Astaksantyna to ciemnoczerwony barwnik karotenoidowy występujący w łososiu, krewetkach i niektórych glonach, sprzedawany jako suplement antyoksydacyjny wytwarzany najczęściej z mikroalgi Haematococcus pluvialis. Jest reklamowana jako środek wspomagający regenerację powysiłkową, wytrzymałość, ochronę przed starzeniem się skóry oraz zdrowie serca.

Krótkie podsumowanie dowodów: astaksantyna słabo się wchłania, jeśli nie jest przyjmowana z tłuszczem, a badania z udziałem ludzi w dawkach 4–20 mg/dobę wykazują umiarkowane lub niespójne efekty. Metaanaliza 24 badań z 2026 roku wykazała niższe stężenie kinazy kreatynowej (markera uszkodzenia mięśni) po wysiłku, ale brak poprawy VO₂max, wyników w jeździe indywidualnej na czas czy mocy. Wpływ na lipidy we krwi jest niewielki i różni się między poszczególnymi metaanalizami. W Unii Europejskiej Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał dawkę do 8 mg/dobę z suplementów za bezpieczną dla dorosłych; w USA składniki zawierające astaksantynę są sprzedawane jako suplementy diety i zostały zgłoszone do FDA jako substancje GRAS (ogólnie uznawane za bezpieczne) w niektórych zastosowaniach spożywczych.

Ta strona podsumowuje wyniki badań klinicznych, metaanaliz oraz stanowiska organów regulacyjnych. Ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej.

Właściwość	Szczegóły
Klasa	Karotenoid ksantofilowy (ketokarotenoid); antyoksydant
Nazwa chemiczna	3,3′-dihydroksy-β,β-karoten-4,4′-dion; C₄₀H₅₂O₄, 596,8 g/mol
Źródła	Algi Haematococcus pluvialis (do 3,8% suchej masy), drożdże Phaffia rhodozyma, inne mikroalgi, owoce morza; wytwarzana również syntetycznie
Droga podania	Doustna (kapsułki miękkie typu softgel, kapsułki, często w oleju)
Dawki w badaniach	4–20 mg/dobę w cytowanych tutaj badaniach wysiłkowych; w 35 z 87 badań z udziałem ludzi uwzględnionych w przeglądzie bezpieczeństwa z 2019 roku stosowano 12 mg/dobę lub więcej
Okres półtrwania	15,9 ± 5,3 h po pojedynczej dawce 40 mg u zdrowych mężczyzn
Limit w UE	8 mg/dobę w suplementach diety uznane za bezpieczne dla dorosłych (EFSA 2020); dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) 0,2 mg/kg masy ciała
Status w USA	Składnik suplementów diety; pisma FDA o „braku zastrzeżeń” (no questions) dla niektórych ekstraktów z Haematococcus i Paracoccus jako składników żywności GRAS; zatwierdzony dodatek barwiący do pasz dla ryb łososiowatych
Status WADA	Niewymieniona na Liście substancji i metod zabronionych 2026

Czym jest

Astaksantyna należy do ksantofili – karotenoidów zawierających tlen (PubChem). Jest wytwarzana przez glony Haematococcus pluvialis, Chlorella zofingiensis i Chlorococcum oraz drożdże Phaffia rhodozyma, a w H. pluvialis gromadzi się w ilości do 3,8% suchej masy (Ambati i wsp., Mar Drugs 2014). Zwierzęta żywiące się tymi organizmami, takie jak łososie i krewetki, przejmują od niej charakterystyczne zabarwienie.

Dostępna na rynku astaksantyna występuje w dwóch głównych odmianach:

Naturalna astaksantyna (z glonów lub drożdży), w tym ekstrakty z H. pluvialis zawierające estry astaksantyny – postać wymieniana w kilku zgłoszeniach GRAS złożonych do FDA (zob. poniżej).
Syntetyczna astaksantyna. W przeglądzie bezpieczeństwa z 2019 roku podkreślono, że syntetyczna astaksantyna różni się chemicznie od naturalnej, i przekonywano, że wyników dotyczących bezpieczeństwa jednej formy nie należy przenosić na drugą (Brendler i Williamson, Phytother Res 2019).

Jej opinia silnego antyoksydantu opiera się w dużej mierze na badaniach laboratoryjnych i doświadczeniach na zwierzętach. Jak pokazują kolejne sekcje, działanie antyoksydacyjne mierzone u ludzi jest niejednoznaczne.

