Peptydy i hormon wzrostu

Fragment HGH 176-191

Fragment HGH 176-191 (zapisywany również jako „hGH 176–191”, „Frag 176-191” lub „somatotropina 176–191”) to syntetyczny peptyd złożony z 16 aminokwasów, odpowiadający ostatnim 16 resztom aminokwasowym ludzkiego hormonu wzrostu (hGH). Jest sprzedawany w internecie jako „peptyd spalający tłuszcz” i opisywany w przeglądach środków wspomagających wydolność jako produkt promowany pod kątem metabolizmu tłuszczów (Coutinho et al., J Sports Med Phys Fitness 2026).

Pod tą nazwą kryją się dwa nieznacznie różniące się peptydy. Naturalny odcinek 176–191 cząsteczki hGH zaczyna się od fenyloalaniny. Rozwijany kandydat na lek AOD-9604 zaczyna się natomiast od tyrozyny i również bywa powszechnie oznaczany jako „hGH 176–191” (Dominikowski et al., Front Endocrinol 2026). Najważniejszy fakt: nie opublikowano żadnego badania z udziałem ludzi dotyczącego naturalnego peptydu 176–191. Wszystkie dane z badań u ludzi przytaczane pod tą nazwą pochodzą z badań nad AOD-9604, który nie sprawdził się jako lek na otyłość. Żaden z tych dwóch peptydów nie jest zatwierdzonym lekiem, a oba są w każdym czasie zabronione w sporcie.

Ta strona podsumowuje wyniki wczesnych badań laboratoryjnych i na zwierzętach, późniejszych prac przeglądowych oraz stanowiska organów regulacyjnych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość Szczegóły
Klasa Syntetyczny fragment peptydowy ludzkiego hormonu wzrostu (reszty C-końcowe 176–191); odczynnik badawczy
Struktura 16 aminokwasów z jednym wewnętrznym pierścieniem disiarczkowym; C₇₈H₁₂₃N₂₃O₂₂S₂, 1799,1 g/mol (PubChem)
Związek z AOD-9604 Ta sama długość; AOD-9604 ma tyrozynę zamiast fenyloalaniny na pierwszej pozycji (jeden dodatkowy atom tlenu)
Rejestracja Nigdy nierozwijany jako lek; niezatwierdzony produkt leczniczy
Badania u ludzi Brak opublikowanych badań dla naturalnego peptydu; dane u ludzi pod tą nazwą dotyczą AOD-9604
Okres półtrwania Niepodany u ludzi ani zwierząt; blisko spokrewniony AOD-9604 miał okres półtrwania ≈3 min po wstrzyknięciu IV u świń
Główne wczesne odkrycie U zdrowych szczurów w 1978 r. krótkotrwale podnosił stężenie glukozy we krwi oraz na dłużej stężenie insuliny w osoczu
Status w USA Niezatwierdzony; lista FDA (amerykańskiej Agencji Żywności i Leków) obejmująca substancje recepturowe stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa wymienia AOD-9604, ale nie hGH 176–191 jako osobną pozycję
WADA Zabroniony w każdym czasie (S2.2.3, fragmenty hormonu wzrostu), wymieniony z nazwy

Czym jest

Ludzki hormon wzrostu to białko zbudowane ze 191 aminokwasów. Jego końcowy odcinek, od pozycji 176 do 191, zawiera dwie cysteiny (pozycje 182 i 189), które w naturalnym hormonie są połączone wiązaniem disiarczkowym (UniProt P01241). Syntetyczną kopią tego odcinka jest hGH 176–191. Baza PubChem wymienia go jako „Somatotropin (176-191)” z pierścieniem disiarczkowym w pozycjach 7–14, wzorem sumarycznym C₇₈H₁₂₃N₂₃O₂₂S₂ i masą cząsteczkową 1799,1 g/mol (PubChem CID 16131230).

