Suplementy diety

NR (rybozyd nikotynamidu)

Zaktualizowano · 31 źródeł

NR (rybozyd nikotynamidu) to forma witaminy B3, którą organizm przekształca w NAD+ – koenzym niezbędny każdej komórce do metabolizmu energetycznego i naprawy DNA. Występuje w śladowych ilościach w mleku i jest sprzedawany jako suplement diety, głównie w postaci krystalicznej soli chlorkowej pod nazwą handlową Niagen, z deklaracjami dotyczącymi „zwiększania poziomu NAD+” i zdrowego starzenia się.

NR badano w wielu randomizowanych badaniach u ludzi, które konsekwentnie wykazują, że podnosi on poziom NAD+ we krwi, często o 50–150% lub więcej. Najważniejszym faktem jest to, czego te badania nie wykazały: w badaniach kontrolowanych dotyczących otyłości, insulinooporności, mięśni i funkcji poznawczych w większości nie stwierdzono żadnych korzyści klinicznych. W październiku 2026 r. największe dotychczasowe badanie nad NR, NOPARK, wykazało, że rok stosowania NR nie spowolnił wczesnej choroby Parkinsona, a pacjenci przyjmujący NR uzyskali nieco gorsze wyniki niż osoby przyjmujące placebo.

Ta strona dotyczy NR. Sam koenzym oraz blisko spokrewniony prekursor mają osobne strony: NAD+ oraz NMN (mononukleotyd nikotynamidowy). Ta strona podsumowuje to, o czym informują badania kliniczne, metaanalizy i organy ds. bezpieczeństwa żywności. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość Szczegóły
Klasa Prekursor NAD+; nukleozydowa forma witaminy B3
Chemia Kation NR C₁₁H₁₅N₂O₅⁺, 255,25 g/mol; sprzedawany jako chlorek NR, C₁₁H₁₅ClN₂O₅, 290,70 g/mol
Główny produkt Niagen (chlorek NR, ChromaDex)
Droga podania Kapsułki i proszki doustne; podawany również dożylnie (IV) w niektórych klinikach wellness
Dawki w badaniach u ludzi 100–3000 mg/dobę przez okres od 1 dnia do 52 tygodni
Okres półtrwania ≈2,7 h dla NR w pełnej krwi (u 4 z 8 ochotników, dawka 1000 mg); poziom NAD+ we krwi utrzymuje się na podwyższonym poziomie przy dawkowaniu dwa razy na dobę
Kluczowy fakt dotyczący mechanizmu Fosforylowany wewnątrz komórek przez kinazy NR do NMN, a następnie przekształcany w NAD+
Status w USA Składnik suplementów diety; zgłoszenie GRAS dotyczące zastosowania w żywności zakończone odpowiedzią FDA „brak pytań” w 2016 r.
Status w UE EFSA (2019): bezpieczny jako nowa żywność w suplementach w dawce do 300 mg/dobę dla zdrowych dorosłych
WADA Niewymieniony na Liście zabronionych substancji i metod z 2026 r.

Czym jest

NR to nukleozyd: nikotynamid (jedna z form witaminy B3) połączony z cukrem rybozą, bez grupy fosforanowej (PubChem). NMN to ta sama cząsteczka z dołączoną grupą fosforanową. Atom azotu w pierścieniu nikotynamidowym niesie ładunek dodatni, dlatego komercyjny NR wytwarza się w postaci soli, niemal zawsze chlorku (PubChem).

Przez większą część XX wieku kwas nikotynowy (niacyna) i nikotynamid były jedynymi uznawanymi prekursorami NAD+ z grupy witaminy B3. W 2004 r. Bieganowski i Brenner wykazali, że NR stanowi trzecią drogę. Zidentyfikowali u drożdży i ludzi enzymy z grupy kinaz rybozydu nikotynamidu (NRK), które fosforylują NR do NMN, a także wykryli NR jako składnik odżywczy w mleku (Bieganowski & Brenner, Cell 2004). Późniejsza analiza wykazała, że mleko krowie zawiera około 12 µmol/L witamin będących prekursorami NAD+, z czego około 40% stanowi NR, a 60% nikotynamid (Trammell et al., J Nutr 2016).

Zainteresowanie NR opiera się na założeniu, że poziom NAD+ spada z wiekiem i że jego uzupełnianie może spowolnić zmiany związane ze starzeniem się. Strona poświęcona NAD+ omawia dane u ludzi dotyczące spadku poziomu NAD+ oraz enzymy (sirtuiny, PARP, CD38), które go zużywają. Duża część wczesnego entuzjazmu wynikała z badań na gryzoniach; opisane poniżej badania z udziałem ludzi sprawdzają, czy wyniki te przekładają się na ludzi.

