Suplementy diety

Różeniec górski (Rhodiola rosea)

Różeniec górski (Rhodiola rosea), nazywany także „złotym korzeniem” lub „korzeniem arktycznym”, to roślina kwiatowa z rodziny gruboszowatych (Crassulaceae), rosnąca w chłodnych, górskich rejonach półkuli północnej. Jej korzeń i kłącze (podziemna łodyga) są od wieków wykorzystywane w medycynie tradycyjnej, a ekstrakty sprzedaje się dziś jako „adaptogen” na stres, zmęczenie, sprawność umysłową i wytrzymałość (raport oceniający EMA z 2024 r.).

W USA jest suplementem diety. W UE określone ekstrakty etanolowe mogą być rejestrowane jako tradycyjne produkty lecznicze roślinne łagodzące objawy stresu, takie jak zmęczenie i wyczerpanie. Rejestracja ta opiera się na wieloletnim stosowaniu, a nie na dowodach z badań klinicznych: w 2024 r. unijny komitet ds. roślinnych produktów leczniczych ponownie uznał, że badania kliniczne mają zbyt wiele wad metodologicznych, by potwierdzić skuteczność (raport oceniający EMA z 2024 r.).

Na tej stronie podsumowano informacje z badań klinicznych, przeglądów systematycznych oraz raportów organów regulacyjnych. Materiał ma wyłącznie charakter edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość Szczegóły
Rodzaj Roślinny suplement diety (USA); tradycyjny produkt leczniczy roślinny (UE)
Część rośliny Korzeń i kłącze Rhodiola rosea L.
Związki wskaźnikowe (markery) Rozawiny (rozawina, rozaryna, rozyna) oraz salidrozyd (nazywany też rodiolozydem)
Droga podania Doustna (tabletki, kapsułki, nalewki)
Dawka w tradycyjnym stosowaniu w UE 144–200 mg suchego ekstraktu raz lub dwa razy na dobę (144–400 mg/dobę), wyłącznie u dorosłych
Dawki w badaniach klinicznych Od pojedynczej dawki 200 mg do 1500 mg/dobę przez kilka dni (wysiłek fizyczny); 340–680 mg/dobę lub od jednej do czterech kapsułek po 340 mg na dobę (depresja)
Okres półtrwania Nie opublikowano okresu półtrwania eliminacji u ludzi; po pojedynczej dawce 288 mg stężenie osiągało szczyt po ≈2 godz. i było niewykrywalne po 8 godz. U szczurów okres półtrwania salidrozydu podanego dożylnie ≈1 godz.
Status w USA Suplement diety; FDA (amerykańska Agencja Żywności i Leków) nie zatwierdza suplementów przed wprowadzeniem ich do obrotu
Status WADA Niewymieniony na Liście zabronionych substancji i metod 2026

Czym jest

Nazwa rośliny nawiązuje do różanego zapachu świeżo przekrojonego korzenia. Z korzenia i kłącza wyizolowano około 140 związków, w tym fenylopropanoidy, fenyloetanoidy, flawonoidy, monoterpeny i glikozydy cyjanogenne (Panossian et al., Phytomedicine 2010). Jako wskaźniki jakości wykorzystuje się dwie grupy związków:

Grupa składników Przykłady Dlaczego ma znaczenie
Fenylopropanoidy (rozawiny) Rozawina, rozaryna, rozyna Służą do odróżnienia R. rosea od pokrewnych gatunków z rodzaju Rhodiola
Fenyloetanoidy Salidrozyd (rodiolozyd), tyrozol Występują także u innych gatunków Rhodiola; badane jako możliwe związki czynne

Źródła: raport oceniający EMA z 2024 r.; Booker et al., Phytomedicine 2016.