W literaturze naukowej i nazwach produktów pojawiają się trzy blisko spokrewnione peptydy:

Peptyd Długość Czym się różni
hGH 176–191 (naturalny) 16 reszt Dokładna kopia końcowego odcinka hGH; pierwszą resztą jest fenyloalanina (UniProt)
hGH 177–191 15 reszt Pozbawiony pierwszej reszty; postać stosowana w większości badań nad tkanką tłuszczową w latach 1990. (Wu and Ng, 1993)
AOD-9604 (Tyr-hGH 177–191) 16 reszt hGH 177–191 z dodaną na początku tyrozyną; C₇₈H₁₂₃N₂₃O₂₃S₂, 1815,1 g/mol (PubChem)

Ponieważ AOD-9604 również liczy 16 reszt aminokwasowych, autorzy przeglądów zwracają uwagę, że bywa on „czasami oznaczany” jako hGH 176–191 (Dominikowski et al., 2026). Zamieszanie to sięga literatury naukowej: w pracy z 2022 r. opartej na hodowlach komórkowych, zatytułowanej „hGH fragment 176-191”, zamodelowano sekwencję zaczynającą się od tyrozyny, czyli peptyd AOD-9604 (Habibullah et al., Drug Des Devel Ther 2022). Fiolka sprzedawana jako „Fragment 176-191” może zatem zawierać dowolny z tych dwóch peptydów, a sama etykieta nie pozwala ustalić który. Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) wymienia „AOD-9604 and hGH 176-191” jako dwa odrębne przykłady fragmentów hormonu wzrostu.

W bazie znajdują się osobne strony poświęcone AOD-9604, gdzie szczegółowo omówiono badania kliniczne producenta, oraz pełnej cząsteczce HGH.

Historia

C-końcowe fragmenty hGH zsyntetyzowano po raz pierwszy pod koniec lat 1970. w zespole Ng, Bornsteina i współpracowników, którzy badali, dlaczego hormon wzrostu podnosi stężenie glukozy we krwi:

  • 1977–1979. Zespół zsyntetyzował fragment hGH 172–191 i wykazał, że wywołuje on hiperglikemię (wysokie stężenie glukozy we krwi) u szczurów (Wade et al., Biochem Biophys Res Commun 1977). Następnie badacze stworzyli krótsze wersje i ustalili, że do zachowania aktywności potrzebne jest pewne wydłużenie łańcucha przed resztą 179 oraz że wiązanie disiarczkowe prawdopodobnie nie jest niezbędne (Wade et al., Int J Pept Protein Res 1979).
  • 1978. Naturalny peptyd 176–191 znalazł się wśród sześciu fragmentów przebadanych u zdrowych szczurów (Ng and Bornstein, Am J Physiol 1978); wyniki opisano poniżej.
  • 1982. Dalsze skracanie łańcucha pozwoliło umiejscowić „rdzeń o działaniu antagonistycznym wobec insuliny” w obrębie reszt 178–190 (Wade et al., Acta Endocrinol 1982).
  • Lata 1990. Ten kierunek badań, prowadzony już wówczas na Uniwersytecie Monash, przeniósł się na metabolizm tłuszczów, z wykorzystaniem fragmentu hGH 177–191 zamiast 176–191 (Wu and Ng, 1993). Prace te doprowadziły do powstania AOD-9401, a następnie AOD-9604, który rozwijano jako doustny lek na otyłość (Heffernan et al., Am J Physiol Endocrinol Metab 2000).

Sam naturalny peptyd 176–191 nigdy nie wszedł w fazę badań u ludzi.

Jak działa w organizmie

Mechanizm. Nie zidentyfikowano żadnego receptora dla hGH 176–191. W przypadku wersji z tyrozyną — AOD-9604 — badania na myszach i hodowlach komórkowych wykazały, że nie konkuruje on z hGH o receptor hormonu wzrostu i nie pobudza namnażania komórek posiadających ten receptor (Heffernan et al., Int J Obes 2001). Nie znaleziono analogicznego badania receptorowego dla naturalnego peptydu 176–191.

