Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba) to drzewo, z którego liści wytwarza się jeden z najlepiej sprzedających się wyciągów roślinnych na świecie. Jest reklamowany głównie jako środek na pamięć i „zdrowie mózgu”, a także na krążenie, szumy uszne i wiele innych dolegliwości (NCCIH). W większości badań klinicznych stosowano jeden standaryzowany wyciąg z liści – EGb 761 – często w dawce 120 mg dwa razy na dobę.

Najważniejszy fakt: największe badania nie potwierdzają głównych deklarowanych korzyści. W dwóch wieloletnich badaniach prewencyjnych obejmujących łącznie około 5900 osób starszych miłorząb nie zmniejszył ryzyka otępienia ani choroby Alzheimera. W metaanalizie nie stwierdzono również mierzalnych korzyści poznawczych u osób zdrowych. W USA jest sprzedawany jako suplement diety, a nie zatwierdzony lek. W UE określony wyciąg suchy jest uznany za produkt leczniczy roślinny w leczeniu związanych z wiekiem zaburzeń funkcji poznawczych i łagodnego otępienia.

Ta strona podsumowuje informacje publikowane przez organy regulacyjne oraz wyniki dużych badań randomizowanych i przeglądów systematycznych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość	Szczegóły
Rodzaj	Roślinny wyciąg z liści (Ginkgo biloba L., folium)
Główne grupy związków czynnych	Glikozydy flawonolowe i laktony terpenowe (ginkgolidy A, B, C oraz bilobalid)
Standaryzowany wyciąg (Ph. Eur.)	22–27% flawonoidów, 5,4–6,6% laktonów terpenowych, poniżej 5 ppm kwasów ginkgolowych
Droga podania	Doustna
Dawka badana / z monografii UE	240 mg/dobę wyciągu suchego (UE: 120–240 mg na dawkę); w dużych badaniach stosowano 120 mg dwa razy na dobę
Okres półtrwania (laktony terpenowe)	≈ 2–11 h w zależności od związku i postaci
Status w USA	Suplement diety; niezatwierdzony przez FDA w żadnym wskazaniu
Status w UE	Produkt leczniczy roślinny stosowany w związanych z wiekiem zaburzeniach funkcji poznawczych oraz w celu poprawy jakości życia w łagodnym otępieniu (ATC N06DX02)
Klasyfikacja onkologiczna	Grupa 2B według IARC („możliwie rakotwórczy dla ludzi”), na podstawie badań na gryzoniach
WADA	Niewymieniony na Liście zabronionych substancji i metod z 2026 r.

Czym jest

Miłorząb dwuklapowy należy do najstarszych żyjących gatunków drzew. Pochodzi z Chin, a obecnie jest sadzony na całym świecie (IARC Monographs Vol. 108). Częścią wykorzystywaną w suplementach i lekach roślinnych są liście. Nasiona są spożywane jako żywność w Azji Wschodniej, ale zawierają inną toksynę (zobacz niżej).

Wyciąg z liści zawiera dwie główne grupy związków:

Glikozydy flawonolowe, głównie glikozydy kwercetyny, kemferolu i izoramnetyny.
Laktony terpenowe: ginkgolidy A, B i C oraz bilobalid, które występują wyłącznie w miłorzębie.

Liście zawierają również kwasy ginkgolowe, będące alergizującymi alkilofenolami. W wyciągach o jakości farmaceutycznej większość z nich zostaje usunięta.

Standaryzowany wyciąg a inne produkty

Napis „ginkgo” na etykiecie może oznaczać zupełnie różne preparaty. Monografia zielarska UE obejmuje oczyszczony wyciąg suchy wytwarzany przy użyciu 60% acetonu, przy stosunku surowca do wyciągu wynoszącym 35–67:1 (monografia EMA, 2015). Wyciąg ten musi spełniać specyfikację Farmakopei Europejskiej (Kulić et al., Front Pharmacol 2022):

Składnik	Wyciąg „oczyszczony i oznaczony ilościowo” według Ph. Eur.
Flawonoidy (jako glikozydy flawonowe)	22,0–27,0%
Laktony terpenowe, łącznie	5,4–6,6%
Ginkgolidy A, B, C	2,8–3,4%
Bilobalid	2,6–3,2%
Kwasy ginkgolowe	Poniżej 5 ppm

Farmakopea Amerykańska (USP) stosuje podobny zakres zawartości flawonoidów (22–27%), ale dopuszcza 5,4–12% laktonów terpenowych (IARC Monographs Vol. 108). Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaznacza, że normy farmakopealne są obowiązkowe dla zarejestrowanych produktów leczniczych, ale nie dla suplementów diety ani żywności. EGb 761 – wyciąg zastosowany w badaniach GEM i GuidAge – to zastrzeżony wyciąg wytwarzany zgodnie ze specyfikacją europejską. Opisująca go praca przeglądowa Kulića została napisana przez pracowników jego wytwórcy.