Farmakokinetyka

Podobnie jak inne karotenoidy, astaksantyna jest silnie rozpuszczalna w tłuszczach i cechuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym, która wzrasta, gdy przyjmuje się ją wraz z tłuszczem (Mercke Odeberg i wsp., Eur J Pharm Sci 2003). W tym otwartym badaniu zdrowi mężczyźni przyjęli pojedynczą dawkę 40 mg w różnych formulacjach:

Parametr	Wynik
Okres półtrwania w fazie eliminacji	15,9 ± 5,3 h (n = 32), jednofazowy
Wpływ formulacji opartych na lipidach	Biodostępność 1,7–3,7 razy wyższa niż w przypadku komercyjnego suplementu referencyjnego
Najlepsza formulacja	Preparat zawierający wysoki udział emulgatora polisorbatu 80

Przy codziennym dawkowaniu stężenie we krwi wyraźnie rośnie. U wytrenowanych kolarzy przyjmujących 20 mg/dobę przez 4 tygodnie podstawowe stężenie astaksantyny w osoczu wzrosło z poziomu niewykrywalnego do 187 ± 19 µg/kg (Res i wsp., Med Sci Sports Exerc 2013).

Status regulacyjny

Unia Europejska

W 2020 roku panel ds. żywienia EFSA ocenił stosowanie astaksantyny w dawce do 8 mg/dobę w suplementach diety, łącznie ze spożyciem pochodzącym z ryb i skorupiaków (EFSA NDA Panel, EFSA J 2020):

Kwestia	Ustalenia EFSA
Dopuszczalne dzienne spożycie (ADI)	0,2 mg/kg masy ciała, ustalone przez panel ds. pasz EFSA w 2019 roku w miejsce wcześniejszego ADI wynoszącego 0,034 mg/kg
Dorośli	Zwyczajowa dieta plus 8 mg/dobę z suplementów są bezpieczne
Młodzież w wieku od 14 do poniżej 18 lat	Osiąga poziom ADI
Dzieci w wieku od 10 do poniżej 14 lat	Przekroczenie ADI o 28%
Niemowlęta w wieku 4–6 miesięcy	Przekroczenie ADI nawet o 524%

Dla dorosłego ważącego 70 kg dawka 0,2 mg/kg oznacza 14 mg/dobę ze wszystkich źródeł łącznie (nasze obliczenie). Wcześniejsze ADI na poziomie 0,034 mg/kg odpowiada około 2 mg/dobę, co Brendler i Williamson skrytykowali, ponieważ wartość tę wyznaczono na podstawie badania na szczurach z użyciem syntetycznej astaksantyny. Ich przegląd 87 badań z udziałem ludzi dotyczących naturalnej astaksantyny – z których w 35 stosowano dawki 12 mg/dobę lub wyższe – nie wykazał zagrożeń dla bezpieczeństwa i odnotował, że zalecane lub dopuszczone dawki w różnych krajach wahały się od 2 do 24 mg/dobę (Brendler i Williamson 2019).

Stany Zjednoczone

Suplementy diety. Astaksantyna jest powszechnie sprzedawana jako składnik suplementów; w bazie etykiet suplementów diety NIH (Dietary Supplement Label Database) w listopadzie 2026 znajdowało się 2 287 etykiet wymieniających ten związek (NIH DSLD). FDA nie ustala dziennego limitu dla suplementów.
Zgłoszenia GRAS. Rejestr zgłoszeń GRAS prowadzony przez FDA obejmuje pisma o „braku pytań” (no questions) dla ekstraktów z Haematococcus pluvialis zawierających estry astaksantyny (GRN 294, 2010; GRN 580, 2015) oraz dla ekstraktu karotenoidowego z Paracoccus carotinifaciens (GRN 700, 2017), przy czym w każdym z nich zaznaczono, że niektóre zastosowania mogą wymagać wpisu na listę dodatków barwiących. Na wniosek zgłaszającego FDA wstrzymała ocenę zgłoszenia GRN 356 (FDA GRAS notice inventory).
Pasza dla ryb. Zgodnie z przepisami 21 CFR 73.35 astaksantyna jest zatwierdzonym dodatkiem barwiącym do pasz dla ryb łososiowatych w ilości nieprzekraczającej 80 mg/kg gotowej paszy (21 CFR 73.35).
Brak rejestracji jako lek. Wyszukiwanie w bazie Drugs@FDA nie wykazało żadnego produktu zawierającego astaksantynę jako substancję czynną (openFDA, dostęp w listopadzie 2026).

Co pokazują badania

Wydolność fizyczna

Wyniki poszczególnych badań są sprzeczne, a zsumowane dane nie wykazują korzyści w zakresie wydolności.