Farmakokinetyka. W żadnym badaniu nie zmierzono wchłaniania, okresu półtrwania ani klirensu naturalnego peptydu 176–191 u ludzi lub zwierząt. Jedyne powiązane dane dotyczą AOD-9604, którego okres półtrwania wynosił około 3 minut po wstrzyknięciu dożylnym u świń oraz około 4 minut w osoczu szczura w warunkach laboratoryjnych (Moré and Kenley, J Endocrinol Metab 2014). W badaniu z zakresu kontroli antydopingowej z 2026 r. stwierdzono, że hGH 176–191 ulegał znacznemu rozkładowi w próbkach surowicy i osocza przechowywanych przez jeden tydzień w temperaturze 4 °C lub 22 °C, ale pozostawał wykrywalny w suchych kroplach krwi oraz w próbkach zamrożonych w temperaturze −20 °C przez co najmniej dwa miesiące (Mazzarino et al., Analyst 2026). Opisuje to stabilność próbki w laboratorium, a nie czas utrzymywania się peptydu w organizmie.

Co pokazują badania

Glukoza we krwi i insulina u szczurów

Jedyne znalezione przez nas opublikowane badanie na zwierzętach z użyciem naturalnego peptydu 176–191 dotyczyło stężenia glukozy we krwi, a nie tkanki tłuszczowej (Ng and Bornstein, 1978). U zdrowych szczurów:

Badany fragment Efekt
hGH 172–191, 176–191, 177–191, 178–191 Krótkotrwały wzrost stężenia glukozy we krwi oraz dłużej trwający wzrost stężenia insuliny w osoczu
hGH 179–191, 180–191 Brak efektu w zastosowanych testach
Aktywne fragmenty w pojedynczej dawce 5 nmol/kg Zmniejszona wrażliwość na insulinę w dożylnych testach tolerancji insuliny

Są to efekty idące w kierunku insulinooporności — w tym samym kierunku co działanie pełnej cząsteczki hormonu wzrostu. W badaniu z 1982 r. bardziej szczegółowo opisano mechanizm tego hiperglikemicznego działania peptydów C-końcowych (Ma et al., Biochim Biophys Acta 1982).

„Nie wpływa na stężenie cukru we krwi”. W opisach produktów często można przeczytać, że Fragment 176-191 spala tłuszcz bez typowego dla hormonu wzrostu wpływu na glikemię. Twierdzenie to wywodzi się z badań nad AOD-9604: u otyłych myszy AOD-9604 nie podnosił stężenia glukozy we krwi ani nie obniżał wydzielania insuliny, w przeciwieństwie do hGH (Heffernan et al., 2001), a sponsor badań nie odnotował negatywnego wpływu na tolerancję glukozy w badaniach u ludzi (Stier et al., J Endocrinol Metab 2013). Naturalny peptyd 176–191 w jedynym badaniu na zwierzętach, w którym go przetestowano, podnosił stężenie glukozy i insuliny u szczurów. Nie należy zakładać, że oba peptydy działają tak samo.

Tkanka tłuszczowa (dane zwierzęce i laboratoryjne, głównie hGH 177–191)

Opinia o właściwościach odchudzających opiera się na pracach nad 15-aminokwasowym fragmentem hGH 177–191 i jego wariantami tyrozynowymi, a nie nad naturalnym peptydem 176–191:

  • Tkanka tłuszczowa szczura. Syntetyczny hGH 177–191 hamował tworzenie tłuszczu (lipogenezę) w tkance tłuszczowej szczura równie silnie jak nienaruszony hGH. Nie miał natomiast istotnego wpływu na rozkład tłuszczu, mierzony uwalnianiem glicerolu (Wu and Ng, Biochem Mol Biol Int 1993).
  • Komórki tłuszczowe szczura. Fragment hGH 177–191 zmniejszał wychwyt glukozy przez komórki tłuszczowe otyłych szczurów szczepu Zucker i działał silniej niż hGH w równych stężeniach molowych (Wijaya and Ng, Biochem Mol Biol Int 1993).
  • Otyłe myszy. Długotrwałe podawanie hGH 177–191 zmniejszało skumulowany przyrost masy ciała oraz masę tkanki tłuszczowej u genetycznie otyłych myszy (Natera et al., Biochem Mol Biol Int 1994).
  • Podawanie doustne u myszy oraz ludzka tkanka tłuszczowa w laboratorium. Zmodyfikowany peptyd AOD-9401, podawany doustnie przez 30 dni, spowalniał przyrost masy ciała u otyłych myszy (n = 10 leczonych vs 8 z grupy kontrolnej) począwszy od 16. dnia, bez zmiany spożycia pokarmu. Zwiększał również rozkład tłuszczu i zmniejszał jego tworzenie w tkance tłuszczowej pobranej od otyłych gryzoni oraz ludzi i badanej w warunkach laboratoryjnych (Heffernan et al., 2000).

