recognized as safe” – powszechnie uznany za bezpieczny) to procedura, w ramach której przedsiębiorstwo samo stwierdza bezpieczeństwo składnika żywności i może powiadomić o tym FDA. Zgłoszenie obejmowało urolitynę A w następujących produktach spożywczych (wpis w rejestrze FDA GRN 791; pismo odpowiedzi FDA):
- do 500 mg na porcję w koktajlach białkowych, napojach zastępujących posiłek, płatkach owsianych błyskawicznych, batonach białkowych i odżywczych oraz napojach jogurtowych;
- do 1000 mg na porcję w jogurtach greckich, jogurtach wysokobiałkowych i mlecznych koktajlach białkowych.
20 grudnia 2018 r. FDA odpowiedziała, że „w obecnym czasie nie ma pytań” dotyczących wniosku firmy. W piśmie zaznaczono, że nie stanowi ono formalnego potwierdzenia statusu GRAS przez FDA. Agencja nie oceniała również żadnych oświadczeń zdrowotnych. Firma Amazentis oszacowała, że konsumenci w wieku od 12 lat przyjmowaliby z tych produktów średnio 1183 mg/dobę, a na 90. percentylu – 2421 mg/dobę. GRN 791 jest jedynym zgłoszeniem dotyczącym urolityny A w rejestrze GRAS prowadzonym przez FDA.
Urolityna A nie jest zatwierdzona jako lek w żadnym wskazaniu. Nie jest też wymieniona na Liście zabronionych substancji i metod WADA 2026.
Co pokazują badania
Kto finansował badania
Większość badań klinicznych nad urolityną A u ludzi była sponsorowana przez firmę Amazentis, producenta preparatu Mitopure:
- Pierwsze badanie u ludzi. Sponsorem była firma Amazentis (ClinicalTrials.gov NCT02655393), a większość autorów była pracownikami firmy (Andreux 2019).
- Liu 2022 (osoby starsze). Badanie było wspierane przez Amazentis. W publikacji podano, że podmiot finansujący brał udział w projektowaniu badania, analizie i interpretacji danych oraz podjęciu decyzji o publikacji. Dwóch autorów było pracownikami firmy, a dyrektor generalny (CEO) i przewodniczący rady nadzorczej byli współautorami (Liu 2022).
- Singh 2022 (ATLAS). Badanie sponsorowała firma Amazentis, a 6 z 9 autorów było jej pracownikami (Singh 2022).
- Późniejsze badania kliniczne i badania bezpieczeństwa. Firma Amazentis sfinansowała również badanie układu odpornościowego (Denk 2025), badanie u biegaczy (Whitfield 2025) oraz badanie statusu wytwarzania urolityny A (Singh 2022, EJCN). Naukowcy z Amazentis byli współautorami badania bezpieczeństwa u szczurów (Heilman 2017) i złożyli zgłoszenie GRAS do FDA.
Finansowanie przez przemysł nie oznacza, że wyniki są błędne. Dotychczasowe niezależne badania są jednak niewielkie, a ich wyniki niejednoznaczne (patrz „Inne badania” niżej).
Pierwsze badanie u ludzi (Andreux 2019)
Do tego randomizowanego, podwójnie zaślepionego badania kontrolowanego placebo włączono 60 zdrowych osób starszych prowadzących siedzący tryb życia (ClinicalTrials.gov NCT02655393; Andreux et al., Nat Metab 2019). Projekt obejmował dwie części:
- Dawki pojedyncze 250, 500, 1000 lub 2000 mg, w tym test podania z pokarmem.
- Dawki dobowe 250, 500 lub 1000 mg przez 28 dni.
Pierwszorzędowym punktem końcowym było bezpieczeństwo, a autorzy opisali korzystny profil bezpieczeństwa. Drugorzędowe punkty końcowe wykazały, że urolityna A docierała do krwi przy wszystkich dawkach, a dawki 500 i 1000 mg/dobę zmieniały stężenie acylokarnityn w osoczu oraz ekspresję genów mitochondrialnych w mięśniach.