Farmakokinetyka

NR jest prekursorem mającym najwięcej danych farmakokinetycznych u ludzi. Kluczowe badania:

Badanie Projekt Główny wynik
Trammell et al., Nat Commun 2016 Jeden zdrowy 52-letni mężczyzna, 1000 mg/dobę przez 7 dni Poziom NAD+ w komórkach jednojądrzastych krwi osiągnął szczyt 2,7-krotnie powyżej wartości wyjściowej po 7,7–8,1 h od pierwszej dawki
Ta sama praca Randomizowane badanie krzyżowe, 12 zdrowych dorosłych, pojedyncze dawki 100, 300 i 1000 mg Zależny od dawki wzrost metabolomu NAD+ we krwi
Airhart et al., PLoS One 2017 Badanie otwarte, 8 zdrowych dorosłych, stopniowe zwiększanie dawki (titracja) do 1000 mg dwa razy na dobę Średnie stężenie NAD+ w pełnej krwi w stanie stacjonarnym (steady state) wyższe o 100%; okres półtrwania NR ≈2,7 h
Conze et al., Sci Rep 2019 Randomizowane badanie kontrolowane placebo, 140 dorosłych z nadwagą, 8 tygodni Stężenie NAD+ w pełnej krwi wyższe o 22%, 51% i 142% przy dawkach 100, 300 i 1000 mg/dobę, osiągnięte w ciągu 2 tygodni i utrzymane

Kilka szczegółów wartych odnotowania:

  • Okres półtrwania. W badaniu Airharta stężenie NR we krwi wyraźnie wzrosło po podaniu dawki tylko u 4 z 8 ochotników, osiągając szczyt po 3 godzinach. U tych czterech osób stężenie NR spadało z okresem półtrwania wynoszącym około 2,7 godziny. Sam poziom NAD+ pozostawał podwyższony przez cały 12-godzinny odstęp między dawkami, a autorzy zasugerowali, że dawkowanie raz lub dwa razy na dobę może być wystarczające.
  • Gdzie pojawia się NR. NR i jego ufosforylowane produkty gromadziły się w komórkach krwi, a nie w osoczu, dlatego większość badań u ludzi mierzy poziom w pełnej krwi lub wyizolowanych komórkach krwi (Airhart et al., 2017; Trammell et al., 2016).
  • Marker wychwytu. Wzrost stężenia dinukleotydu nikotynianoadeninowego (NAAD) – cząsteczki nieoczekiwanej na szlaku NR – okazał się czułym markerem przekształcania NR w NAD+ (Trammell et al., 2016).
  • Mięśnie. U starszych mężczyzn dawka 1 g/dobę przez 21 dni podniosła poziom metabolitów powiązanych z NAD+ w mięśniach, co pokazuje, że doustny NR dociera do mięśni (Elhassan et al., Cell Rep 2019). Sam poziom NAD+ w mięśniach nie wzrósł w dwóch innych badaniach (Dollerup et al., J Physiol 2020; Stocks et al., J Physiol 2021).
  • Mózg. U osób z chorobą Parkinsona dawka 1000 mg/dobę przez 30 dni podniosła poziom NAD+ w mózgu mierzony za pomocą spektroskopii rezonansu magnetycznego, choć wzrost ten znacznie różnił się między pacjentami (Brakedal et al., Cell Metab 2022).

Status regulacyjny

  • Stany Zjednoczone. Chlorek NR jest sprzedawany jako suplement diety i jest przedmiotem dwóch zgłoszeń dotyczących nowych składników dietetycznych (NDI) (Conze et al., 2019). W odniesieniu do żywności konwencjonalnej firma ChromaDex złożyła zgłoszenie GRAS nr GRN 635 dotyczące stosowania w wodach witaminowych, koktajlach białkowych, batonach odżywczych i podobnych produktach w stężeniu do 0,0057% wagowo. FDA (amerykańska Agencja Żywności i Leków) zamknęła postępowanie 3 sierpnia 2016 r. pismem o „braku pytań” (FDA GRN 635).
  • Unia Europejska. EFSA uznała w 2019 r., że chlorek NR jest bezpieczny w suplementach żywnościowych w dawce do 300 mg/dobę dla zdrowych dorosłych oraz do 230 mg/dobę dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Potwierdziła również, że NR jest biodostępnym źródłem nikotynamidu (EFSA, 2019). W 2021 r. EFSA odmówiła potwierdzenia bezpieczeństwa dla proponowanego rozszerzenia stosowania na zamienniki posiłków i mieszanki napojów, głównie ze względu na ryzyko narażenia niemowląt (EFSA, 2021).
  • Sport. Ani NR, ani inne prekursory NAD+ nie są wymienione z nazwy na liście Światowej Agencji Antydopingowej (WADA). Wlewy dożylne o objętości przekraczającej 100 mL w ciągu 12 godzin stanowią metodę zabronioną w każdym czasie, z wyjątkiem wlewów uzasadnionych medycznie w ramach leczenia szpitalnego, zabiegu chirurgicznego lub klinicznych badań diagnostycznych (WADA 2026 Prohibited List), co ma znaczenie w przypadku produktów podawanych dożylnie w klinikach (zob. poniżej).