EMA zauważa, że istnieją jedynie ograniczone dane na temat składu ilościowego, a zawartość poszczególnych związków różni się w zależności od klonu rośliny oraz rozpuszczalnika użytego do ekstrakcji: 70% etanol ekstrahuje więcej rozawin i mniej salidrozydu niż 40% etanol. W kilku badaniach klinicznych stosowano jeden markowy ekstrakt – SHR-5 (Swedish Herbal Institute). Partia użyta w jednym z badań amerykańskich była standaryzowana na 3,07% rozawiny i 1,95% salidrozydu (Mao et al., Phytomedicine 2015).

Termin „adaptogen” opisuje substancję, której przypisuje się zwiększanie odporności na stres. Proponowane mechanizmy działania pochodzą głównie z badań laboratoryjnych: obejmują wpływ na oś hormonów stresu (HPA) i kortyzol, białka szoku cieplnego oraz enzymy szlaków sygnalizacji stresu (Panossian et al., Phytomedicine 2010). W testach laboratoryjnych ekstrakty z korzenia hamowały enzymy monoaminooksydazę A i B, które rozkładają serotoninę, dopaminę i noradrenalinę (raport oceniający EMA z 2024 r.). Żaden z tych mechanizmów nie został potwierdzony jako wyjaśnienie działania u ludzi.

Farmakokinetyka

Dane dotyczące ludzi pochodzą z jednego niewielkiego badania; większość pozostałych wartości uzyskano u szczurów.

Badanie Wynik
Ludzie: 16 ochotników, pojedyncza dawka 288 mg ekstraktu SHR-5 (7,26 mg salidrozydu, 8,4 mg rozawiny) Salidrozyd wykrywalny natychmiast; rozawina niewykrywalna w pierwszej godzinie. Szczyt stężenia po 2 godz. (salidrozyd 948 ng/mL, rozawina 446 ng/mL). Poniżej granicy wykrywalności po 8 godz.
Szczury, podanie doustne Biodostępność salidrozydu 75–90% vs 20–26% dla rozawiny
Szczury, salidrozyd dożylnie 7,5–30 mg/kg Okres półtrwania ≈1 godz.; 53,7% dawki odzyskano w postaci niezmienionej w moczu w ciągu 48 godz.

Źródła: raport oceniający EMA z 2024 r., podsumowujący pracę Panossian et al. 2010; Zhang et al., Planta Med 2013.

U szczurów salidrozyd był usuwany głównie przez nerki i docierał do mięśni szkieletowych, tkanki tłuszczowej oraz jąder i jajników lepiej niż do mózgu (Zhang et al., Planta Med 2013). Nie wiadomo, czy dotyczy to również ludzi. Dla żadnego składnika różeńca górskiego nie opublikowano okresu półtrwania eliminacji u ludzi.

Status regulacyjny

  • Unia Europejska. Unijna monografia zielarska (rewizja 1, przyjęta 20 marca 2024 r.) obejmuje suche ekstrakty wytwarzane z użyciem 67–70% etanolu, przeznaczone dla dorosłych jako „tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany w celu łagodzenia objawów stresu, takich jak zmęczenie i wyczerpanie”. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, zaleca się konsultację z lekarzem (monografia EMA z 2024 r.). Takie ekstrakty są stosowane leczniczo w UE od 1987 r., co spełniło wymóg 30-letniego tradycyjnego stosowania. Komitet odrzucił status „ugruntowanego zastosowania medycznego”, który wymaga dowodów skuteczności, ponieważ opublikowane badania „wykazują znaczne braki jakościowe” (raport oceniający EMA z 2024 r.).
  • Stany Zjednoczone. Różeniec górski jest sprzedawany jako suplement diety. Zgodnie z ustawą Dietary Supplement Health and Education Act (DSHEA) FDA nie ma uprawnień do zatwierdzania suplementów przed wprowadzeniem ich na rynek (FDA).
  • Sport. Różeniec górski ani salidrozyd nie są wymienione na Liście zabronionych substancji i metod WADA 2026. Problemy z jakością produktów (zob. niżej) nadal mają tu jednak znaczenie.