Osoby starsze: Liu 2022 (JAMA Network Open)
Do tego podwójnie zaślepionego badania randomizowanego przeprowadzonego w Seattle włączono 66 dorosłych w wieku 65–90 lat (średnia wieku 71,7 roku, 76% kobiet). Uczestnicy przyjmowali 1000 mg/dobę urolityny A lub placebo przez 4 miesiące (Liu et al., JAMA Netw Open 2022). Oba pierwszorzędowe punkty końcowe dały wynik zerowy (brak istotnego efektu):
| Pierwszorzędowy punkt końcowy | Urolityna A | Placebo | Wynik |
|---|---|---|---|
| Dystans 6-minutowego marszu, zmiana | +60,8 m (SD 67,2) | +42,5 m (SD 73,3) | Różnica nieistotna |
| Maksymalne wytwarzanie ATP, mięsień dłoni (pierwszy mięsień międzykostny grzbietowy) | +0,07 mM/s (SD 0,23) | +0,06 mM/s (SD 0,20) | Różnica nieistotna |
| Maksymalne wytwarzanie ATP, mięsień podudzia (mięsień piszczelowy przedni) | −0,03 mM/s (SD 0,10) | +0,03 mM/s (SD 0,10) | Różnica nieistotna |
W obu grupach dystans marszu wydłużył się o więcej niż 30 m – wartość uznawaną zazwyczaj za klinicznie istotną – co oznacza, że odpowiedź na placebo była duża.
Wyniki dla drugorzędowych punktów końcowych były niejednoznaczne:
- Wytrzymałość mięśniowa. Liczba skurczów do wystąpienia zmęczenia wzrosła bardziej w grupie urolityny A po 2 miesiącach (dłoń: +95,3 vs +11,6; podudzie: +41,4 vs +5,7). Po 4 miesiącach grupa placebo nadrobiła jednak różnicę i wynik przestał być istotny statystycznie.
- Biomarkery. Stężenia kilku acylokarnityn, ceramidów oraz białka C-reaktywnego (CRP, markera stanu zapalnego) spadły w grupie urolityny A w porównaniu z placebo.
Dorośli w średnim wieku: Singh 2022 (Cell Reports Medicine, ATLAS)
Do tego jednoośrodkowego badania z podwójnie ślepą próbą przeprowadzonego w Kanadzie włączono 88 niewytrenowanych dorosłych z nadwagą w wieku 40–64 lat o niskiej wydolności tlenowej. Przyjmowali oni placebo, 500 mg/dobę lub 1000 mg/dobę przez 4 miesiące (Singh et al., Cell Rep Med 2022). Pierwszorzędowy punkt końcowy – moc szczytowa w teście na cykloergometrze – nie różnił się istotnie od placebo. Wzrósł o około 4% w obu grupach urolityny A oraz o 0,7% w grupie placebo.
Drugorzędowe punkty końcowe (zmiany względem wartości wyjściowej po 4 miesiącach):
| Punkt końcowy | Placebo | 500 mg/dobę | 1000 mg/dobę |
|---|---|---|---|
| Średni szczytowy moment siły mięśni kulszowo-goleniowych | −9,8% | +12% (p = 0,027 vs placebo) | +9,8% (p = 0,029 vs placebo) |
| Maksymalny moment siły zgięcia stawu kolanowego | −9,3% | +10,6% (p = 0,017) | +10,5% (p = 0,022) |
| Średni szczytowy moment siły mięśnia czworogłowego uda | −2,5% | +2,3% | +4,7% (różnica nieistotna) |
| Siła uścisku dłoni | +2,4% | +4,6% | +5,1% (różnica nieistotna) |
| Szczytowe VO₂ (wydolność tlenowa) | −1,1% | +1,6% | +10,2% (p = 0,058 vs placebo) |
| Dystans 6-minutowego marszu | −0,1% | −0,2% | +7% (+33,4 m; p = 0,098 vs placebo) |
| Beztłuszczowa masa ciała (badanie DXA) | −0,7% | +0,1% | −1,0% (bez zmian) |
Kwestie warte uwagi:
- Istotne statystycznie różnice w sile dotyczyły wyłącznie mięśni kulszowo-goleniowych. Siła mięśnia czworogłowego uda ani uścisku dłoni nie różniła się między grupami.
- Część różnicy w obrębie mięśni kulszowo-goleniowych wynikała z istotnego spadku o około 10% w grupie placebo.
- Poprawa dystansu marszu i VO₂ przy dawce 1000 mg była istotna wyłącznie w porównaniu z wartością wyjściową, a nie w porównaniu z placebo.