Badanie	Uczestnicy	Dawka, czas trwania	Wynik
Earnest i wsp., Int J Sports Med 2011	21 zrandomizowanych kolarzy wyczynowych, 14 ukończyło badanie (po 7 w grupie)	4 mg/dobę przez 28 dni	Czas jazdy indywidualnej na dystansie 20 km poprawił się o 121 s w grupie astaksantyny wobec 19 s w grupie placebo, przy większej generowanej mocy; brak zmian w wykorzystaniu tłuszczów lub węglowodanów
Res i wsp., Med Sci Sports Exerc 2013	32 dobrze wytrenowanych kolarzy lub triathlonistów (mężczyzn)	20 mg/dobę przez 4 tygodnie	Brak poprawy wyniku w jeździe na czas, utleniania tłuszczów, pojemności antyoksydacyjnej osocza oraz stężenia dialdehydu malonowego (markera peroksydacji lipidów)
Brown i wsp., J Sci Med Sport 2021	12 trenujących rekreacyjnie kolarzy (mężczyzn), układ naprzemienny (crossover)	12 mg/dobę przez 7 dni	Jazda indywidualna na 40 km szybsza o 1,2% (około 51 s; wielkość efektu g = 0,21); wyższe utlenianie tłuszczów na ostatnim kilometrze

W badaniu z 2011 roku odpadła jedna trzecia uczestników, a analizą objęto zaledwie po siedem osób w każdej grupie; większe badanie z 2013 roku, w którym zastosowano pięciokrotnie wyższą dawkę, dało wynik negatywny.

W metaanalizie 24 badań z randomizacją z 2026 roku, przeprowadzonych z udziałem osób zdrowych i sportowców, stwierdzono, że astaksantyna „może przynosić więcej korzyści w regeneracji powysiłkowej niż w bezpośrednim zwiększaniu wydolności” (Liu i wsp., Nutrients 2026):

Punkt końcowy	Wynik zbiorczy
Kinaza kreatynowa	Niższa (SMD −0,45; 95% CI od −0,83 do −0,07)
Dehydrogenaza mleczanowa	Niższa (SMD −0,93), jednak przy znacznej heterogeniczności
Dialdehyd malonowy, interleukina-6	Brak istotnego wpływu
VO₂max, wynik w jeździe na czas, maksymalne obciążenie pracą lub moc	Brak istotnej poprawy

Uszkodzenie mięśni i regeneracja

Badania z udziałem mężczyzn trenujących siłowo wskazują na niewielki wpływ na bolesność mięśni czy markery uszkodzeń po wysiłku ekscentrycznym:

Przyjmowanie 4 mg/dobę przez 3 tygodnie przed intensywnym wysiłkiem ekscentrycznym i przez 4 dni po nim nie zmieniło bolesności mięśni, aktywności kinazy kreatynowej ani wydolności mięśniowej w porównaniu z placebo u 20 mężczyzn trenujących siłowo (Bloomer i wsp., IJSNEM 2005).
Dawka 8 mg/dobę przez 4 tygodnie przed biegiem trwającym 2,25 godziny nie wpłynęła na bolesność mięśni, uszkodzenie mięśni, sześć cytokin ani 42 oksylipiny (lipidy związane ze stanem zapalnym), choć przeciwdziałała wywołanemu wysiłkiem spadkowi stężenia 82 białek osocza, z których wiele odpowiada za funkcje odpornościowe (Nieman i wsp., Front Nutr 2023).

Stres oksydacyjny i stan zapalny

Metaanaliza	Badania, uczestnicy	Wnioski
Ma i wsp., Nutr Res 2022	12 badań RCT, 380 uczestników, co najmniej 1 tydzień stosowania	Niższe stężenie dialdehydu malonowego we krwi (SMD −0,95; 95% CI od −1,67 do −0,23); niższe stężenie interleukiny-6 w cukrzycy typu 2; brak istotnego wpływu na białko C-reaktywne i TNF-α. Autorzy określili ten efekt jako łagodny
You i wsp., 3 Biotech 2026	7 wysiłkowych badań RCT, 188 uczestników, 4–28 mg/dobę	Niższe stężenie zaawansowanych produktów utleniania białek (markera uszkodzenia białek; SMD −1,06); brak istotnych zmian w zakresie dialdehydu malonowego, dysmutazy ponadtlenkowej, kinazy kreatynowej oraz IL-6

Lipidy we krwi, glukoza i ciśnienie tętnicze

Wyniki poszczególnych metaanaliz nie są zgodne, co sugeruje, że ewentualny efekt jest niewielki.