Co pokazują badania

Zmęczenie i sprawność umysłowa

Badanie Schemat i dawka Wynik
Darbinyan et al., 2000 56 młodych lekarzy pełniących nocne dyżury; układ naprzemienny (crossover); jedna tabletka SHR-5 dziennie przez 2 tygodnie Lepsze wyniki we wskaźniku zmęczenia opartym na testach sprawności umysłowej w pierwszym 2-tygodniowym okresie
Olsson et al., 2009 60 dorosłych ze zmęczeniem związanym ze stresem; 576 mg/dobę SHR-5 lub placebo przez 28 dni Poprawa w obu grupach; różeniec wypadł lepiej niż placebo w skali wypalenia oraz w niektórych testach uwagi, a także osłabił poranną odpowiedź kortyzolową
Punja et al., 2014 48 studentów pielęgniarstwa pracujących zmianowo; 364 mg (plus do jednej dodatkowej kapsułki) dziennie przez 42 dni Zmęczenie większe niż przy placebo: różnica w skali witalności −17,3 (95% CI −30,6 do −3,9)

W badaniu Olssona zaobserwowano silny efekt placebo: w obu grupach nastąpiła poprawa w zakresie wypalenia, zdrowia psychicznego, depresji oraz kilku wskaźników uwagi. Oceniający z EMA zauważył, że różnica między grupami w głównej skali wypalenia była niewielka (p = 0,047), a samo badanie zbyt małe, aby potwierdzić skuteczność (raport oceniający EMA z 2024 r.).

Przeglądy systematyczne formułują ostrożne wnioski:

  • W przeglądzie z 2011 r. obejmującym 11 badań kontrolowanych placebo wskazano na możliwe korzyści dla wydolności fizycznej i sprawności umysłowej, ale zwrócono uwagę na „brak niezależnych powtórzeń badań” (Hung et al., Phytomedicine 2011).
  • W przeglądzie z 2012 r. obejmującym 11 badań stwierdzono, że korzyści wykazano w 2 z 6 badań dotyczących zmęczenia fizycznego oraz w 3 z 5 badań nad zmęczeniem psychicznym. Każde z włączonych badań charakteryzowało się wysokim lub niejasnym ryzykiem błędu systematycznego, a autorzy określili dowody jako sprzeczne (Ishaque et al., BMC Complement Altern Med 2012).

Wytrzymałość i wydolność fizyczna

Poszczególne badania są niewielkie i przynoszą niejednoznaczne wyniki:

Badanie Schemat i dawka Wynik
De Bock et al., 2004 24 młodych dorosłych, układ naprzemienny; 200 mg ekstraktu (3% rozawiny, 1% salidrozydu) 1 godz. przed testem; następnie 12 dorosłych przyjmujących 200 mg/dobę przez 4 tygodnie Pojedyncza dawka: czas do wyczerpania 17,2 vs 16,8 min; szczytowy pobór tlenu 52,9 vs 50,9 mL/kg/min. Cztery tygodnie stosowania nie przyniosły żadnych zmian
Walker et al., 2007 12 mężczyzn trenujących siłowo, układ naprzemienny; 1500 mg/dobę przez 4 dni Brak różnic w odbudowie zasobów energetycznych mięśni, odczuwanym wysiłku ani czasie do wyczerpania
Ballmann et al., 2019 11 aktywnych kobiet, układ naprzemienny; 1500 mg/dobę przez 3 dni plus 500 mg przed testem Wyższa moc średnia (wielkość efektu 0,55) i moc szczytowa (0,46) w trzech 15-sekundowych sprintach; wskaźnik zmęczenia bez zmian

W metaanalizie z 2025 r. połączono dane z 26 randomizowanych badań z udziałem 668 zdrowych, w większości młodych uczestników (średni czas trwania 33 dni) (Wang et al., Front Nutr 2025):