- Stężenie CRP spadło istotnie przy dawce 1000 mg. Stężenie acylokarnityn spadło przy dawce 500 mg, ale nie przy 1000 mg.
- Urolityna A nie zmieniła beztłuszczowej ani tłuszczowej masy ciała. Mimo marketingu nawiązującego do „mięśni” w badaniu tym nie powodowała przyrostu masy mięśniowej.
Autorzy określają to badanie jako badanie weryfikujące koncepcję (proof-of-concept) i jako jego główne ograniczenie wskazują zerowy wynik w pierwszorzędowym punkcie końcowym.
Inne badania
| Badanie | Populacja, dawka | Pierwszorzędowy lub główny punkt końcowy | Finansowanie lub deklaracje |
|---|---|---|---|
| Denk et al., Nat Aging 2025 | 50 zdrowych dorosłych w średnim wieku; 1000 mg/dobę przez 4 tygodnie | Dziewicze limfocyty T CD8+ (naive-like): +0,50 punktu procentowego (95% CI 0,16–0,83); zdolność utleniania kwasów tłuszczowych w limfocytach CD8+: +14,72 punktu (95% CI 6,46–22,99) | Amazentis |
| Whitfield et al., Sports Med 2025 | 42 wysoko wytrenowanych biegaczy długodystansowych na obozie wysokogórskim; 1000 mg/dobę przez 4 tygodnie | Brak poprawy czasu w biegu na 3000 m; brak istotnej interakcji dla VO₂max (p = 0,138); niższe odczucie wysiłku i niższa aktywność kinazy kreatynowej (markera uszkodzenia mięśni) po teście | Amazentis |
| Zhao et al., JISSN 2024 | 20 mężczyzn trenujących siłowo; 1 g/dobę przez 8 tygodni | Wynik 1RM w wyciskaniu leżąc i przysiadzie nie różnił się istotnie od placebo; poprawa siły izometrycznej i liczby powtórzeń do odmowy | Grant edukacyjny prowincji Jiangsu |
| da Costa Pinaffi-Langley et al., JAMA Netw Open 2026 | 50 dorosłych w wieku 40–64 lat z otyłością; 1000 mg/dobę przez 4 tygodnie | Wynik zerowy w pierwszorzędowym punkcie końcowym: rozszerzalność tętnicy ramiennej zależna od przepływu (FMD, miara czynności naczyń krwionośnych) +1,3% vs +0,3%; drugorzędowe punkty naczyniowe również bez efektu; większe odpowiedzi przepływu mózgowego wywołane zadaniem, wyniki w samych zadaniach bez zmian | Nie zgłoszono konfliktu interesów |
Przeglądy systematyczne
- Dao 2026. W metaanalizie 5 randomizowanych badań obejmujących 236 uczestników udało się połączyć tylko jeden punkt końcowy – test 6-minutowego marszu – z 2 badań (Dao et al., Front Nutr 2026). Łączna różnica wyniosła +17,03 m (95% CI −5,33 do 39,40) i była nieistotna statystycznie, przy niskiej pewności dowodów (GRADE). Autorzy określają wyniki dotyczące siły, wytrzymałości i biomarkerów jako sygnały „eksploracyjne”, a nie powtarzalne efekty.
- Kuerec 2024. Wcześniejszy przegląd 5 badań z udziałem 250 zdrowych osób wykazał działanie przeciwzapalne i wpływ na ekspresję genów mitochondrialnych oraz poprawę siły i wytrzymałości. Nie stwierdzono natomiast wpływu na maksymalne wytwarzanie ATP, wymiary ciała, wskaźniki sercowo-naczyniowe ani sprawność fizyczną (Kuerec et al., Ageing Res Rev 2024).
Działania niepożądane i ryzyko
Dane dotyczące bezpieczeństwa u ludzi
Dotychczasowe badania były krótkie (od 4 tygodni do 4 miesięcy) i nie wykazały sygnałów ostrzegawczych dotyczących bezpieczeństwa:
- Liu 2022. Zdarzenia niepożądane zaistniałe w trakcie leczenia wystąpiły u 16 osób przyjmujących urolitynę A i u 15 osób przyjmujących placebo; nie odnotowano ciężkich zdarzeń niepożądanych. Parametry życiowe, badania biochemiczne i morfologia krwi oraz badanie ogólne moczu nie wykazały różnic (Liu 2022).