Metaanaliza	Badania	Wnioski
Ursoniu i wsp., Arch Med Sci 2015	7 badań RCT, 280 uczestników	Brak istotnego wpływu na cholesterol całkowity, LDL i HDL, trójglicerydy oraz glukozę
Xia i wsp., Pharmacol Res 2020	14 publikacji	Brak wpływu na glukozę na czczo, HbA1c, cholesterol całkowity i LDL, trójglicerydy, masę ciała oraz ciśnienie tętnicze; wzrost cholesterolu HDL o 1,47 mg/dL; obniżenie stężenia białka C-reaktywnego wyłącznie przy stosowaniu przez ≥12 tygodni lub w dawkach powyżej 12 mg/dobę
Fornari Laurindo i wsp., Pharmaceuticals 2025	8 badań (11 wyników) przy dawkach 6–20 mg/dobę	Wyższe stężenie cholesterolu HDL i niższe stężenie trójglicerydów; brak wpływu na cholesterol LDL oraz całkowity

W żadnym z tych badań nie oceniano częstości zawałów serca, udarów mózgu ani zgonów. Suplementy o mocniejszych danych sercowo-naczyniowych opisane w tej bibliotece to m.in. olej rybi (omega-3), a wśród leków obniżających stężenie lipidów – atorwastatyna.

Starzenie się skóry

Metaanaliza dziewięciu badań z randomizacją z 2021 roku, oceniających doustną astaksantynę, wykazała poprawę nawilżenia skóry (SMD 0,53) i jej elastyczności (SMD 0,77), ale brak istotnego zmniejszenia głębokości zmarszczek (SMD −0,26; 95% CI od −0,58 do 0,06) (Zhou i wsp., Nutrients 2021).

Działania niepożądane i ryzyko

Dobra tolerancja w badaniach. W 8-tygodniowym randomizowanym badaniu bezpieczeństwa z udziałem 35 zdrowych dorosłych dawka 6 mg/dobę z ekstraktu z H. pluvialis nie wywołała istotnych klinicznie różnic względem placebo pod względem ciśnienia tętniczego, parametrów biochemicznych krwi ani morfologii (Spiller i Dewell, J Med Food 2003). W przeglądzie bezpieczeństwa z 2019 roku nie stwierdzono żadnych zagrożeń w 87 badaniach z udziałem ludzi dotyczących naturalnej astaksantyny (Brendler i Williamson 2019).
Dzieci i młodzież. EFSA ustaliła, że dawka 8 mg/dobę dodana do spożycia z dietą przekroczyłaby ADI u dzieci w wieku od 10 do poniżej 14 lat i osiągnęłaby poziom ADI u starszej młodzieży, dlatego jej wniosek o bezpieczeństwie dotyczy wyłącznie osób dorosłych (EFSA 2020).
Naturalna a syntetyczna. Większość danych dotyczących bezpieczeństwa u ludzi pochodzi z badań nad naturalną astaksantyną z glonów; syntetyczna astaksantyna była badana u ludzi znacznie rzadziej (Brendler i Williamson 2019).
Interakcje i ciąża. W analizowanych tutaj źródłach nie udokumentowano istotnych klinicznie interakcji lekowych ani danych dotyczących stosowania w ciąży.

Sport i antydoping

Astaksantyna nie jest wymieniona na Liście substancji i metod zabronionych WADA 2026 (WADA 2026 Prohibited List). Produkty łączące ją z innymi składnikami należy oceniać na podstawie pełnego składu preparatu.

Najważniejsze informacje

Karotenoidowy antyoksydant z glonów. Astaksantyna to czerwony barwnik występujący w łososiu i krewetkach; większość suplementów wykorzystuje ekstrakt z Haematococcus pluvialis.
Wchłanianie z tłuszczem i długi okres półtrwania. Formulacje lipidowe zwiększały biodostępność 1,7–3,7-krotnie, a okres półtrwania po pojedynczej dawce wynosił około 16 godzin.
Brak wyraźnego wpływu na wydolność. Metaanaliza 24 badań z 2026 roku wykazała niższy poziom kinazy kreatynowej po wysiłku, ale brak poprawy VO₂max, czasów jazdy na czas czy mocy; najlepiej zaprojektowane badanie kolarskie dało wynik negatywny.
Łagodny wpływ na biomarkery. Stężenie dialdehydu malonowego i niektórych markerów utleniania białek spadało w metaanalizach, podczas gdy wskaźniki stanu zapalnego w większości pozostawały bez zmian.
Niewielki, niespójny wpływ na lipidy. Wyniki metaanaliz wahają się od braku efektu po niewielki wzrost HDL i spadek trójglicerydów; stężenie LDL się nie zmienia.
Limity spożycia. EFSA uznała dawki do 8 mg/dobę z suplementów za bezpieczne dla dorosłych (ADI 0,2 mg/kg); w USA związek ten ma status suplementu diety ze zgłoszeniami GRAS dla niektórych zastosowań w żywności, ale nie jest zatwierdzony jako lek.