Były to krótkie badania na genetycznie otyłych gryzoniach lub wyizolowanych tkankach. Pokazują one sygnał biologiczny dla rodziny hGH 177–191, ale nie dowodzą działania u ludzi.

Dane dotyczące ludzi

Nie opublikowano żadnego randomizowanego badania, badania farmakokinetycznego ani opisu serii przypadków z użyciem naturalnego peptydu hGH 176–191 u ludzi. W pracach przeglądowych z 2026 r. grupę obejmującą „Frag 176-191” i AOD-9604 określa się jako eksperymentalną, o ograniczonych dowodach klinicznych i słabo poznanym ryzyku długoterminowym (Coutinho et al., 2026; Dominikowski et al., 2026).

Badania z udziałem ludzi często przytaczane w kontekście „Fragmentu 176-191” przeprowadzono z użyciem AOD-9604, podawanego doustnie lub w pojedynczych wlewach dożylnych. W największym z nich — 24-tygodniowym badaniu obejmującym 502 zrandomizowanych uczestników — AOD-9604 nie wykazał istotnej korzyści w zakresie pierwszorzędowego punktu końcowego dotyczącego utraty masy ciała, a w przeglądzie nie stwierdzono istotnego wzrostu stężenia IGF-1 w badaniach u ludzi (Dominikowski et al., 2026). W badaniach sponsora stosowano dawki doustne lub pojedyncze wlewy dożylne. Szczegóły wszystkich sześciu badań znajdują się na stronie poświęconej AOD-9604. W żadnym z nich nie oceniano wielokrotnych wstrzyknięć podskórnych, przyrostu masy mięśniowej, redukcji tkanki tłuszczowej u osób szczupłych ani wydolności sportowej.

Inne prace laboratoryjne

W badaniu z 2022 r. peptyd oznaczony jako fragment hGH 176–191 umieszczono wraz z lekiem chemioterapeutycznym doksorubicyną w nanocząstkach i stwierdzono skuteczniejsze niszczenie komórek raka piersi w hodowli niż przy zastosowaniu samej doksorubicyny (Habibullah et al., 2022). Był to eksperyment z zakresu dostarczania leków, oparty na modelowaniu komputerowym i hodowlach komórkowych, a — jak wspomniano wyżej — zamodelowanym peptydem była wersja tyrozynowa (AOD-9604). Badanie to nie mówi nic o działaniu u ludzi.

Działania niepożądane i ryzyko

Brak danych o bezpieczeństwie u ludzi

Ponieważ naturalny peptyd nigdy nie był badany u ludzi, jego działania niepożądane, bezpieczny zakres dawek oraz zagrożenia długoterminowe pozostają nieznane. Sponsor opisał profil bezpieczeństwa AOD-9604 w badaniach z podaniem doustnym i pojedynczą dawką dożylną jako nieodróżnialny od placebo (Stier et al., 2013). Danych tych nie można jednak po prostu przenieść na peptyd o innym pierwszym aminokwasie, a ponadto nie obejmują one wielokrotnych wstrzyknięć.

Glukoza we krwi i insulina

W badaniu na szczurach z 1978 r. naturalny peptyd 176–191 krótkotrwale podnosił stężenie glukozy we krwi i zwiększał stężenie insuliny, a aktywne fragmenty zmniejszały wrażliwość na insulinę (Ng and Bornstein, 1978). Nie zbadano, czy zjawisko to występuje u ludzi. Prace przeglądowe dotyczące peptydów wspomagających wydolność wymieniają insulinooporność wśród potencjalnych zagrożeń związanych z tą grupą związków (Coutinho et al., 2026).