- ATLAS. Odnotowano 42 zdarzenia niepożądane u 17 osób w grupie placebo, 24 u 13 osób w grupie 500 mg oraz 36 u 15 osób w grupie 1000 mg. Wiele z nich wiązało się z zabiegiem biopsji mięśnia. Laboratoryjne badania bezpieczeństwa nie różniły się między grupami (Singh 2022).
- Denk 2025. W ciągu 28 dni w obu grupach łącznie odnotowano dziewięć zdarzeń niepożądanych. Czynność nerek i aktywność enzymów wątrobowych nie uległy zmianie (Denk 2025).
Bezpieczeństwo długotrwałego stosowania powyżej 4 miesięcy nie było oceniane w badaniach kontrolowanych (Dao 2026).
Toksykologia na zwierzętach
W programie badań bezpieczeństwa prowadzonym przez producenta u szczurów stwierdzono, co następuje (Heilman et al., Food Chem Toxicol 2017):
- urolityna A nie wykazywała działania genotoksycznego w standardowym zestawie testów;
- 28-dniowe i 90-dniowe badania z podawaniem w paszy nie wykazały narządów docelowych dla toksyczności ani zmian w objawach klinicznych, biochemii krwi czy morfologii krwi;
- poziom niewywołujący dających się zaobserwować działań niepożądanych (NOAEL) odpowiadał najwyższej badanej dawce: 3451 mg/kg/dobę u samców i 3826 mg/kg/dobę u samic w okresie 90 dni.
Są to wyniki uzyskane u zwierząt i nie wyznaczają dawkowania u ludzi.
Niewiadome
- Interakcje. W przeanalizowanych tutaj badaniach nie znaleziono żadnych badań dotyczących interakcji z lekami.
- Populacje. Do opublikowanych badań włączano osoby dorosłe, w większości zdrowe. Nie znaleziono danych dotyczących bezpieczeństwa w okresie ciąży, karmienia piersią, u dzieci ani u osób z ciężkimi chorobami.
- Równoważność produktów. W zgłoszeniu GRAS i w badaniach klinicznych stosowano syntetyczną urolitynę A firmy Amazentis o określonej specyfikacji czystości. Wyników tych nie można automatycznie przenosić na inne produkty sprzedawane jako „urolityna A” ani na wyciągi z granatu lub elagotanin, których działanie zależy od tego, czy dana osoba potrafi wytwarzać urolitynę A.
Najważniejsze informacje
- Metabolit bakterii jelitowych, a nie witamina. Urolityna A powstaje z elagotanin obecnych w granatach, orzechach i owocach jagodowych, a tylko część ludzi wytwarza ją w znaczących ilościach. W jednym z badań wykrywalne stężenia wyjściowe stwierdzono u 12% dorosłych.
- Mitofagię wykazano głównie w komórkach i u zwierząt. Związek wydłużał życie nicieni i poprawiał wydolność wysiłkową u gryzoni. Dane u ludzi ograniczają się do biomarkerów we krwi i w bioptatach mięśni.
- Pierwszorzędowe punkty końcowe dotyczyły bezpieczeństwa lub dały wynik zerowy. W pierwszym badaniu u ludzi głównym punktem końcowym było bezpieczeństwo. Badanie Liu 2022 nie wykazało wpływu na dystans marszu ani wytwarzanie ATP w mięśniach, a badanie ATLAS nie wykazało wpływu na moc szczytową. Pozytywne wyniki dotyczące siły i wytrzymałości pochodzą z drugorzędowych punktów końcowych.
- Większość badań jest finansowana przez przemysł. Firma Amazentis, producent preparatu Mitopure, sponsorowała niemal wszystkie badania u ludzi i złożyła zgłoszenie GRAS. Dotychczasowe niezależne badania były niewielkie i przyniosły wyniki zerowe lub niejednoznaczne.
- Bezpieczeństwo krótkoterminowe wygląda korzystnie. W badaniach z dawkami do 1000 mg/dobę przez okres do 4 miesięcy częstość zdarzeń niepożądanych była zbliżona do placebo, a badania u szczurów nie wykazały toksyczności przy bardzo wysokich dawkach. Brakuje jednak danych długoterminowych u ludzi.
- Status GRAS to nie rejestracja leku. W 2018 r. FDA „nie miała pytań” do wniosku firmy Amazentis uznającego urolitynę A za składnik GRAS do stosowania w żywności. Pismo to nie stanowi potwierdzenia bezpieczeństwa przez FDA i nie obejmuje żadnych oświadczeń zdrowotnych.