Punkt końcowy Liczba badań Wielkość efektu (95% CI) Niejednorodność (I²)
VO₂max (maksymalny pobór tlenu) 11 0,32 (0,12–0,52) 0%
Czas do wyczerpania 7 0,38 (0,07–0,69) 14,5%
Czas w próbie czasowej (wartość ujemna = szybciej) 5 −0,40 (−0,78 do −0,01) 24,8%
Kinaza kreatynowa (marker uszkodzenia mięśni) 9 −0,84 (−1,35 do −0,34) 83,0%
IL-6 i CRP (markery stanu zapalnego) po 3 Wynik nieistotny statystycznie Ponad 90%

Wielkości efektu to standaryzowane różnice średnich: około 0,2 oznacza efekt mały, a 0,5 – umiarkowany. Wpływ na wydolność jest niewielki, a wyniki dotyczące uszkodzenia mięśni znacznie różniły się między badaniami. W analizach podgrup większy wzrost VO₂max wiązano z dawkami powyżej 600 mg/dobę.

W przeglądzie systematycznym z 2023 r. obejmującym 13 badań (263 uczestników) stwierdzono niejednorodne wyniki oraz niejasne lub wysokie ryzyko błędu systematycznego w większości prac. Według autorów pojedyncza dawka może wspomagać wytrzymałość i zmniejszać odczuwany wysiłek, natomiast regularne stosowanie może poprawiać wyniki w wysiłkach sprinterskich, ale nie wytrzymałościowych (Sanz-Barrio et al., Phytother Res 2023). W żadnym badaniu nie wykazano wpływu na masę lub siłę mięśniową porównywalnego z działaniem leków anabolicznych.

Badano również wyizolowany salidrozyd. W badaniu eksploracyjnym 50 aktywnych młodych dorosłych przyjmowało 60 mg/dobę biosyntetycznego salidrozydu lub placebo przez 16 dni. Pobór tlenu podczas przerywanego wysiłku o wysokiej intensywności utrzymywał się lepiej w grupie przyjmującej salidrozyd (Schwarz et al., JISSN 2024). Dwóch współautorów było pracownikami firmy produkującej ten składnik (Gnosis by Lesaffre), co podano w oświadczeniu o konflikcie interesów.

Depresja i lęk

Badanie Schemat i dawka Wynik
Darbinyan et al., 2007 89 dorosłych z łagodną lub umiarkowaną depresją; SHR-5 340 mg/dobę, 680 mg/dobę lub placebo przez 6 tygodni W obu grupach przyjmujących różeniec odnotowano poprawę ogólnej punktacji w skali depresji; w grupie placebo poprawy nie było
Mao et al., 2015 57 dorosłych z łagodną lub umiarkowaną dużą depresją; od jednej do czterech kapsułek SHR-5 po 340 mg dziennie vs sertralina vs placebo przez 12 tygodni Brak istotnych różnic między grupami. Zmiana wyniku w skali depresji (HAM-D): różeniec −5,1, sertralina −8,2, placebo −4,6
Cropley et al., 2015 80 dorosłych z łagodnym nasileniem lęku; 2 × 200 mg/dobę vs brak leczenia przez 14 dni; bez grupy placebo Niższy deklarowany poziom lęku, stresu i depresji niż w grupie nieleczonej

W badaniu Mao zdarzenia niepożądane zgłosiło 30,0% osób przyjmujących różeniec, 63,2% przyjmujących sertralinę i 16,7% w grupie placebo (p = 0,012). W badaniu Cropleya nie było grupy placebo, dlatego nie można wykluczyć efektu oczekiwań.

W międzynarodowych wytycznych z 2022 r. opracowanych przez World Federation of Societies of Biological Psychiatry oraz Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments uznano, że stosowanie różeńca górskiego w zaburzeniach nastroju „nie znajduje poparcia” (Sarris et al., World J Biol Psychiatry 2022). W tych samych wytycznych umiarkowanie poparto stosowanie ashwagandhy w zaburzeniach lękowych.