Mechanizm działania

Monografia UE stwierdza, że „dokładny mechanizm działania nie jest znany” (monografia EMA). Wymienia ona następujące obserwacje z badań farmakologicznych u ludzi:

zwiększona czuwaniowa aktywność w zapisie EEG u osób starszych;
mniejsza lepkość krwi;
lepszy przepływ krwi w określonych obszarach mózgu u zdrowych mężczyzn w wieku 60–70 lat;
zmniejszona agregacja płytek krwi;
rozszerzenie naczyń krwionośnych przedramienia.

W badaniach laboratoryjnych opisano również aktywność antyoksydacyjną i antagonizm wobec czynnika aktywującego płytki krwi (IARC Monographs Vol. 108). Są to jednak wyniki z badań na komórkach i zwierzętach, które same w sobie nie dowodzą korzyści klinicznej.

Farmakokinetyka

Najlepiej scharakteryzowanymi związkami są laktony terpenowe. U 12 młodych zdrowych ochotników otrzymujących EGb 761 w postaci roztworu doustnego bezwzględna biodostępność wyniosła 80% dla ginkgolidu A, 88% dla ginkgolidu B i 79% dla bilobalidu (Fourtillan et al., Therapie 1995). Posiłek nie zmieniał całkowitej ekspozycji, ale opóźniał osiągnięcie stężenia maksymalnego.

Związek	Okres półtrwania, roztwór (na czczo)	Okres półtrwania, tabletki (monografia UE)
Ginkgolid A	4,5 h	3–4 h
Ginkgolid B	10,6 h	4–6 h
Bilobalid	3,2 h	2–3 h

Wartości dla roztworu pochodzą z pracy Fourtillan 1995; wartości dla tabletek z monografii EMA.

Te krótkie okresy półtrwania są spójne z dawkowaniem dwa razy na dobę stosowanym w większości badań. Flawonoidy ulegają nasilonemu metabolizmowi. Po podaniu doustnym u ludzi kwercetyna i kemferol pojawiają się w moczu głównie w postaci sprzężonej z glukuronidami (IARC Monographs Vol. 108).

Konkretny produkt ma znaczenie. W badaniu z dawką pojedynczą porównano trzy preparaty miłorzębu w maksymalnej dawce dobowej (Woelkart et al., Phytother Res 2010):

Produkt	Stężenie maksymalne bilobalidu	Stężenie maksymalne ginkgolidu A	Stężenie maksymalne ginkgolidu B
Nalewka	3,53 ng/mL	3,62 ng/mL	1,38 ng/mL
Tabletki z wyciągiem ze świeżej rośliny	11,68 ng/mL	7,36 ng/mL	4,18 ng/mL
Tabletki EGb 761	26,85 ng/mL	16,44 ng/mL	9,99 ng/mL

Status regulacyjny

Unia Europejska. Komitet ds. Produktów Leczniczych Roślinnych EMA uznaje oczyszczony wyciąg suchy za produkt leczniczy roślinny o „ugruntowanym zastosowaniu medycznym” w celu poprawy związanych z wiekiem zaburzeń funkcji poznawczych oraz jakości życia w łagodnym otępieniu. Zalecana dawka wynosi 240 mg/dobę przez co najmniej 8 tygodni. Jeśli po 3 miesiącach nie nastąpi poprawa, lekarz powinien ocenić, czy dalsze leczenie jest nadal uzasadnione (monografia EMA). Sproszkowane liście są zarejestrowane osobno jako produkt „tradycyjnego stosowania” w uczuciu ciężkości nóg oraz zimnych dłoni i stóp, wyłącznie na podstawie długotrwałego stosowania.
Stany Zjednoczone. Miłorząb jest sprzedawany jako suplement diety na mocy ustawy Dietary Supplement Health and Education Act z 1994 r. Nie wymaga zatwierdzenia przez FDA (amerykańską Agencję Żywności i Leków) przed wprowadzeniem do sprzedaży, a etykiety nie mogą deklarować leczenia ani zapobiegania chorobom (IARC Monographs Vol. 108; NCCIH).
Sport. Miłorząb nie jest wymieniony na Liście zabronionych substancji i metod WADA 2026 Światowej Agencji Antydopingowej (WADA). Opisane niżej problemy z zanieczyszczeniami i zafałszowaniami dotyczą jednak każdego suplementu.