Co pokazują badania

Podnoszenie poziomu NAD+

Prawie każde badanie kontrolowane potwierdziło, że doustny NR podnosi stężenie NAD+ we krwi:

Badanie Populacja (n) Dawka dobowa, czas trwania Zmiana stężenia NAD+ we krwi
Martens et al., Nat Commun 2018 Zdrowi dorośli w wieku 55–79 lat (30 włączonych, 24 ukończyło) 500 mg dwa razy na dobę, 6 tygodni (badanie krzyżowe) ≈60% wyższe w komórkach jednojądrzastych krwi vs placebo
Conze et al., 2019 Dorośli z nadwagą (140) 100, 300 lub 1000 mg, 8 tygodni +22%, +51%, +142%
Wang et al., JACC Basic Transl Sci 2022 Niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową (30) 1000 mg dwa razy na dobę Około dwukrotny wzrost
Orr et al., GeroScience 2024 Łagodne zaburzenia poznawcze (20) Do 1 g, 10 tygodni 2,6-krotny wzrost
Norheim et al., Nat Aging 2024 POChP (40) 1 g dwa razy na dobę, 6 tygodni Ponad 2-krotny wzrost
Berven et al., Nat Commun 2023 Choroba Parkinsona (20) 1500 mg dwa razy na dobę, 4 tygodnie Do 5-krotnego wzrostu

Podniesienie markera we krwi nie jest równoznaczne z poprawą zdrowia. W poniższych sekcjach opisano wpływ na kliniczne punkty końcowe.

Zdrowie metaboliczne i skład ciała

Pomimo wyraźnych wyników u otyłych i chorych na cukrzycę myszy, badania metaboliczne u ludzi przyniosły w większości wyniki negatywne:

  • Insulinooporność. U 40 otyłych mężczyzn z insulinoopornością w wieku 40–70 lat podawanie 1000 mg dwa razy na dobę przez 12 tygodni nie poprawiło wrażliwości na insulinę mierzonej metodą klamry metabolicznej (złotym standardem). Nie miało również wpływu na wytwarzanie glukozy, spoczynkowy wydatek energetyczny, spalanie tłuszczu ani skład ciała (Dollerup et al., Am J Clin Nutr 2018). Biopsje mięśni z tego samego badania nie wykazały zmian w oddychaniu mitochondrialnym, zawartości mitochondriów ani ich strukturze (Dollerup et al., J Physiol 2020).
  • Dorośli z nadwagą. W 6-tygodniowym badaniu krzyżowym z dawką 1000 mg/dobę u 13 dorosłych z nadwagą lub otyłością nie stwierdzono wpływu na wrażliwość na insulinę, funkcję mitochondriów, stłuszczenie wątroby, stan energetyczny serca, ciśnienie tętnicze ani markery stanu zapalnego. Beztłuszczowa masa ciała była nieznacznie wyższa podczas przyjmowania NR (62,65% vs 61,32% masy ciała) (Remie et al., Am J Clin Nutr 2020).
  • Badanie bliźniąt. U 20 par bliźniąt jednojajowych różniących się masą ciała dawka 250–1000 mg/dobę przez 5 miesięcy zwiększyła liczbę mitochondriów w mięśniach i zmieniła skład bakterii jelitowych, ale nie zmniejszyła ilości tkanki tłuszczowej ani nie poprawiła zdrowia metabolicznego (Lapatto et al., Sci Adv 2023).
  • Lipidy we krwi. W metaanalizie 40 badań nad prekursorami NAD+ z 2022 r. stwierdzono, że za poprawę profilu lipidowego odpowiadała niacyna (kwas nikotynowy). NR i nikotynamid nie miały istotnego wpływu na stężenie lipidów we krwi, choć autorzy zauważyli, że dostępnych było niewiele badań nad NR (Zhong et al., Nutr Metab 2022).