Działania niepożądane i ryzyko

Tolerancja

W badaniach klinicznych zgłaszano nieliczne i przeważnie łagodne zdarzenia niepożądane (Hung et al., Phytomedicine 2011). W monografii UE wymieniono ból głowy, nudności, ból brzucha, biegunkę, wysypkę skórną i świąd (wszystkie o nieznanej częstości) oraz brak zgłoszonych przypadków przedawkowania (monografia EMA z 2024 r.). Badania były krótkie (wśród cytowanych tutaj trwały najwyżej 12 tygodni), brakuje więc danych o bezpieczeństwie długoterminowym. Nie są dostępne badania toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności (uszkodzeń DNA) ani ryzyka nowotworowego, a brak danych dotyczących genotoksyczności EMA wskazała jako powód, dla którego nie mogła wpisać różeńca na unijną listę substancji roślinnych.

Interakcje

  • CYP2C9 (warfaryna, fenytoina). W badaniu naprzemiennym z udziałem 13 zdrowych ochotników przyjmowanie przez 14 dni dostępnego na rynku preparatu różeńca zmniejszyło przemianę losartanu do jego aktywnego metabolitu o 21%, co świadczy o obniżonej aktywności enzymu CYP2C9. Na pozostałe badane enzymy CYP (1A2, 2C19, 2D6, 3A4) preparat nie wpływał. Autorzy uznali ten efekt za niewielki, ale potencjalnie istotny w przypadku leków metabolizowanych przez CYP2C9 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak warfaryna i fenytoina (Thu et al., Eur J Clin Pharmacol 2016).
  • CYP3A4 i glikoproteina P. W testach laboratoryjnych ekstrakty z korzenia silnie hamowały enzym CYP3A4 oraz transporter leków – glikoproteinę P (raport oceniający EMA z 2024 r.). W opisanym wyżej badaniu u ludzi nie stwierdzono jednak wpływu na CYP3A4.
  • Leki przeciwdepresyjne. U 68-letniej kobiety przyjmującej paroksetynę po dołączeniu różeńca górskiego wystąpiły niepokój ruchowy, drżenia i objawy ze strony układu autonomicznego. Autorzy zinterpretowali to jako możliwy zespół serotoninowy (Maniscalco et al., Neuropsychiatr 2015). Jest to opis pojedynczego przypadku.

W monografii UE stwierdzono, że „nie zaobserwowano klinicznie istotnych interakcji” (monografia EMA z 2024 r.). Dane dotyczące CYP2C9 u ludzi oraz opis przypadku pokazują jednak, że kwestia ta nie została do końca rozstrzygnięta.

Kto nie powinien go stosować

Zgodnie z monografią UE:

  • dzieci i młodzież poniżej 18. roku życia, ponieważ nie określono bezpieczeństwa stosowania;
  • kobiety w ciąży lub karmiące piersią, ponieważ nie istnieją żadne dane dotyczące bezpieczeństwa;
  • osoby z nadwrażliwością na ekstrakt.

Jakość i zanieczyszczenia

Jakość produktów stanowi udokumentowany problem:

  • Niewłaściwy gatunek. Wśród około 40 produktów sprzedawanych w Europie mniej więcej jedna piąta preparatów oznaczonych jako R. rosea nie zawierała rozawiny – związku wskaźnikowego dla tego gatunku. Około 80% pozostałych zawierało mniej rozawiny niż zarejestrowane roślinne produkty lecznicze i wyglądało na domieszane innymi gatunkami z rodzaju Rhodiola (Booker et al., Phytomedicine 2016).
  • Produkty w USA. W niewielkiej próbie amerykańskich suplementów zawartość rozawiny wahała się od 0,01% do 3,08%, a salidrozydu od 0,07% do 2,91%, często znacznie odbiegając od deklaracji na etykiecie. Jeden produkt prawdopodobnie zawierał niezadeklarowany syntetyczny salidrozyd. Wszystkie siedem produktów w kapsułkach zawierało śladowe ilości arsenu, kobaltu i ołowiu, w tym dwa na wyraźnie podwyższonym poziomie; pestycydy były poniżej granicy wykrywalności (Porwollik and Jafari, PLoS One 2026).
  • Presja na zasoby naturalne. Duża część surowca pochodzi z roślin dziko rosnących. W przeglądzie z 2021 r. opisano kurczenie się dzikich populacji, wzrost nielegalnych zbiorów oraz coraz częstsze zastępowanie surowca innymi gatunkami Rhodiola (Brinckmann et al., J Ethnopharmacol 2021).