Co pokazują badania

Amerykańskie Narodowe Centrum Zdrowia Komplementarnego i Integracyjnego (NCCIH) podsumowuje dowody jednoznacznie: dla miłorzębu „nie wykazano skuteczności w żadnym ze schorzeń, w których go badano” (NCCIH).

Zapobieganie otępieniu

W dwóch dużych, długoterminowych badaniach kontrolowanych placebo oceniano wyciąg EGb 761 w dawce 120 mg dwa razy na dobę:

Badanie	Uczestnicy	Czas obserwacji	Wynik
GEM, USA (DeKosky et al., JAMA 2008)	3069 dorosłych w wieku 75+ z prawidłowymi funkcjami poznawczymi lub łagodnymi zaburzeniami poznawczymi	Mediana 6,1 roku	Otępienie z dowolnej przyczyny HR 1,12 (95% CI 0,94–1,33); choroba Alzheimera HR 1,16 (95% CI 0,97–1,39)
GuidAge, Francja (Vellas et al., Lancet Neurol 2012)	2854 dorosłych w wieku 70+ zgłaszających skargi na pamięć	5 lat	Prawdopodobna choroba Alzheimera HR 0,84 (95% CI 0,60–1,18)

W badaniu GEM otępienie rozwinęło się u 277 osób przyjmujących miłorząb i u 246 przyjmujących placebo, czyli odpowiednio 3,3 wobec 2,9 przypadku na 100 osobolat. Wśród 482 uczestników rozpoczynających udział w badaniu z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi miłorząb nie spowolnił progresji do otępienia (HR 1,13; 95% CI 0,85–1,50). W badaniu GuidAge odnotowano 1,2 wobec 1,4 przypadku choroby Alzheimera na 100 osobolat, co nie stanowiło różnicy istotnej statystycznie. Badanie GuidAge było finansowane przez firmę Ipsen.

W kolejnej analizie badania GEM oceniono tempo pogarszania się funkcji poznawczych w zakresie pamięci, uwagi, zdolności wzrokowo-przestrzennych, języka i funkcji wykonawczych. Roczny spadek był taki sam w grupie miłorzębu i placebo w każdej z domen. Korzyści nie odniosła również żadna podgrupa wyodrębniona według wieku, płci, wykształcenia czy statusu APOE4 (Snitz et al., JAMA 2009).

Leczenie istniejącego otępienia

Wyniki w tym wskazaniu są niejednoznaczne i silnie zależą od tego, które badania zostaną włączone do analizy zbiorczej.

Przegląd Cochrane (2009). Uwzględniono w nim 36 badań, w większości niewielkich i trwających krócej niż 3 miesiące. W dziewięciu badaniach trwających 6 miesięcy (2016 pacjentów) wyniki były „niespójne i niewiarygodne” (Birks and Grimley Evans, Cochrane 2009). W trzech z czterech najnowszych badań nie stwierdzono różnicy wobec placebo, natomiast w jednym wykazano bardzo dużą korzyść.
Metaanaliza badań nad EGb 761 (2015). Połączono w niej 9 badań trwających 22–26 tygodni z udziałem 2561 pacjentów. Wyniki dotyczące funkcji poznawczych, codziennego funkcjonowania oraz ogólnej oceny klinicysty przemawiały na korzyść EGb 761, głównie przy dawce 240 mg/dobę i głównie u pacjentów z objawami neuropsychiatrycznymi (Tan et al., J Alzheimers Dis 2015). W podgrupie z chorobą Alzheimera efekt nie był większy niż w całej badanej populacji.

NCCIH opisuje te obserwacje jako możliwą umiarkowaną korzyść w zakresie objawów otępienia przy stosunkowo dużych dawkach, przy niespójnych dowodach (NCCIH).