Źródła
- Ryu D, Mouchiroud L, Andreux PA, et al. Urolithin A induces mitophagy and prolongs lifespan in C. elegans and increases muscle function in rodents. Nat Med. 2016;22(8):879–888. PubMed.
- Andreux PA, Blanco-Bose W, Ryu D, et al. The mitophagy activator urolithin A is safe and induces a molecular signature of improved mitochondrial and cellular health in humans. Nat Metab. 2019;1(6):595–603. PubMed.
- Amazentis SA. A single and multiple dose study of AMAZ-02 to evaluate safety and pharmacokinetics in elderly subjects. NCT02655393. ClinicalTrials.gov.
- Liu S, D’Amico D, Shankland E, et al. Effect of urolithin A supplementation on muscle endurance and mitochondrial health in older adults: a randomized clinical trial. JAMA Netw Open. 2022;5(1):e2144279. PubMed.
- Singh A, D’Amico D, Andreux PA, et al. Urolithin A improves muscle strength, exercise performance, and biomarkers of mitochondrial health in a randomized trial in middle-aged adults. Cell Rep Med. 2022;3(5):100633. PubMed.
- Singh A, D’Amico D, Andreux PA, et al. Direct supplementation with urolithin A overcomes limitations of dietary exposure and gut microbiome variability in healthy adults to achieve consistent levels across the population. Eur J Clin Nutr. 2022;76(2):297–308. PubMed.
- Tomás-Barberán FA, García-Villalba R, González-Sarrías A, et al. Ellagic acid metabolism by human gut microbiota: consistent observation of three urolithin phenotypes in intervention trials, independent of food source, age, and health status. J Agric Food Chem. 2014;62(28):6535–6538. PubMed.
- Pidgeon R, Mitchell S, Shamash M, et al. Diet-derived urolithin A is produced by a dehydroxylase encoded by human gut Enterocloster species. Nat Commun. 2025;16(1):999. PubMed.
- Heilman J, Andreux P, Tran N, et al. Safety assessment of urolithin A, a metabolite produced by the human gut microbiota upon dietary intake of plant derived ellagitannins and ellagic acid. Food Chem Toxicol. 2017;108(Pt A):289–297. PubMed.
- Denk D, Singh A, Kasler HG, et al. Effect of the mitophagy inducer urolithin A on age-related immune decline: a randomized, placebo-controlled trial. Nat Aging. 2025;5(11):2309–2322. PubMed.
- Whitfield J, McKay AKA, Tee N, et al. Evaluating the impact of urolithin A supplementation on running performance, recovery, and mitochondrial biomarkers in highly trained male distance runners. Sports Med. 2025;55(12):3183–3200. PubMed.
- Zhao H, Zhu H, Yun H, et al. Assessment of urolithin A effects on muscle endurance, strength, inflammation, oxidative stress, and protein metabolism in male athletes with resistance training: an 8-week randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Int Soc Sports Nutr. 2024;21(1):2419388. PubMed.
- da Costa Pinaffi-Langley AC, Gulej R, Kaposzta Z, et al. Urolithin A and endothelial and cerebrovascular function in middle-aged adults with obesity: a randomized clinical trial. JAMA Netw Open. 2026;9(10):e2638047. PubMed.
- Dao T, Nguyen TT, Gariani K, et al. Effects of urolithin A supplementation on muscle health outcomes in humans from randomized controlled trials. Front Nutr. 2026;13:1834344. PubMed.
- Kuerec AH, Lim XK, Khoo AL, et al. Targeting aging with urolithin A in humans: a systematic review. Ageing Res Rev. 2024;100:102406. PubMed.
- Food and Drug Administration. GRN No. 791: Urolithin A (zgłaszający Amazentis SA; złożono 15 czerwca 2018 r.; zamknięto 20 grudnia 2018 r.). FDA GRAS Notice Inventory.
- Keefe DM, Office of Food Additive Safety, FDA. Response letter to GRAS Notice No. GRN 000791 (urolithin A). 20 grudnia 2018 r. FDA.
- National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary for CID 5488186, Urolithin A. PubChem.
- World Anti-Doping Agency. World Anti-Doping Code International Standard: Prohibited List 2026. WADA 2026 Prohibited List.