Ponieważ efekty zaobserwowane dla jednego standaryzowanego ekstraktu mogą nie przekładać się na inny preparat, wyniki badań klinicznych odnoszą się do konkretnych ekstraktów, a nie do „różeńca” w ogóle.

Najważniejsze informacje

  • Tradycyjne zioło, a nie lek o udowodnionym działaniu. W UE ekstrakty z różeńca górskiego są dopuszczone wyłącznie jako tradycyjne środki łagodzące zmęczenie związane ze stresem; organy regulacyjne uznały badania kliniczne za zbyt słabe, aby udowodnić skuteczność.
  • Krótko utrzymuje się we krwi. Po pojedynczej dawce stężenie składników osiągało szczyt po około 2 godzinach i spadało poniżej progu wykrywalności po 8 godzinach; nie opublikowano okresu półtrwania u ludzi.
  • Niewielki i niespójny wpływ na wydolność. Łączne analizy badań pokazują niewielką poprawę VO₂max i wytrzymałości, ale wyniki poszczególnych prób są sprzeczne, a większość z nich jest obarczona ryzykiem błędu systematycznego.
  • Niejednoznaczne dowody w zmęczeniu i zaburzeniach nastroju. Część badań wskazuje na mniejsze zmęczenie lub nasilenie depresji, inne nie wykazały korzyści lub odnotowały większe zmęczenie, a wytyczne psychiatryczne nie zalecają stosowania różeńca w zaburzeniach nastroju.
  • Zwykle dobrze tolerowany, ale z sygnałami dotyczącymi interakcji. Działania niepożądane w badaniach były łagodne, jednak u ludzi różeniec w niewielkim stopniu hamował enzym CYP2C9, co ma znaczenie przy lekach takich jak warfaryna.
  • Jakość produktów jest bardzo zróżnicowana. Wiele preparatów zawiera niewłaściwy gatunek rośliny lub znacznie mniej związków wskaźnikowych niż deklarowano na etykiecie, a w niektórych wykrywa się śladowe ilości metali ciężkich.