Funkcje poznawcze u osób zdrowych

Stosowanie w charakterze „środka nootropowego” ma najsłabsze poparcie w badaniach. W metaanalizie badań randomizowanych z udziałem osób zdrowych stwierdzono efekty bliskie zeru i nieistotne statystycznie (Laws et al., Hum Psychopharmacol 2012):

Domena	Badania	Uczestnicy	Wielkość efektu (d, 95% CI)
Pamięć	13	1132	−0,04 (−0,17 do 0,07)
Funkcje wykonawcze	7	534	−0,05 (−0,17 do 0,05)
Uwaga	8	910	−0,08 (−0,21 do 0,02)

Wielkości efektu nie zależały od wieku, czasu trwania badania, dawki dobowej ani dawki całkowitej.

Krążenie (chromanie przestankowe)

Chromanie przestankowe to ból nóg podczas chodzenia wywołany zwężeniem tętnic. W przeglądzie Cochrane obejmującym 14 badań (739 uczestników) połączono dane z 11 badań kontrolowanych placebo (477 uczestników). Miłorząb zwiększał bezwzględny dystans chromania o około 64,5 m na płaskiej bieżni przy prędkości 3,2 km/h (95% CI −1,8 do 130,7 m), co nie było wynikiem istotnym statystycznie (Nicolaï et al., Cochrane 2013). Autorzy uznali, że brak dowodów na klinicznie istotną korzyść, a błąd publikacyjny prawdopodobnie zawyżył nawet to oszacowanie.

Szumy uszne

W przeglądzie Cochrane z 2022 r. uwzględniono 12 badań (1915 uczestników), w większości obarczonych wysokim lub niejasnym ryzykiem błędu systematycznego. Miłorząb „może mieć niewielki wpływ lub nie mieć żadnego wpływu” na nasilenie szumów usznych po 3–6 miesiącach: średnia różnica wyniosła −1,35 punktu w skali 0–100 (95% CI −8,26 do 5,55), przy bardzo niskiej pewności dowodów (Sereda et al., Cochrane 2022).

Choroba wysokościowa i wysiłek fizyczny

W największym badaniu dotyczącym wysokości zrandomizowano 614 uczestników trekkingu na trasie do bazy pod Everestem do grupy przyjmującej miłorząb, acetazolamid, oba preparaty lub placebo (Gertsch et al., BMJ 2004):

Grupa	Ostra choroba górska
Placebo	34%
Miłorząb	35%
Acetazolamid	12%
Miłorząb + acetazolamid	14%

Miłorząb nie różnił się od placebo pod względem żadnego punktu końcowego.

Dane dotyczące wysiłku fizycznego są minimalne. W jednym niewielkim badaniu 18 aktywnych fizycznie młodych mężczyzn przyjmowało 160 mg/dobę standaryzowanego wyciągu lub placebo (po 9 osób w grupie) przez 6 tygodni (Sadowska-Krępa et al., Nutrients 2017). Autorzy opisali „marginalną” poprawę VO₂max oraz wskaźników antyoksydacyjnych we krwi. Żadne odpowiednio liczne badania nie wykazują, aby miłorząb poprawiał siłę, wzrost mięśni lub regenerację.

Działania niepożądane i ryzyko

Częste działania niepożądane

W badaniach klinicznych wyciąg z liści miłorzębu jest na ogół dobrze tolerowany. W przeglądzie Cochrane dotyczącym otępienia zdarzenia niepożądane występowały nie częściej niż w grupie placebo (Birks and Grimley Evans, Cochrane 2009). Monografia UE wymienia następujące działania (monografia EMA):

Częstość	Działania
Bardzo często	Ból głowy
Często	Zawroty głowy; biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty
Częstość nieznana	Krwawienia (do oka, z nosa, do mózgu, z przewodu pokarmowego); alergiczne reakcje skórne; wstrząs alergiczny

Krwawienia

Obawy wynikają z wpływu miłorzębu na płytki krwi oraz z opisów przypadków. Dane z badań kontrolowanych są bardziej uspokajające, z jednym sygnałem, który nie został ostatecznie rozstrzygnięty:

Metaanaliza 18 badań RCT (1985 dorosłych). Standaryzowany wyciąg obniżał lepkość krwi. Nie miał istotnego wpływu na agregację płytek wywołaną ADP, stężenie fibrynogenu, czas aPTT ani czas protrombinowy (Kellermann and Kloft, Pharmacotherapy 2011). Autorzy nie znaleźli przesłanek wskazujących na podwyższone ryzyko krwawień.
Dane o bezpieczeństwie z badania GEM. Poważne krwawienia wystąpiły u 8,9% osób przyjmujących miłorząb wobec 9,2% w grupie placebo (HR 0,97; 95% CI 0,77–1,23). Udary krwotoczne wystąpiły u 16 wobec 8 osób (HR 1,97; 95% CI 0,84–4,61), co nie było różnicą istotną statystycznie. Badacze zaznaczyli, że kwestia ta „powinna zostać zbadana w przyszłych badaniach” (DeKosky et al., JAMA 2008).
GuidAge. Udary mózgu wystąpiły u 65 osób w grupie miłorzębu wobec 60 w grupie placebo (RR 1,12; 95% CI 0,77–1,63), a częstość innych zdarzeń krwotocznych również się nie różniła (Vellas et al., Lancet Neurol 2012).

Monografia UE mimo to zaleca odstawienie miłorzębu na 3–4 dni przed zabiegiem chirurgicznym. Wskazuje również, że osoby ze skazą krwotoczną lub przyjmujące leki przeciwzakrzepowe albo przeciwpłytkowe powinny stosować go wyłącznie po konsultacji z lekarzem.

Interakcje lekowe

Monografia UE wymienia następujące interakcje (monografia EMA):

Lek	Co odnotowano
Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe (warfaryna, fenprokumon, klopidogrel, aspiryna, NLPZ)	Możliwy wpływ na ich działanie. W badaniach z warfaryną nie wykazano interakcji, ale zaleca się monitorowanie przy rozpoczynaniu, odstawianiu lub zmianie preparatu miłorzębu
Efawirenz (lek przeciw HIV)	Stężenie leku może spaść wskutek indukcji CYP3A4; połączenie niezalecane
Dabigatran	Miłorząb może hamować jelitową glikoproteinę P i zwiększać ekspozycję na lek; zalecana ostrożność
Nifedypina	Maksymalne stężenie wzrastało u niektórych osób nawet dwukrotnie, z zawrotami głowy i uderzeniami gorąca

Wyniki dotyczące nowotworów u zwierząt

Amerykański Narodowy Program Toksykologiczny (NTP) podawał wyciąg z liści miłorzębu przez zgłębnik żołądkowy przez 2 lata szczurom (100–1000 mg/kg) i myszom (200–2000 mg/kg), 5 dni w tygodniu (NTP TR-578, 2013):

Myszy: „wyraźne dowody” działania rakotwórczego na podstawie guzów wątroby: raka wątrobowokomórkowego i wątrobiaka zarodkowego (hepatoblastoma) u samców oraz gruczolaka wątrobowokomórkowego, raka wątrobowokomórkowego i wątrobiaka zarodkowego u samic.
Szczury: „pewne dowody” na podstawie guzów z komórek pęcherzykowych tarczycy u obu płci.

Wyciąg działał również mutagennie w testach bakteryjnych. Opierając się w dużej mierze na tych badaniach, agencja IARC sklasyfikowała wyciąg z Ginkgo biloba jako możliwie rakotwórczy dla ludzi (grupa 2B). Uznała dowody u ludzi za niewystarczające, a dowody u zwierząt doświadczalnych za wystarczające (IARC Monographs Vol. 108).

W interpretacji obu tych wniosków istotny jest kontekst:

Stosowane dawki były wielokrotnie wyższe niż dawki u ludzi.
Wyciąg użyty w badaniu NTP zawierał 15,4% laktonów terpenowych oraz 10,45 ppm kwasów ginkgolowych, co wykraczało poza opisaną wyżej specyfikację europejską.
Monografia UE uznaje guzy wątroby i tarczycy u gryzoni za swoistą dla gryzoni, niegenotoksyczną odpowiedź na duże dawki induktorów enzymów wątrobowych, „nieuznawaną za istotną dla ludzi”.

W badaniu GEM liczba hospitalizacji z powodu nowotworów wyniosła 162 w grupie miłorzębu wobec 148 w grupie placebo (HR 1,09; 95% CI 0,87–1,36). Była to analiza drugorzędowa, a IARC oceniła jej moc statystyczną w odniesieniu do nowotworów jako niską (IARC Monographs Vol. 108).