Mięśnie, wysiłek fizyczny i starzenie się

  • Starsi mężczyźni. U 12 starszych mężczyzn dawka 1 g/dobę przez 21 dni podniosła poziom metabolitów NAD+ w mięśniach i obniżyła stężenie kilku krążących cytokin prozapalnych, ale nie zmieniła bioenergetyki mitochondriów (Elhassan et al., 2019).
  • Wysiłek wytrzymałościowy. U 8 młodych mężczyzn dawka 1000 mg/dobę przez 7 dni nie zmieniła wykorzystania substratów energetycznych w spoczynku ani podczas wysiłku, oddychania mitochondrialnego w mięśniach ani sygnalizacji związanej z wysiłkiem (Stocks et al., J Physiol 2021).
  • Metaanaliza. W metaanalizie badań randomizowanych z udziałem dorosłych powyżej 60. roku życia z 2025 r. uznano, że obecne dowody nie przemawiają za stosowaniem NR ani NMN w celu zachowania masy i funkcji mięśni. NR wiązał się z dłuższym dystansem marszu w chorobie tętnic obwodowych, ale z niższymi wynikami sprawności fizycznej u osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (Prokopidis et al., J Cachexia Sarcopenia Muscle 2025).

Nie ma dowodów u ludzi, że NR buduje mięśnie lub siłę u zdrowych, wytrenowanych osób.

Układ sercowo-naczyniowy i naczynia krwionośne

  • Ciśnienie tętnicze. W badaniu krzyżowym Martensa NR obniżył skurczowe ciśnienie tętnicze średnio o 3,9 mmHg, a rozkurczowe o 2,0 mmHg, ale żadna z tych zmian nie była istotna po uwzględnieniu poprawki na wielokrotne porównania. W eksploracyjnej podgrupie z podwyższonym wyjściowym ciśnieniem tętniczym (n = 13) ciśnienie skurczowe było o 9 mmHg niższe podczas przyjmowania NR (Martens et al., 2018).
  • Choroba tętnic obwodowych. W badaniu NICE 90 osób z chorobą tętnic obwodowych przydzielono losowo do grup otrzymujących 1000 mg/dobę NR, NR wraz ze 125 mg/dobę resweratrolu lub placebo przez 6 miesięcy. Dystans 6-minutowego marszu zmienił się o +7,0 m w grupie NR vs −10,6 m w grupie placebo, co dało różnicę między grupami wynoszącą 17,6 m (jednostronny 90% CI od +1,8 m). Resweratrol nie przyniósł dodatkowej korzyści. Autorzy wezwali do przeprowadzenia większego badania potwierdzającego (McDermott et al., Nat Commun 2024).
  • Niewydolność serca. U 30 pacjentów ze stabilną niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową dawka 1000 mg dwa razy na dobę wydawała się bezpieczna i dobrze tolerowana. Badanie zaprojektowano pod kątem oceny bezpieczeństwa, a nie weryfikacji korzyści klinicznych (Wang et al., 2022).
  • Zespół Wernera. W niewielkim badaniu krzyżowym dotyczącym tej rzadkiej dziedzicznej choroby przedwczesnego starzenia się dawka 1000 mg/dobę przez 26 tygodni poprawiła wskaźnik sztywności tętnic i zmniejszyła powierzchnię owrzodzeń skóry, bez ciężkich zdarzeń niepożądanych (Shoji et al., Aging Cell 2025).

Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona ma najbardziej kompletny program badań klinicznych nad NR i zakończył się on wynikiem negatywnym:

Badanie Projekt Dawka i czas trwania Wynik
NADPARK, 2022 Faza 1, randomizowane, 30 nowo zdiagnozowanych nieleczonych pacjentów 1000 mg/dobę, 30 dni Dobra tolerancja; wzrost NAD+ w mózgu u części pacjentów; łagodna poprawa kliniczna u osób ze wzrostem NAD+ w mózgu
NR-SAFE, 2023 Faza 1, randomizowane, 20 pacjentów 1500 mg dwa razy na dobę (3000 mg/dobę), 4 tygodnie Brak umiarkowanych lub ciężkich zdarzeń niepożądanych; zmiany wyników w skali objawów były zakłócone przez czas od przyjęcia ostatniej dawki lewodopy
NOPARK, 2026 Faza 3, randomizowane, podwójnie zaślepione, 11 ośrodków w Norwegii, 410 zrandomizowanych (393 przeanalizowanych) 500 mg dwa razy na dobę, 52 tygodnie Gorzej niż placebo w pierwszorzędowym punkcie końcowym