Reakcje immunologiczne i jakość produktów

  • Immunogenność. FDA wskazuje, że sporządzany jako lek recepturowy AOD-9604 „może stwarzać istotne ryzyko immunogenności” (ryzyko wywołania odpowiedzi układu odpornościowego) przy określonych drogach podania oraz może wiązać się z problemem zanieczyszczeń peptydowych (FDA, 2026). FDA nie opublikowała osobnej oceny dla hGH 176–191.
  • Nieregulowany rynek. Produkty sprzedawane jako „Frag 176-191” pochodzą z nieregulowanego rynku, na którym peptydy są często błędnie oznakowane lub zanieczyszczone (Coutinho et al., 2026). Jak opisano wyżej, sama nazwa na etykiecie nie przesądza nawet o tożsamości peptydu (wersja z fenyloalaniną czy z tyrozyną). Nie znaleźliśmy żadnej opublikowanej analizy laboratoryjnej produktów sprzedawanych pod tą konkretną nazwą.

Status prawny i stosowanie w sporcie

  • WADA. „hGH 176-191” jest wymieniony w klasie S2.2.3 Listy zabronionych substancji i metod z 2026 r., obok AOD-9604, jako przykład fragmentów hormonu wzrostu. Wszystkie substancje z klasy S2 są zabronione podczas zawodów i poza nimi oraz stanowią substancje nieokreślone (Lista zabronionych substancji i metod WADA 2026).
  • Wykrywanie. Opracowana w 2026 r. metoda kontroli antydopingowej wykrywa hGH 176–191 wśród 54 zabronionych związków w suchych kroplach krwi, surowicy i osoczu, przy granicach wykrywalności wynoszących 0,05–1,25 ng/mL dla całego panelu (Mazzarino et al., 2026).
  • Stany Zjednoczone. Nie jest zatwierdzonym lekiem. Nie figuruje w wykazie steroidów anabolicznych w przepisach 21 CFR 1308.13. Lista substancji do sporządzania leków recepturowych (compounding) mogących stwarzać istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa prowadzona przez FDA wymienia AOD-9604, ale nie ujmuje osobno hGH 176–191 (FDA, 2026).

Najważniejsze informacje

  • Jedna nazwa, dwa peptydy. Naturalny fragment hGH 176–191 zaczyna się od fenyloalaniny; AOD-9604, również sprzedawany pod tą nazwą, zaczyna się od tyrozyny. Etykiety produktów, a nawet niektóre publikacje naukowe, mylą te dwa związki.
  • Brak badań nad naturalnym peptydem u ludzi. Każdy wynik u ludzi przytaczany dla „Fragmentu 176-191” pochodzi z badań nad AOD-9604, który nie przyniósł istotnej utraty masy ciała w 24-tygodniowym badaniu.
  • Oryginalne dane u szczurów wskazują na odwrotny wpływ na glikemię. W 1978 r. naturalny peptyd 176–191 podnosił stężenie glukozy i insuliny we krwi u zdrowych szczurów. Twierdzenie o „braku wpływu na poziom cukru” pochodzi z badań nad AOD-9604.
  • Dowody dotyczące redukcji tkanki tłuszczowej pochodzą z badań na zwierzętach i w laboratorium. Wykorzystywano w nich głównie krótszy fragment hGH 177–191, który hamował tworzenie tłuszczu w tkance szczura, ale nie zwiększał istotnie jego rozkładu.
  • Nieznana farmakokinetyka i bezpieczeństwo. Brakuje danych o okresie półtrwania, zależności odpowiedzi od dawki czy bezpieczeństwie naturalnego peptydu u ludzi, a tożsamość i czystość sprzedawanych produktów są niepewne.
  • Zabroniony w sporcie. WADA wymienia hGH 176–191 w kategorii S2.2.3 jako substancję zabronioną w każdym czasie.