Źródła

National Center for Biotechnology Information. Astaxanthin (CID 5281224). PubChem. PubChem.
Ambati RR, Phang SM, Ravi S, Aswathanarayana RG. Astaxanthin: sources, extraction, stability, biological activities and its commercial applications—a review. Mar Drugs. 2014;12(1):128–152. PubMed.
Brendler T, Williamson EM. Astaxanthin: how much is too much? A safety review. Phytother Res. 2019;33(12):3090–3111. PubMed.
Mercke Odeberg J, Lignell A, Pettersson A, Höglund P. Oral bioavailability of the antioxidant astaxanthin in humans is enhanced by incorporation of lipid based formulations. Eur J Pharm Sci. 2003;19(4):299–304. PubMed.
Res PT, Cermak NM, Stinkens R, et al. Astaxanthin supplementation does not augment fat use or improve endurance performance. Med Sci Sports Exerc. 2013;45(6):1158–1165. PubMed.
EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Castenmiller J, et al. Safety of astaxanthin for its use as a novel food in food supplements. EFSA J. 2020;18(2):e05993. PubMed.
National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Dietary Supplement Label Database: search for “astaxanthin” (accessed November 2026). NIH DSLD.
US Food and Drug Administration. GRAS notice inventory: search for “astaxanthin” (GRN 294, 356, 580, 700; accessed November 2026). FDA.
US Food and Drug Administration. Listing of color additives exempt from certification: astaxanthin. 21 CFR 73.35. eCFR.
US Food and Drug Administration. openFDA Drugs@FDA dataset: search for active ingredient astaxanthin (no matching records; accessed November 2026). openFDA.
Earnest CP, Lupo M, White KM, Church TS. Effect of astaxanthin on cycling time trial performance. Int J Sports Med. 2011;32(11):882–888. PubMed.
Brown DR, Warner AR, Deb SK, Gough LA, Sparks SA, McNaughton LR. The effect of astaxanthin supplementation on performance and fat oxidation during a 40 km cycling time trial. J Sci Med Sport. 2021;24(1):92–97. PubMed.
Liu S, Yao W, Wei Y, et al. The effects of astaxanthin supplementation on exercise recovery biomarkers and exercise performance: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2026;18(10):1570. PubMed.
Bloomer RJ, Fry A, Schilling B, Chiu L, Hori N, Weiss L. Astaxanthin supplementation does not attenuate muscle injury following eccentric exercise in resistance-trained men. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2005;15(4):401–412. PubMed.
Nieman DC, Woo J, Sakaguchi CA, et al. Astaxanthin supplementation counters exercise-induced decreases in immune-related plasma proteins. Front Nutr. 2023;10:1143385. PubMed.
Ma B, Lu J, Kang T, Zhu M, Xiong K, Wang J. Astaxanthin supplementation mildly reduced oxidative stress and inflammation biomarkers: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutr Res. 2022;99:40–50. PubMed.
You T, Peng K, Zhao K, et al. Effects of astaxanthin supplementation on exercise-induced oxidative stress: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. 3 Biotech. 2026;16(3):98. PubMed.
Ursoniu S, Sahebkar A, Serban MC, Banach M. Lipid profile and glucose changes after supplementation with astaxanthin: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Arch Med Sci. 2015;11(2):253–266. PubMed.
Xia W, Tang N, Kord-Varkaneh H, et al. The effects of astaxanthin supplementation on obesity, blood pressure, CRP, glycemic biomarkers, and lipid profile: a meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacol Res. 2020;161:105113. PubMed.
Fornari Laurindo L, Dogani Rodrigues V, Penna Carneiro D, et al. Assessing the effects of moderate to high dosage of astaxanthin supplementation on lipid profile parameters—a systematic review and meta-analysis of randomized controlled studies. Pharmaceuticals (Basel). 2025;18(8):1097. PubMed.
Zhou X, Cao Q, Orfila C, Zhao J, Zhang L. Systematic review and meta-analysis on the effects of astaxanthin on human skin ageing. Nutrients. 2021;13(9):2917. PubMed.
Spiller GA, Dewell A. Safety of an astaxanthin-rich Haematococcus pluvialis algal extract: a randomized clinical trial. J Med Food. 2003;6(1):51–56. PubMed.
World Anti-Doping Agency. The 2026 Prohibited List. In force January 1, 2026. WADA.

Astaksantyna