W badaniu NOPARK całkowity wynik w skali MDS-UPDRS (skala objawów choroby Parkinsona od 0 do 236, wyższy wynik oznacza gorszy stan) wzrósł o 2,45 punktu w grupie NR i spadł o 0,27 punktu w grupie placebo. Skorygowana różnica wyniosła 2,72 punktu na korzyść placebo (95% CI 0,47–4,98; P = 0,02). Nasilenie objawów pozaruchowych również pogorszyło się bardziej podczas przyjmowania NR (różnica 4,22 punktu w skali 0–360; 95% CI 1,07–7,37). Cztery z 5 kluczowych drugorzędowych punktów końcowych, w tym obrazowanie mózgowego transportera dopaminy, nie wykazały różnic. Autorzy podsumowali, że wyniki nie przemawiają za stosowaniem NR jako leczenia modyfikującego przebieg choroby Parkinsona (Brakedal et al., JAMA 2026). Dwóch głównych autorów posiada patenty na zastosowanie NR w chorobie Parkinsona, licencjonowane na rzecz firmy Niagen Bioscience.

Funkcje poznawcze i long COVID

  • Łagodne zaburzenia poznawcze. W 10-tygodniowym badaniu pilotażowym z udziałem 20 starszych dorosłych wykazano dobrą tolerancję NR, bez zmian w wynikach testów poznawczych (Orr et al., 2024).
  • Long COVID. U 58 dorosłych przydzielonych losowo do grupy otrzymującej 2000 mg/dobę NR przez 20 tygodni lub placebo przez 10 tygodni, a następnie NR, poziom NAD+ we krwi wzrósł 2,6- do 3,1-krotnie podczas przyjmowania NR. Nie stwierdzono istotnych różnic w porównaniu z placebo pod względem funkcji poznawczych, zmęczenia, snu, lęku ani depresji (Wu et al., EClinicalMedicine 2025). Badanie było częściowo finansowane przez firmę Niagen Bioscience.

Stan zapalny

W kilku badaniach odnotowano obniżenie markerów stanu zapalnego. U 40 osób z POChP dawka 1 g dwa razy na dobę przez 6 tygodni obniżyła poziom interleukiny-8 w plwocinie (sygnału zapalnego w drogach oddechowych) o 52,6% w porównaniu z placebo (95% CI od −75,7% do −7,6%), a efekt ten utrzymywał się jeszcze 12 tygodni po zakończeniu przyjmowania preparatu. Poziom IL-6 w osoczu się nie zmienił (Norheim et al., 2024). Niższe stężenia cytokin odnotowano również u starszych mężczyzn oraz w chorobie Parkinsona (Elhassan et al., 2019; Brakedal et al., 2022). Są to wyniki dotyczące biomarkerów; żadne z tych badań nie wykazało mniejszej liczby zaostrzeń, hospitalizacji ani innych twardych punktów końcowych.

Dożylny rybozyd nikotynamidu

Niektóre kliniki wellness oferują obecnie NR we wlewach dożylnych jako alternatywę dla dożylnego NAD+. W retrospektywnym przeglądzie dokumentacji medycznej porównano cztery codzienne wlewy po 500 mg każdego z tych związków. Osoby otrzymujące NR zgłaszały jedynie niewielkie mrowienie i łagodne skurcze podczas wlewu, a czas wlewu wynosił średnio 37 minut w porównaniu z 97 minutami dla NAD+ (Reyna et al., Front Aging 2026). Badanie nie miało nieleczonej grupy kontrolnej i nie oceniano w nim korzyści klinicznych. Więcej informacji o wlewach w klinikach znajduje się na stronie poświęconej NAD+.

Działania niepożądane i ryzyko

Tolerancja w badaniach klinicznych

Doustny NR był dobrze tolerowany w badaniach z dawkami do 2000 mg/dobę przez 12 tygodni (Dollerup et al., 2018), 3000 mg/dobę przez 4 tygodnie (Berven et al., 2023) oraz 1000 mg/dobę przez 52 tygodnie (Brakedal et al., 2026). Zgłaszane obserwacje:

  • W badaniu Martensa 7 z 30 uczestników zgłosiło łącznie 14 łagodnych zdarzeń niepożądanych. Zdarzenia podczas przyjmowania NR obejmowały nudności, uderzenia gorąca z zaczerwienieniem skóry (flushing), skurcze nóg i łatwiejsze powstawanie siniaków; nikt nie zrezygnował z udziału w badaniu w trakcie przyjmowania NR (Martens et al., 2018).
  • W badaniu ustalającym dawkowanie z udziałem 140 osób nie zgłoszono żadnych przypadków zaczerwienienia skóry (flushing) i nie stwierdzono różnic w częstości zdarzeń niepożądanych między NR a placebo (Conze et al., 2019). W badaniu krzyżowym pojedynczej dawki dwie osoby zgłosiły zaczerwienienie skóry przy dawce 300 mg, a dwie zgłosiły uczucie gorąca przy dawce 1000 mg (Trammell et al., 2016). Dla porównania autorzy przytaczają wcześniejsze badanie, w którym 500 mg niacyny wywołało zaczerwienienie skóry u 33 z 33 osób.
  • W badaniu NOPARK ciężkie zdarzenia niepożądane wystąpiły u 8,3% osób otrzymujących NR w porównaniu z 14,1% w grupie placebo (Brakedal et al., 2026).

Homocysteina i metylacja

Nikotynamid uwalniany z NAD+ jest częściowo usuwany w procesie metylacji – reakcji, w której jako produkt uboczny powstaje homocysteina (Conze et al., 2019). W 8-tygodniowym badaniu ustalającym dawkowanie NR nie podniósł stężenia cholesterolu LDL ani nie zaburzył metabolizmu jednowęglowego (grup metylowych) (Conze et al., 2019). Przy dawce 3000 mg/dobę stężenie homocysteiny w surowicy początkowo nieznacznie wzrosło, jednak pula donorów grup metylowych pozostała nienaruszona (Berven et al., 2023).

Gorsze wyniki w chorobie Parkinsona

NOPARK to jedyne duże i długoterminowe badanie nad NR z klinicznym pierwszorzędowym punktem końcowym, w którym NR wypadł gorzej niż placebo zarówno pod względem wyników objawów ruchowych, jak i pozaruchowych (Brakedal et al., 2026). Różnice były niewielkie, a badanie nie wyjaśnia ich przyczyny. Pokazuje natomiast, że podnoszenie poziomu NAD+ przez rok nie jest automatycznie nieszkodliwe ani pomocne w chorobie, którą wczesne badania wskazywały jako obiecujący cel.

Wyniki badań na zwierzętach i badań laboratoryjnych

  • Toksykologia u szczurów. W badaniach 90-dniowych NR w najwyższej dawce wykazywał profil toksyczności zbliżony do równoważnej dawki nikotynamidu. Narządami docelowymi były wątroba, nerki, jajniki i jądra. Poziom dawki bez obserwowanych działań szkodliwych (NOAEL) wynosił 300 mg/kg/dobę, a najniższy poziom wywołujący działania szkodliwe (LOAEL) – 1000 mg/kg/dobę. NR nie wykazywał działania genotoksycznego (Conze et al., Hum Exp Toxicol 2016).
  • Nowotwory w modelu mysim. W mysim modelu potrójnie ujemnego raka piersi suplementacja NR zwiększyła częstość występowania nowotworu oraz przerzuty do mózgu (Maric et al., Biosens Bioelectron 2023). Jest to wynik uzyskany u zwierząt i nie został przebadany u ludzi, ale stanowi jeden z powodów, dla których badacze apelują o ostrożność u osób z chorobą nowotworową.
  • Wysokie spożycie. EFSA zwróciła uwagę na dane eksperymentalne wskazujące na kilka mechanizmów, poprzez które nikotynamid lub jego prekursory – przy spożyciu znacznie przekraczającym zapotrzebowanie fizjologiczne – mogłyby wywoływać działania niepożądane, i stwierdziła, że górny tolerowany poziom spożycia dla nikotynamidu może wymagać ponownej oceny (EFSA, 2021).

Ciąża i dzieci

EFSA uznała margines bezpieczeństwa wynikający z badania toksyczności rozwojowej u szczurów za niewystarczający dla kobiet w ciąży i karmiących piersią przy dawce 300 mg/dobę i ustaliła dla nich bezpieczny poziom na 230 mg/dobę (EFSA, 2019). Nie była w stanie potwierdzić bezpieczeństwa dla produktów, które mogłyby być spożywane przez niemowlęta (EFSA, 2021). Z większości badań u ludzi wykluczano kobiety w ciąży i dzieci.

Zaangażowanie przemysłu

Wiele badań nad NR było finansowanych przez firmę ChromaDex, wykorzystywało dostarczony przez nią badany produkt lub uczestniczyli w nich autorzy powiązani finansowo z tą firmą. Przykładowo ChromaDex sponsorował pierwsze badanie farmakokinetyczne u ludzi i sfinansował badanie ustalające dawkowanie z udziałem 140 osób (Trammell et al., 2016; Conze et al., 2019). Czytelnicy powinni sprawdzać oświadczenia o konflikcie interesów w każdej publikacji.