Źródła

  1. Wade JD, Pullin CO, Ng FM, et al. The synthesis and hyperglycaemic activity of the amino acid sequence 172-191 of human growth hormone. Biochem Biophys Res Commun. 1977;78(2):827–832. PubMed.
  2. Ng FM, Bornstein J. Hyperglycemic action of synthetic C-terminal fragments of human growth hormone. Am J Physiol. 1978;234(5):E521–E526. PubMed.
  3. Wade JD, Ng FM, Bornstein J. Diabetogenic action of human growth hormone. Synthesis and activity of C-terminal fragments. Int J Pept Protein Res. 1979;13(2):195–200. PubMed.
  4. Ma GY, Macaulay SL, Maggs JA, et al. The mechanism of the hyperglycaemic action of synthetic peptides related to the C-terminal sequence of human growth hormone. Biochim Biophys Acta. 1982;716(3):400–409. PubMed.
  5. Wade JD, Ng FM, Bornstein J, et al. Effect of C-terminal chain shortening on the insulin-antagonistic activity of human growth hormone 177–191. Acta Endocrinol (Copenh). 1982;101(1):10–14. PubMed.
  6. Wu Z, Ng FM. Antilipogenic action of synthetic C-terminal sequence 177-191 of human growth hormone. Biochem Mol Biol Int. 1993;30(1):187–196. PubMed.
  7. Wijaya E, Ng FM. Effect of an antilipogenic fragment of human growth hormone on glucose transport in rat adipocytes. Biochem Mol Biol Int. 1993;31(3):543–552. PubMed.
  8. Natera SH, Jiang WJ, Ng FM. Reduction of cumulative body weight gain and adipose tissue mass in obese mice: response to chronic treatment with synthetic hGH 177-191 peptide. Biochem Mol Biol Int. 1994;33(5):1011–1021. PubMed.
  9. Heffernan MA, Jiang WJ, Thorburn AW, Ng FM. Effects of oral administration of a synthetic fragment of human growth hormone on lipid metabolism. Am J Physiol Endocrinol Metab. 2000;279(3):E501–E507. PubMed.
  10. Heffernan MA, Thorburn AW, Fam B, et al. Increase of fat oxidation and weight loss in obese mice caused by chronic treatment with human growth hormone or a modified C-terminal fragment. Int J Obes Relat Metab Disord. 2001;25(10):1442–1449. PubMed.
  11. Habibullah MM, Mohan S, Syed NK, et al. Human growth hormone fragment 176-191 peptide enhances the toxicity of doxorubicin-loaded chitosan nanoparticles against MCF-7 breast cancer cells. Drug Des Devel Ther. 2022;16:1963–1974. PubMed.
  12. Dominikowski A, Rękoś Z, Olejarz M, et al. The emerging landscape of performance-enhancing peptides modulating GH-IGF1 axis: bridging the gap between clinical evidence and patient self-administration. Front Endocrinol (Lausanne). 2026;17:1822475. PubMed.
  13. Coutinho LFD, De Oliveira Neves LF, Camilo RP. A new era of doping? Use of peptide and peptide-analog drugs in recreational and professional sport and bodybuilding: a critical review. J Sports Med Phys Fitness. 2026;66(7):880–885. PubMed.
  14. Stier H, Vos E, Kenley D. Safety and tolerability of the hexadecapeptide AOD9604 in humans. J Endocrinol Metab. 2013;3(1-2):7–15. doi:10.4021/jem157w. Journal.
  15. Moré MI, Kenley D. Safety and metabolism of AOD9604, a novel nutraceutical ingredient for improved metabolic health. J Endocrinol Metab. 2014;4(3):64–77. doi:10.14740/jem213w. Journal.
  16. Mazzarino M, Colpaert T, Deventer K, Van Eenoo P. Rapid and harmonized analytical workflow for the determination of peptidic and non-peptidic doping agents in dried and liquid blood matrices. Analyst. 2026;151(15):4398–4413. PubMed.
  17. World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List. In effect January 1, 2026. WADA 2026 Prohibited List.
  18. Food and Drug Administration. Certain bulk drug substances for use in compounding that may present significant safety risks. FDA.
  19. Code of Federal Regulations. 21 CFR 1308.13, Schedule III. 21 CFR 1308.13.
  20. National Center for Biotechnology Information. PubChem compound summary for CID 16131230, Somatotropin (176-191). PubChem.
  21. National Center for Biotechnology Information. PubChem compound summary for CID 71300630, AOD-9604. PubChem.
  22. UniProt Consortium. P01241, Somatotropin (Homo sapiens). UniProt.