Nasiona są toksyczne

Nasiona miłorzębu zawierają ginkgotoksynę (4′-O-metylopirydoksynę), związek strukturalnie zbliżony do witaminy B6 (IARC Monographs Vol. 108). NCCIH zaznacza, że świeże nasiona są po spożyciu trujące. Poważne działania niepożądane zgłaszano również po zjedzeniu prażonych nasion lub nieprzetworzonego surowca roślinnego (NCCIH). Opisywane przypadki zatrucia nasionami dotyczą zazwyczaj dzieci, u których występują nawracające drgawki (Kajiyama et al., Pediatrics 2002). Zagrożenie to jest odrębne od wyciągu z liści.

Kto powinien go unikać

Monografia UE wskazuje następujące grupy:

Ciąża: przeciwwskazanie. Miłorząb może upośledzać agregację płytek krwi, a dane dotyczące toksycznego wpływu na rozrodczość są niewystarczające.
Karmienie piersią: stosowanie nie jest zalecane z powodu braku danych.
Wiek poniżej 18 lat: brak odpowiedniego wskazania.
Padaczka: „nie można wykluczyć” wystąpienia kolejnych napadów drgawek.
Skazy krwotoczne lub leczenie przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe: wyłącznie po zasięgnięciu porady lekarskiej.

Jakość i zanieczyszczenia

Fałszowanie produktów z miłorzębem jest dobrze udokumentowane. W przeglądzie opublikowanych badań analitycznych z 2024 r. połączono dane dla 533 próbek liści miłorzębu i stwierdzono, że 56,7% było zafałszowanych lub nieprawidłowo oznakowanych – był to najwyższy odsetek spośród pięciu analizowanych ziół (Orhan et al., Nat Prod Rep 2024). Znaną metodą jest dodawanie tańszego surowca bogatego w rutynę lub inne flawonoidy, takiego jak perełkowiec japoński (Styphnolobium japonicum), aby zawyżyć pozorną zawartość flawonoidów mierzoną standardowymi testami (IARC Monographs Vol. 108; Kulić et al., Front Pharmacol 2022). W przeglądzie z 2024 r. produkty sprzedawane jako dopuszczone do obrotu lub zarejestrowane leki roślinne charakteryzowały się mniejszym ryzykiem zafałszowania niż produkty sprzedawane jako suplementy diety.

Ponieważ w większości badań klinicznych stosowano jeden wyciąg o jakości farmaceutycznej, wyniki badań GEM, GuidAge czy metaanaliz dotyczących otępienia mogą nie mieć zastosowania do konkretnego suplementu.

Najważniejsze informacje

Nie zapobiega otępieniu. W dwóch badaniach z udziałem około 5900 osób starszych obserwowanych przez 5–6 lat nie stwierdzono zmniejszenia ryzyka otępienia ani choroby Alzheimera.
Nie poprawia funkcji poznawczych u osób zdrowych. Łączny wpływ na pamięć, uwagę i funkcje wykonawcze był bliski zeru.
Niejednoznaczne wyniki w istniejącym otępieniu. Niektóre analizy zbiorcze dla wyciągu EGb 761 w dawce 240 mg/dobę wykazują umiarkowaną korzyść. W przeglądzie Cochrane dowody oceniono jako niespójne, a w UE uznaje się to jedno wskazanie.
Zazwyczaj dobrze tolerowany, ale istotne są interakcje. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy, zawroty głowy i dolegliwości żołądkowe. Częstość poważnych krwawień nie wzrosła w badaniach kontrolowanych, choć w badaniu GEM zaobserwowano nieistotny statystycznie nadmiar udarów krwotocznych. Monografia UE zaleca ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, efawirenzu oraz przed zabiegami chirurgicznymi.
Jakość produktów jest bardzo zróżnicowana. Ponad połowa przebadanych próbek miłorzębu była zafałszowana lub nieprawidłowo oznakowana, a suplementy nie muszą spełniać norm farmakopealnych.
Brak dowodów na wspomaganie treningu lub regeneracji. W dużym badaniu nie stwierdzono wpływu na chorobę wysokościową, a w jednym niewielkim badaniu dotyczącym wysiłku fizycznego odnotowano jedynie marginalne efekty.