Najważniejsze informacje

  • Forma witaminy B3, która niezawodnie podnosi poziom NAD+. Doustny NR podnosi stężenie NAD+ we krwi w sposób zależny od dawki – od około 22% przy 100 mg/dobę do około 142% przy 1000 mg/dobę w jednym z 8-tygodniowych badań.
  • Biomarkery, a nie wyniki kliniczne. W badaniach dotyczących otyłości, insulinooporności, mięśni, wysiłku fizycznego, funkcji poznawczych i long COVID w większości nie stwierdzono korzyści klinicznych, a metaanaliza z 2025 r. nie wykazała dowodów na zachowanie masy mięśniowej u starszych dorosłych.
  • Największe badanie zakończyło się wynikiem negatywnym. W badaniu NOPARK (410 pacjentów, 52 tygodnie) NR nie spowolnił wczesnej choroby Parkinsona i uzyskał nieco gorszy wynik niż placebo.
  • Pozostaje kilka obiecujących tropów. Dystans marszu w chorobie tętnic obwodowych oraz stan zapalny dróg oddechowych w POChP uległy poprawie w pojedynczych badaniach, które nadal wymagają potwierdzenia.
  • Ogólnie dobrze tolerowany. Dawki do 2000 mg/dobę przez 12 tygodni i 3000 mg/dobę przez 4 tygodnie wywoływały niewiele działań niepożądanych, a zaczerwienienie skóry (flushing) występuje rzadko; dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego oraz stosowania w ciąży są ograniczone.
  • Regulowany jako żywność i suplement diety. FDA nie zgłosiła pytań do jego zgłoszenia GRAS, UE dopuszcza do 300 mg/dobę w suplementach dla dorosłych, a WADA nie umieszcza go na swojej liście.

Źródła

  1. National Center for Biotechnology Information. Nicotinamide riboside, PubChem CID 439924; nicotinamide riboside chloride, PubChem CID 90480033. PubChem; PubChem.
  2. Bieganowski P, Brenner C. Discoveries of nicotinamide riboside as a nutrient and conserved NRK genes establish a Preiss-Handler independent route to NAD+ in fungi and humans. Cell. 2004;117(4):495–502. PubMed.
  3. Trammell SA, Yu L, Redpath P, et al. Nicotinamide riboside is a major NAD+ precursor vitamin in cow milk. J Nutr. 2016;146(5):957–963. PubMed.
  4. Trammell SA, Schmidt MS, Weidemann BJ, et al. Nicotinamide riboside is uniquely and orally bioavailable in mice and humans. Nat Commun. 2016;7:12948. PubMed.
  5. Airhart SE, Shireman LM, Risler LJ, et al. An open-label, non-randomized study of the pharmacokinetics of the nutritional supplement nicotinamide riboside (NR) and its effects on blood NAD+ levels in healthy volunteers. PLoS One. 2017;12(12):e0186459. PubMed.
  6. Conze D, Brenner C, Kruger CL. Safety and metabolism of long-term administration of NIAGEN (nicotinamide riboside chloride) in a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial of healthy overweight adults. Sci Rep. 2019;9(1):9772. PubMed.
  7. Martens CR, Denman BA, Mazzo MR, et al. Chronic nicotinamide riboside supplementation is well-tolerated and elevates NAD+ in healthy middle-aged and older adults. Nat Commun. 2018;9(1):1286. PubMed.
  8. Dollerup OL, Christensen B, Svart M, et al. A randomized placebo-controlled clinical trial of nicotinamide riboside in obese men: safety, insulin-sensitivity, and lipid-mobilizing effects. Am J Clin Nutr. 2018;108(2):343–353. PubMed.
  9. Dollerup OL, Chubanava S, Agerholm M, et al. Nicotinamide riboside does not alter mitochondrial respiration, content or morphology in skeletal muscle from obese and insulin-resistant men. J Physiol. 2020;598(4):731–754. PubMed.
  10. Remie CME, Roumans KHM, Moonen MPB, et al. Nicotinamide riboside supplementation alters body composition and skeletal muscle acetylcarnitine concentrations in healthy obese humans. Am J Clin Nutr. 2020;112(2):413–426. PubMed.
  11. Lapatto HAK, Kuusela M, Heikkinen A, et al. Nicotinamide riboside improves muscle mitochondrial biogenesis, satellite cell differentiation, and gut microbiota in a twin study. Sci Adv. 2023;9(2):eadd5163. PubMed.
  12. Elhassan YS, Kluckova K, Fletcher RS, et al. Nicotinamide riboside augments the aged human skeletal muscle NAD+ metabolome and induces transcriptomic and anti-inflammatory signatures. Cell Rep. 2019;28(7):1717–1728.e6. PubMed.
  13. Stocks B, Ashcroft SP, Joanisse S, et al. Nicotinamide riboside supplementation does not alter whole-body or skeletal muscle metabolic responses to a single bout of endurance exercise. J Physiol. 2021;599(5):1513–1531. PubMed.
  14. Prokopidis K, Moriarty F, Bahat G, et al. The effect of nicotinamide mononucleotide and riboside on skeletal muscle mass and function: a systematic review and meta-analysis. J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2025;16(3):e13799. PubMed.
  15. Zhong O, Wang J, Tan Y, et al. Effects of NAD+ precursor supplementation on glucose and lipid metabolism in humans: a meta-analysis. Nutr Metab (Lond). 2022;19(1):20. PubMed.
  16. McDermott MM, Martens CR, Domanchuk KJ, et al. Nicotinamide riboside for peripheral artery disease: the NICE randomized clinical trial. Nat Commun. 2024;15(1):5046. PubMed.
  17. Wang DD, Airhart SE, Zhou B, et al. Safety and tolerability of nicotinamide riboside in heart failure with reduced ejection fraction. JACC Basic Transl Sci. 2022;7(12):1183–1196. PubMed.
  18. Shoji M, Kato H, Koshizaka M, et al. Nicotinamide riboside supplementation benefits in patients with Werner syndrome: a double-blind randomized crossover placebo-controlled trial. Aging Cell. 2025;24(8):e70093. PubMed.
  19. Brakedal B, Dölle C, Riemer F, et al. The NADPARK study: a randomized phase I trial of nicotinamide riboside supplementation in Parkinson’s disease. Cell Metab. 2022;34(3):396–407.e6. PubMed.
  20. Berven H, Kverneng S, Sheard E, et al. NR-SAFE: a randomized, double-blind safety trial of high dose nicotinamide riboside in Parkinson’s disease. Nat Commun. 2023;14(1):7793. PubMed.
  21. Brakedal B, Skeie GO, Derad C, et al. Nicotinamide riboside for patients with early-stage Parkinson disease: the NOPARK randomized clinical trial. JAMA. 2026 (online przed drukiem). PubMed.
  22. Orr ME, Kotkowski E, Ramirez P, et al. A randomized placebo-controlled trial of nicotinamide riboside in older adults with mild cognitive impairment. GeroScience. 2024;46(1):665–682. PubMed.
  23. Wu CY, Reynolds WC, Abril I, et al. Effects of nicotinamide riboside on NAD+ levels, cognition, and symptom recovery in long-COVID: a randomized controlled trial. EClinicalMedicine. 2025;89:103633. PubMed.
  24. Norheim KL, Ben Ezra M, Heckenbach I, et al. Effect of nicotinamide riboside on airway inflammation in COPD: a randomized, placebo-controlled trial. Nat Aging. 2024;4(12):1772–1781. PubMed.
  25. Reyna K, Heinzen G, Patel N, et al. Intravenous infusion of nicotinamide adenine dinucleotide (NAD+) versus nicotinamide riboside (NR): a retrospective tolerability pilot study in a real-world setting. Front Aging. 2026;7:1652582. PubMed.
  26. Conze DB, Crespo-Barreto J, Kruger CL. Safety assessment of nicotinamide riboside, a form of vitamin B3. Hum Exp Toxicol. 2016;35(11):1149–1160. PubMed.
  27. Maric T, Bazhin A, Khodakivskyi P, et al. A bioluminescent-based probe for in vivo non-invasive monitoring of nicotinamide riboside uptake reveals a link between metastasis and NAD+ metabolism. Biosens Bioelectron. 2023;220:114826. PubMed.
  28. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Castenmiller J, et al. Safety of nicotinamide riboside chloride as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283 and bioavailability of nicotinamide from this source, in the context of Directive 2002/46/EC. EFSA J. 2019;17(8):e05775. PubMed.
  29. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Bohn T, et al. Extension of use of nicotinamide riboside chloride as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA J. 2021;19(11):e06843. PubMed.
  30. Food and Drug Administration. GRAS Notice GRN No. 635: nicotinamide riboside chloride (ChromaDex). Złożono 29 marca 2016 r.; zamknięto 3 sierpnia 2016 r. („FDA nie ma pytań”). FDA.
  31. World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List, sekcja M2.2. WADA 2026 Prohibited List.