Źródła

  1. Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). Assessment report on Rhodiola rosea L., rhizoma et radix, final, revision 1. EMA/HMPC/24186/2023. European Medicines Agency; March 20, 2024. EMA.
  2. Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). European Union herbal monograph on Rhodiola rosea L., rhizoma et radix, final, revision 1. EMA/HMPC/24177/2023. European Medicines Agency; March 20, 2024. EMA.
  3. Panossian A, Wikman G, Sarris J. Rosenroot (Rhodiola rosea): traditional use, chemical composition, pharmacology and clinical efficacy. Phytomedicine. 2010;17(7):481–493. PubMed.
  4. Zhang Y, Li L, Lin L, et al. Pharmacokinetics, tissue distribution, and excretion of salidroside in rats. Planta Med. 2013;79(15):1429–1433. PubMed.
  5. Darbinyan V, Kteyan A, Panossian A, et al. Rhodiola rosea in stress induced fatigue–a double blind cross-over study of a standardized extract SHR-5 with a repeated low-dose regimen on the mental performance of healthy physicians during night duty. Phytomedicine. 2000;7(5):365–371. PubMed.
  6. Olsson EM, von Schéele B, Panossian AG. A randomised, double-blind, placebo-controlled, parallel-group study of the standardised extract shr-5 of the roots of Rhodiola rosea in the treatment of subjects with stress-related fatigue. Planta Med. 2009;75(2):105–112. PubMed.
  7. Punja S, Shamseer L, Olson K, Vohra S. Rhodiola rosea for mental and physical fatigue in nursing students: a randomized controlled trial. PLoS One. 2014;9(9):e108416. PubMed.
  8. Hung SK, Perry R, Ernst E. The effectiveness and efficacy of Rhodiola rosea L.: a systematic review of randomized clinical trials. Phytomedicine. 2011;18(4):235–244. PubMed.
  9. Ishaque S, Shamseer L, Bukutu C, Vohra S. Rhodiola rosea for physical and mental fatigue: a systematic review. BMC Complement Altern Med. 2012;12:70. PubMed.
  10. De Bock K, Eijnde BO, Ramaekers M, Hespel P. Acute Rhodiola rosea intake can improve endurance exercise performance. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2004;14(3):298–307. PubMed.
  11. Walker TB, Altobelli SA, Caprihan A, Robergs RA. Failure of Rhodiola rosea to alter skeletal muscle phosphate kinetics in trained men. Metabolism. 2007;56(8):1111–1117. PubMed.
  12. Ballmann CG, Maze SB, Wells AC, et al. Effects of short-term Rhodiola Rosea (Golden Root Extract) supplementation on anaerobic exercise performance. J Sports Sci. 2019;37(9):998–1003. PubMed.
  13. Wang X, Yang X, Gao Z, et al. The effect of Rhodiola rosea supplementation on endurance performance and related biomarkers: a systematic review and meta-analysis. Front Nutr. 2025;12:1645346. PubMed.
  14. Sanz-Barrio PM, Noreen EE, Gilsanz-Estebaranz L, et al. Rhodiola rosea supplementation on sports performance: a systematic review of randomized controlled trials. Phytother Res. 2023;37(10):4414–4428. PubMed.
  15. Schwarz NA, Stratton MT, Colquhoun RJ, et al. Salidroside and exercise performance in healthy active young adults - an exploratory, randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Int Soc Sports Nutr. 2024;21(1):2433744. PubMed.
  16. Darbinyan V, Aslanyan G, Amroyan E, et al. Clinical trial of Rhodiola rosea L. extract SHR-5 in the treatment of mild to moderate depression. Nord J Psychiatry. 2007;61(5):343–348. PubMed.
  17. Mao JJ, Xie SX, Zee J, et al. Rhodiola rosea versus sertraline for major depressive disorder: a randomized placebo-controlled trial. Phytomedicine. 2015;22(3):394–399. PubMed.
  18. Cropley M, Banks AP, Boyle J. The effects of Rhodiola rosea L. extract on anxiety, stress, cognition and other mood symptoms. Phytother Res. 2015;29(12):1934–1939. PubMed.
  19. Sarris J, Ravindran A, Yatham LN, et al. Clinician guidelines for the treatment of psychiatric disorders with nutraceuticals and phytoceuticals: The World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) and Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) Taskforce. World J Biol Psychiatry. 2022;23(6):424–455. PubMed.
  20. Thu OK, Spigset O, Nilsen OG, Hellum B. Effect of commercial Rhodiola rosea on CYP enzyme activity in humans. Eur J Clin Pharmacol. 2016;72(3):295–300. PubMed.
  21. Maniscalco I, Toffol E, Giupponi G, Conca A. The interaction of Rhodiola rosea and antidepressants. A case report [in German]. Neuropsychiatr. 2015;29(1):36–38. PubMed.
  22. Booker A, Jalil B, Frommenwiler D, et al. The authenticity and quality of Rhodiola rosea products. Phytomedicine. 2016;23(7):754–762. PubMed.
  23. Porwollik S, Jafari M. The quality and safety of Rhodiola rosea supplements on the U.S. market: an analysis of biomarkers, heavy metals, and pesticide residues. PLoS One. 2026;21(1):e0341070. PubMed.
  24. Brinckmann JA, Cunningham AB, Harter DEV. Running out of time to smell the roseroots: reviewing threats and trade in wild Rhodiola rosea L. J Ethnopharmacol. 2021;269:113710. PubMed.
  25. US Food and Drug Administration. Questions and answers on dietary supplements. FDA.
  26. World Anti-Doping Agency. World Anti-Doping Code International Standard: Prohibited List 2026. WADA 2026 Prohibited List.