Źródła

Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). European Union herbal monograph on Ginkgo biloba L., folium. EMA/HMPC/321097/2012. European Medicines Agency; 2015. EMA.
National Center for Complementary and Integrative Health. Ginkgo: usefulness and safety. NCCIH.
IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Ginkgo biloba. In: Some drugs and herbal products. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum. 2016;108:91–116. IARC.
National Toxicology Program. Toxicology and carcinogenesis studies of Ginkgo biloba extract (CAS No. 90045-36-6) in F344/N rats and B6C3F1/N mice (gavage studies). Natl Toxicol Program Tech Rep Ser. 2013;(578):1–183. NTP; PubMed.
Kulić Ž, Lehner MD, Dietz GPH. Ginkgo biloba leaf extract EGb 761® as a paragon of the product by process concept. Front Pharmacol. 2022;13:1007746. PubMed.
Fourtillan JB, Brisson AM, Girault J, et al. Pharmacokinetic properties of Bilobalide and Ginkgolides A and B in healthy subjects after intravenous and oral administration of Ginkgo biloba extract (EGb 761) (article in French). Therapie. 1995;50(2):137–144. PubMed.
Woelkart K, Feizlmayr E, Dittrich P, et al. Pharmacokinetics of bilobalide, ginkgolide A and B after administration of three different Ginkgo biloba L. preparations in humans. Phytother Res. 2010;24(3):445–450. PubMed.
DeKosky ST, Williamson JD, Fitzpatrick AL, et al. Ginkgo biloba for prevention of dementia: a randomized controlled trial. JAMA. 2008;300(19):2253–2262. PubMed.
Snitz BE, O’Meara ES, Carlson MC, et al. Ginkgo biloba for preventing cognitive decline in older adults: a randomized trial. JAMA. 2009;302(24):2663–2670. PubMed.
Vellas B, Coley N, Ousset PJ, et al. Long-term use of standardised Ginkgo biloba extract for the prevention of Alzheimer’s disease (GuidAge): a randomised placebo-controlled trial. Lancet Neurol. 2012;11(10):851–859. PubMed.
Birks J, Grimley Evans J. Ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia. Cochrane Database Syst Rev. 2009;(1):CD003120. PubMed.
Tan MS, Yu JT, Tan CC, et al. Efficacy and adverse effects of ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia: a systematic review and meta-analysis. J Alzheimers Dis. 2015;43(2):589–603. PubMed.
Laws KR, Sweetnam H, Kondel TK. Is Ginkgo biloba a cognitive enhancer in healthy individuals? A meta-analysis. Hum Psychopharmacol. 2012;27(6):527–533. PubMed.
Nicolaï SP, Kruidenier LM, Bendermacher BL, et al. Ginkgo biloba for intermittent claudication. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(6):CD006888. PubMed.
Sereda M, Xia J, Scutt P, et al. Ginkgo biloba for tinnitus. Cochrane Database Syst Rev. 2022;11(11):CD013514. PubMed.
Gertsch JH, Basnyat B, Johnson EW, et al. Randomised, double blind, placebo controlled comparison of ginkgo biloba and acetazolamide for prevention of acute mountain sickness among Himalayan trekkers: the prevention of high altitude illness trial (PHAIT). BMJ. 2004;328(7443):797. PubMed.
Sadowska-Krępa E, Kłapcińska B, Pokora I, et al. Effects of six-week Ginkgo biloba supplementation on aerobic performance, blood pro/antioxidant balance, and serum brain-derived neurotrophic factor in physically active men. Nutrients. 2017;9(8):803. PubMed.
Kellermann AJ, Kloft C. Is there a risk of bleeding associated with standardized Ginkgo biloba extract therapy? A systematic review and meta-analysis. Pharmacotherapy. 2011;31(5):490–502. PubMed.
Orhan N, Gafner S, Blumenthal M. Estimating the extent of adulteration of the popular herbs black cohosh, echinacea, elder berry, ginkgo, and turmeric - its challenges and limitations. Nat Prod Rep. 2024;41(10):1604–1621. PubMed.
Kajiyama Y, Fujii K, Takeuchi H, Manabe Y. Ginkgo seed poisoning. Pediatrics. 2002;109(2):325–327. PubMed.
World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List. WADA 2026 Prohibited List.

Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba)